– 1 –

ดื่มเท่าน้ำเปล่า แต่ปวดเบามากกว่าปกติ?

– 2 –

ถึงเหล้าที่รัก ทำไมฉันถึงแฮงค์ มองสาเหตุและวิธีบรรเทาอาการเมาค้างหลังดื่มแอลกอฮอล์

ปวดหัวหนักมาก! แถมยังเมื่อยตามตัวสุดๆ เรียกได้ว่าเป็นเช้าที่ไม่สดใสเสียเลย นี่เป็นเพราะการชนแก้วอย่างนับไม่ถ้วนของเมื่อคืนวานนี้แท้ๆ เชียว

The post เหล้ากับเรา : ดื่มแล้วปวดเบา-ดื่มแล้วเมาค้าง appeared first on Alcohol Rhythm.

– 1 –

เมื่อ ‘เหล้า’ อาจทำให้เราหิวโซมากกว่าที่คิด

เคยไหม เวลามีนัดกับแก๊งเพื่อนๆ วันศุกร์ ว่าจะไปนั่งจิบแอลกอฮอล์สวยๆ กัน แต่กลับลงเอยด้วยการสั่งอาหารเต็มโต๊ะ เพราะกินเท่าไรก็ไม่อิ่มสักที ชนิดที่มื้อนั้นแทบจะกลายเป็นโต๊ะจีนที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบเสียนี่

แล้วคุณเคยสงสัยไหมว่า ทำไมเราต้องหิวหลังจากดื่มแอลกอฮอล์?

ถ้าพูดถึงอาการหิวหลังจากดื่มแอลกอฮอล์ เรามีศัพท์ภาษาอังกฤษที่ใช้กล่าวถึงอาการดังกล่าวว่า ‘drunk munchies’ หรือที่เรียกย่อๆ ว่า ‘drunchies’ ซึ่งหมายถึงการรับประทานอาหารจำนวนมาก โดยเฉพาะอาหารที่ทำให้อ้วน เค็ม และอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต (แน่นอนว่าเฟรนฟรายส์ มันฝรั่ง หรือแผ่นข้าวโพดกรอบเป็นตัวเลือกแรกๆ ที่เหล่าผู้หิวโซนึกถึง) หลังจากที่ดื่มแอลกอฮอล์เข้าไปแล้ว

รายงานวิจัยใน Nature พยายามอธิบายเรื่องดังกล่าว โดยพวกเขาได้สำรวจสมองของหนูทดลอง และพบเซลล์ประสาทที่เรียกว่า AgRP (Agouti-related peptide) เป็นเซลล์ประสาทพิเศษที่อยู่บริเวณสมองส่วนหน้า มีหน้าที่จัดการกับความหิวและฟังก์ชันอื่นๆ ซึ่งกลุ่มนักวิจัยพบว่า สมองส่วนนี้ถูกกระตุ้นตอนที่หนูทดลองมึนเมา

ถ้าพูดให้ง่ายกว่านั้น สมองของเรา (ซึ่งมี AgRP เช่นเดียวกัน) ระหว่างที่กำลังมึนเมา จะคิดว่าเรากำลังหิวอยู่

“คุณอาจจะลองวางแผนล่วงหน้าก่อนจะมีปาร์ตี้ เช่น ไม่เก็บอาหารที่มีแนวโน้มจะ ‘ยั่วยุ’ คุณไว้ใกล้ตัว” Dr Chirag Shah แนะนำ “การจะกินอะไรสักอย่างที่ไม่ได้อยู่ใกล้ๆ ตัวคุณเป็นเรื่องยาก เพราะฉะนั้น ลองเก็บของว่างเพื่อสุขภาพไว้ใกล้ตัวแทน เพราะถ้าคุณหิวและจะต้องหาอะไรกินสักอย่าง อย่างน้อยก็กินอะไรสักอย่างที่มีประโยชน์เถอะ”

อย่างไรก็ดี มีการสำรวจคนจำนวน 1,000 คนในสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นประเทศที่มีร้านฟาสต์ฟู้ด 24 ชั่วโมงผุดขึ้นเป็นดอกเห็ด ว่าคนที่มีอาการ drunchies เขากินอะไรกันหลังเที่ยงคืน ผลพบว่า คนมากกว่าครึ่งหนึ่งเลือกที่จะกิน Taco Bell (ฟาสต์ฟู้ดสไตล์เม็กซิกัน) และเกือบ 2 ใน 3 รู้สึกเสียใจกับการตัดสินใจดังกล่าวแทบจะทันที เมื่อเขาตื่นขึ้นมา

“คุณจะไม่รู้สึกว่าตัวเองอยากกินสลัดหรอก เวลาคุณหิวหลังจากดื่มแอลกอฮอล์” Suzanne Dixon แพทย์และผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการ กล่าว “เมื่อคุณดื่ม คุณมักจะลงเอยด้วยการกินอาหารที่แย่ที่สุด (สำหรับสุขภาพ) เสมอ การดื่มจะทำให้คุณกินอาหารขยะมากเกินไป และนั่นจะทำให้คุณน้ำหนักขึ้น แต่การน้ำหนักขึ้นไม่ใช่ผลลัพธ์ที่แย่ที่สุดหรอกนะ”

แล้วเราจะหลีกเลี่ยงอาการหิวโซหลังจากดื่มได้ยังไง?

นอกจากการเก็บอาหารว่างเพื่อสุขภาพไว้ใกล้ตัวตามที่ Dr Shah แนะนำแล้ว Dixon ยังแนะนำเพิ่มอีกว่า ถ้าเราไม่อยากทำลายสัปดาห์สุขภาพดีๆ ด้วยการสวาปามอาหารที่ไม่ค่อยส่งผลดีต่อสุขภาพเข้าไป เราจะต้องฝึกสมองให้คิดถึงผลลัพธ์ในระยะยาว เพราะเมื่อเรามีอาการ drunchies แล้ว เรามักจะพุ่งเข้าหาสิ่งที่เราพยายามหลีกเลี่ยงมาตลอด

“เวลาเราไม่ดื่ม เรามักจะโฟกัสที่เป้าหมายระยะยาว รวมถึงการทำให้ร่างกายแข็งแรงหรือลดน้ำหนัก เข้ายิมสม่ำเสมอ หรือกินอาหารที่ประโยชน์ ซึ่งเป้าหมายพวกนี้ไม่สอดคล้องกับการกินเบอร์เกอร์ มันฝรั่ง พิซซ่า หรืออาหารที่มีแคลอรี่สูงทั้งหลาย”

นอกจากนี้ อีกคำแนะนำที่สั้นและตรงไปตรงมาคือ ถ้าจะหลีกเลี่ยง drunchies ก็ควรจะหลีกเลี่ยงการดื่มจนเมาด้วย เพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้สารเคมีในสมองทำให้เราคิดว่า “ฉันหิวแล้วล่ะ” ซึ่งจะนำไปสู่การกินมากเกินไป ที่น่าสนใจคือ แทนที่เราจะควบคุมอาหารที่เราจะกินหลังจากดื่มแอลกอฮอล์ Dixon แนะนำให้เราดื่มน้ำเปล่าเข้าไปหนึ่งแก้วหลังจากการดื่มทุกครั้ง

และวิธีสุดท้ายจาก Dixon คือ ให้วางแผนไว้ล่วงหน้าเลยว่า คุณจะทำอะไรในคืนนั้นและเช้าวันต่อมา

“ถ้าคุณตั้งใจออกไปดื่มแล้ว การจะหลีกเลี่ยง drunchies ก็คงเป็นเรื่องยากพอดู เพราะฉะนั้น ลองวางแผนล่วงหน้าเลยว่า คืนนี้คุณจะใช้เวลากับเพื่อนๆ ดื่มแอลกอฮอล์สัก 2-3 แก้ว และรีบไปเข้ายิมพรุ่งนี้เช้า พอวางแผนแบบนี้ ก็จะช่วยให้คุณควบคุมตัวเองจากการดื่มแอลกอฮอล์มากกว่าที่คิดไว้ได้”

ได้คำแนะนำดีๆ ไปแบบนี้แล้ว ถ้าคุณมีนัดดื่มกับใคร อย่าลืมลองนำวิธีเหล่านี้ไปปรับใช้ และที่สำคัญคือ ต้องดื่มอย่างระมัดระวัง และเมาไม่ขับเด็ดขาด!

– 2 –

สุราไม่สร้างฝัน : เมื่อเหล้า เบียร์ไม่ช่วยให้นอนหลับสนิท

“น้องนอนไม่หลับ หัวใจมันกระสับกระส่าย…”

หลายคนมีปัญหาเรื่องการนอน โดยเฉพาะอาการนอนไม่หลับจากหลากหลายสาเหตุ ทั้งปัญหารุมเร้าจนไม่อาจข่มตานอน ระดับฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง ร่างกายชราภาพลง ทำให้มักลุกขึ้นกลางดึกกลางดื่น หรือกระทั่งเป็นโรคเกี่ยวกับการนอน

ความอ่อนเพลียที่ไม่พึงประสงค์ทำให้บางคนคิดหาตัวช่วยก่อนนอน และแอลกอฮอล์คือหนึ่งในตัวช่วยยอดนิยม เหล้า เบียร์สักแก้ว หรือเลยไปจนถึงขวดถูกมองว่าเสมือนยาก่อนนิทราสวรรค์ที่ช่วยให้ล่องลอยไปในความฝันได้เร็วขึ้น

แต่แท้จริงแล้ว น้ำเมาไม่ได้ช่วยให้หลับได้เต็มตื่น อีกทั้งแอลกอฮอล์ยังส่งผลกระทบต่อวงจรการนอน โดยขัดขวางการนอนแบบ REM Sleep อีกด้วย

เท้าความก่อนว่า ปกติวงจรการนอนของคนเรา (Sleep Cycle) สามารถแบ่งได้เป็น 2 ช่วง ได้แก่

1. ช่วงหลับธรรมดา (Non-Rapid Eye Movement Sleep หรือ Non-REM Sleep) ซึ่งสามารถแบ่งย่อยออกมาได้อีก 3 ระยะ ระยะที่ 1 คือ ช่วงเคลิ้ม ถ้ามีใครสะกิดจะยังคงรู้สึกตัวอยู่ โดยใช้เวลาราว 10-15 นาทีกว่าคนเราจะเริ่มหลับไปจริงๆ

ต่อมาคือ ระยะที่ 2 เป็นระยะหลับตื้น (Light Sleep) เป็นระยะแรกที่มีการหลับอย่างจริงจัง ช่วงนี้ร่างกายเริ่มผ่อนคลายลงเพื่อเข้าสู่การพักผ่อน ความดัน การหายใจ หัวใจเต้นช้าลง แต่สามารถปลุกให้ตื่นได้

ส่วนระยะที่ 3 รู้จักกันในชื่อหลับลึก (Deep Sleep) เป็นช่วงที่มีการหลับลึกที่สุด ร่างกายมีการหลั่ง Growth Hormone เพื่อซ่อมแซมตัวเอง จะปลุกให้ตื่นได้ยากกว่าระยะอื่นๆ

2. ช่วงหลับฝัน (Rapid Eye Movement Sleep หรือ REM Sleep) เป็นช่วงวงจรที่กล้ามเนื้อหัวใจ กระบังลม กล้ามเนื้อตาและกล้ามเนื้อเรียบ รวมถึงสมองยังคงทำงานอยู่ราวกับตื่น จึงเป็นช่วงที่ฝันเป็นเรื่องเป็นราว มีการกลอกตาไปมาอย่างรวดเร็วเป็นที่มาของชื่อ ในช่วงนี้เองเกี่ยวข้องกับการจัดเรียงความจำ

เมื่อดื่มแอลกอฮอล์ จะทำให้การหลับในช่วงแรกที่เหล้า เบียร์ เพิ่งถูกเผาผลาญ ร่างกายลดเวลาการนอน REM Sleep ลง และเพิ่มเวลาการหลับลึกมากยิ่งขึ้น

ฟังดูเหมือนจะเป็นเรื่องดี แต่การรบกวนธรรมชาติของการนอน กลับทำให้ช่วงครึ่งหลังของค่ำคืนหลังหมดฤทธิ์เหล้าเกิด “rebound effect” ร่างกายอยู่ในระยะหลับตื้นมากขึ้น ตื่นบ่อยครั้ง ส่งผลต่อคุณภาพการนอน และเมื่อตื่นมา ผลกระทบต่อสุราที่ทำต่อ REM Sleep ทำให้จะมีปัญหาเรื่องความทรงจำ มีอาการมึนงง ง่วงนอนในตอนกลางวัน

แอลกอฮอล์ที่อยู่ในเครื่องดื่มมึนเมายังออกฤทธิ์กดการหายใจ ทำให้เกิดโรคหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep apnea) และยิ่งใช้แอลกอฮอล์ในการช่วยให้หลับมากเท่าไร ยิ่งมีแนวโน้มที่จะนอนละเมอ เดินละเมอ หรือแม้กระทั่งละเมอรับประทานอาหารมากขึ้นอีกด้วย

นอกจากนี้ปัญหาการลุกขึ้นมาเข้าห้องน้ำกลางดึก เพื่อปัสสาวะหรือบางทีก็ถึงกับอาเจียน อาจนับว่ารบกวนการนอนไม่น้อย ทำให้ร่างกายสูญเสียของเหลว รวมไปถึงยังส่งผลต่อคนที่นอนด้วย เพราะแอลกอฮอล์ทำให้นักกรนยามค่ำคืน ส่งเสียงกรนยิ่งกว่าเดิม

เหล้า และเบียร์จึงไม่อาจนับว่าเป็นยาพิเศษช่วยในการหลับใหล ปัญหาการนอนไม่หลับแก้ไขได้ด้วยการนอนหลับในเวลาใกล้เคียงกันทุกวัน หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์และคาเฟอีน เปลี่ยนเป็นนมอุ่นๆ ชงกับน้ำผึ้งก่อนนอน และหันมาออกกำลังกายให้เหงื่อออกสักเล็กน้อยช่วงเย็น ก็เป็นวิธีที่จะช่วยให้ไปเฝ้าพระอินทร์ได้สนิทตลอดคืน

ที่มา:

Got the ‘Drunchies’? Why We Crave Fatty Foods After a Night of Drinking

Agrp neuron activity is required for alcohol-induced overeating

Late Night Bites: What Americans Are Eating at Night and How It’s Impacting Their Sleep

Alcohol and a Good Night’s Sleep Don’t Mix

Stages of Sleep and Sleep Cycles

How Alcohol Affects the Quality—And Quantity—Of Sleep

Alcohol and Sleep: What You Need to Know

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post เหล้ากับเรา : เพราะการดื่มทำให้เรากินมากไป-นอนไม่หลับ appeared first on Alcohol Rhythm.

-1-

เพราะ ‘การดื่ม’ ส่งผลกับสังคม

มีรายงานพบว่า บ้านของเรากับร้านสะดวกซื้อ ร้านขายของชำ หรือ มินิมาร์ททุกประเภทที่มีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ขาย มีระยะห่างจากกันเฉลี่ยเพียง 324 เมตรเท่านั้น หรือหากคิดเป็นการเดินทางจากบ้านไปยังร้านค้าเพื่อซื้อหาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ก็จะใช้เวลาสั้นๆ ราว 4.5 นาที

หากจะพูดให้ง่ายกว่านั้นก็คือ เราทุกคนสามารถเข้าถึงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ได้อย่างง่ายดาย และด้วยความอยาก (ดื่ม) ที่แพ้ชิดใกล้นี้เอง ทำให้ไทยกลายเป็นแชมป์ในหลายรายการ ไม่ว่าจะเป็นอุบัติเหตุที่เกิดจากการเมาแล้วขับ หรือจำนวนคดีความที่เกี่ยวพันกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ฯลฯ

แล้วคุณเคยสงสัยไหมว่า นอกจากค่าสังสรรค์ที่เหล่านักดื่มต้องจ่ายในแต่ละเดือนแล้วเนี่ย ถ้ามองในภาพใหญ่แล้ว แอลกอฮอล์สร้างต้นทุนอะไรให้กับสังคมไทยบ้าง?

งานวิจัยเรื่อง “การศึกษาต้นทุนผลกระทบทางสังคมจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในประเทศไทย: การพัฒนาไฟล์ต้นแบบการประเมิน” โดย ผศ.ดร.ธัชนันท์ โกมลไพศาล คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้เปิดเผยต้นทุนที่เราทุกคนต้องจ่ายให้กับการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ไม่ว่าจะเป็นด้านสาธารณสุข ที่รัฐจะต้องมีต้นทุนสำหรับการรักษาพยาบาลผู้ป่วยที่เกี่ยวข้องกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ทั้งผู้ป่วยในและผู้ป่วยนอก สูงถึง 5,491 ล้านบาท ซึ่งค่อนข้างสอดคล้องกับสถิติที่บอกว่า ประชากรไทยกว่า 2.1 ล้านคน ถูกวินิจฉัยว่าเป็นโรคติดสุรา

นอกจากนี้ ภาวะโรคและการบาดเจ็บของประชากรไทยที่มีสาเหตุมาจากแอลกอฮอล์ก็มีจำนวนไม่น้อยเช่นกัน หนึ่งในปัจจัยที่ชี้ให้เห็นเรื่องนี้คือ ปีสุขภาวะ ซึ่งหมายถึงดัชนีชี้วัดสถานะสุขภาพของประชากรแบบองค์รวม (Disability – Adjusted Life Year: DALY) โดยจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ ปีสุขภาวะบกพร่องทางสุขภาพ และ ปีสุขภาวะการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร โดยมีหน่วยวัดเป็น ปีสุขภาวะ หรือ 1DALY

จากสถิติการสูญเสียปีสุขภาวะของประชากรไทยพบว่า ชายไทยสูญเสียปีสุขภาวะ 6.1 ล้านปี โดยมีสาเหตุหลักมาจากการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ ส่วนการสูญเสียปีสุขภาวะจากการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรของชายไทย ก็เกี่ยวข้องกับสถิติการเกิดอุบัติเหตุบนท้องถนน โดยสูญเสียปีสุขภาวะไปถึง 3.6 ล้านปี และดัชนีตัวสุดท้ายคือ การสูญเสียปีสุขภาวะจากภาวะบกพร่องทางสุขภาพของประชากรชายไทย ซึ่งสูงถึง 2.2 ปี ซึ่งก็เป็นผลที่สืบเนืองมาจากการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์นั่นเอง

นอกจากต้นทุนด้านสาธารณสุขแล้ว อีกด้านที่สังคมไทยต้องจ่ายคือด้านกระบวนการยุติธรรม ทั้งคดีที่เกี่ยวกับเรื่องการบริโภคแอลกอฮอล์ ไม่ว่าจะเป็นเมาแล้วขับหรือชนแล้วหนี ซึ่งก็สอดคล้องกับสถิติปีสุขภาวะของผู้คนที่สูญเสียไปเพราะสาเหตุบนท้องถนน รวมถึงคดีที่เกี่ยวกับกรณีพิพาทอันมีสาเหตุมาจากน้ำเมาด้วย จากรายงานพบว่า ต้นทุนสำหรับกระบวนการยุติธรรมคิดเป็นเงินสูงถึง 242 ล้านบาท ส่วนต้นทุนทางตรงอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับความเสียหายที่เกิดจากอุบัติเหตุ อันมีสาเหตุจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอลล์ ก็สูงถึง 779,407,750 ล้านบาท

อีกหนึ่งปัจจัยที่น่ากังวลคือ ต้นทุนทางอ้อมของผลิตภาพที่สูญเสียไปจากการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร อันมีสาเหตุมาจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งสูงถึง 104,127 ล้านบาท เพราะเราต้องอย่าลืมว่า ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัย (aging society) ผู้ที่เสียชีวิตก่อนวัยอันควรจึงหมายถึงกำลังแรงงานที่สามารถสร้างผลิตผลในการผลิตอย่างต่อเนื่องลดลงไปด้วย และนับเป็นการสูญเสียโอกาสของสังคมเช่นกัน งานวิจัยเผยว่า ต้นทุนที่สังคมต้องแบกรับจากการที่ผลิตภาพ (productivity) ในการทำงานของบุคคลลดลง เนื่องจากการบริโภคแอลกอฮอล์ มีมูลค่า 45,464.6 ล้านบาท เพราะการทำงานเพื่อผลิตภาพจะต้องทำอย่างต่อเนื่อง แต่การบริโภคแอลกอฮอล์ทำให้ประสิทธิภาพในการทำงานลดลงนั่นเอง

ข้อค้นพบที่น่าสนใจอีกข้อหนึ่งคือ ครัวเรือนไทยกว่า 70% มีผู้ดื่มแอลกอฮอล์ครัวเรือนละ 1 คน หรือพูดให้ง่ายกว่านั้น ถ้ามีครอบครัวจำนวน 100 ครอบครัว จะมี 70 ครอบครัวที่มีนักดื่มอยู่ในบ้าน และเกือบครึ่งหนึ่งของครัวเรือนมีสมาชิกในครอบครัวเป็นกลุ่มนักดื่มประจำอย่างน้อย 1 คน ทำให้โดยสรุปแล้ว ครอบครัวชาวไทยกว่า 70 % มีส่วนในการสร้างต้นทุนที่สังคมไทยจะต้องจ่าย

จะเห็นว่า แม้การดื่มเหล้าจะเป็นเรื่องส่วนบุคคล แต่การดื่มเหล้า ‘มาก’ เกินไปจนกระทั่งเมา ป่วย หรือติดสุรา ย่อมสร้างผลกระทบและสร้างต้นทุนในสังคมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นด้านสาธารณสุข กำลังแรงงาน หรือการพัฒนาเศรษฐกิจ ผู้ดื่มจึงจำเป็นต้องพิจารณาให้ถี่ถ้วน ก่อนจะตัดสินใจดื่มแอลกอฮอล์สักแก้ว เพื่อไม่ให้สังคมของเราต้องแบกรับ ‘ต้นทุน’ มหาศาลนี้ต่อไป

-2-

เพราะ ‘การดื่ม’ ส่งผลกับครัวเรือน

อย่างไรก็ตาม ไม่เพียงแต่สังคมที่ได้รับผลกระทบจากการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ แต่ครัวเรือนก็ได้รับผลกระทบและมีต้นทุนที่ต้องจ่ายเช่นกัน

จากงานวิจัยว่าด้วยผลกระทบจากการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่มีต่อครัวเรือนไทย โดยศูนย์วิจัยปัญหาสุรา ได้แบ่งต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ (1) ต้นทุนค่าใช้จ่ายที่มาจากการดื่มสุรา ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายทางตรง กล่าวคือ ทันทีที่เราตัดสินใจเดินออกจากบ้าน (ด้วยระยะเวลาเฉลี่ย 4.5 นาที) ไปยังร้านสะดวกซื้อหรือร้านค้าที่ใกล้บ้านที่สุดเพื่อหาซื้อเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เท่ากับว่า ต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์แบบทางตรงได้ถูกจ่ายไปแล้ว

ส่วนต้นทุนอีกแบบคือ (2) ต้นทุนค่าใช้จ่ายที่เกิดจากผลกระทบอย่างเฉียบพลันในกรณีที่เกี่ยวข้องกับแอลกอฮอล์ เช่น อุบัติเหตุที่เกิดจากการเมาแล้วขับ ซึ่งจะก่อให้เกิดต้นทุนด้านการรักษาพยาบาล หรือหากมีพฤติกรรมความรุนแรงหรือการเสียชีวิตเกิดขึ้น ก็จะก่อให้เกิดต้นทุนที่ต้องเสียไปเช่นเดียวกัน

งานวิจัยดังกล่าวเลือกมองปัญหาการดื่มแอลกอฮอล์ในระดับ ‘ครัวเรือน’ โดยเชื่อว่า สุราเป็นเรื่องในระดับครัวเรือนมากกว่าจะเป็นแค่ปัญหาในระดับปัจเจก เพราะผู้ดื่ม 1 คน สามารถเพิ่มระดับความเสี่ยงต่อครัวเรือนได้มากถึง 20-40 เท่า เท่ากับว่า ครัวเรือนกลายเป็นหน่วยที่ต้องรับความเสี่ยงจากการดื่มแอลกอฮอล์อย่างเลี่ยงไม่ได้ แต่ในขณะเดียวกัน หน่วยครัวเรือนที่อยู่ใกล้ชิดผู้ดื่มมากที่สุด ก็เป็นผู้ที่สามารถป้องกันการดื่มแอลกอฮอล์ได้ดีที่สุดเช่นกัน จึงมีข้อเสนอเชิงนโยบายของงานวิจัยที่เสนอว่า เมื่อหน่วยครัวเรือนเป็นทั้งหน่วยที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดนักดื่มที่สุด และมีความเสี่ยงที่สุด ดังนั้น หากต้องมีการดูแลรักษาบำบัด ก็จะต้องทำในระดับครัวเรือนด้วย

นอกจากนี้ งานวิจัยยังทำลายมายาคติที่เราได้ยินกันซ้ำไปซ้ำมาว่า ‘โง่ จน เจ็บ’ หรือความคิดที่ว่า การดื่มแอลกอฮอล์สัมพันธ์กับฐานะของผู้ดื่ม เพราะตัวงานวิจัยไม่พบความแตกต่างที่ชัดเจนระหว่างระดับรายได้กับสาเหตุที่เริ่มดื่ม หรือเท่ากับว่า ฐานะของครัวเรือนไม่ได้มีผลต่อการตัดสินใจดื่มแอลกอฮอล์เสมอไป เพราะไม่ว่าจะชนชั้นไหน หากดื่มเหล้าอย่างขาดสติและปราศจากการตระหนักรู้ ก็ย่อมสร้างผลกระทบให้กับสังคมได้เช่นกัน

ดังนั้น ถ้าคุณคิดอยากดื่มเหล้า ลองพิจารณาอย่างถี่ถ้วนสักนิด ควบคุมสติตัวเองให้ดี ก่อนที่จะแอลกอฮอล์จะกลายเป็นฝ่ายดื่มเราแทน

เกร็ดเล็กเกร็ดน้อย

จากรายงานสถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในสังคมไทยประจำปี 2560 ที่ได้ทำการสำรวจและสุ่มเลือกกลุ่มตัวอย่างที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไป จากพื้นที่กรุงเทพฯ ภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคใต้ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พบว่า ประชากรไทยตั้งแต่ 15 ปี ขึ้นไป จำนวน 55.9 ล้านคน มีผู้ที่ไม่เคยดื่มสุราเลย 57.8 % ดื่มแล้วเลิกแล้ว 14.41 % และยังดื่มสุราอยู่จนถึงปัจจุบัน 28.41 % ขณะที่ภาคซึ่งมีนักดื่มมากที่สุดคือภาคเหนือ คิดเป็น 35.40% และภาคที่มีนักดื่มน้อยที่สุดคือภาคใต้ คิดเป็น 16.05%

ขณะที่ถ้าเราแยกดูสถิติโดยใช้เพศของนักดื่มเป็นเกณฑ์ จะพบว่า เพศหญิงจะดื่มเบียร์บ่อยที่สุด ส่วนเพศชายและผู้ที่มีอายุ 45 ปีขึ้นไปเลือกดื่มสุรา โดยเฉพาะกลุ่มเหล้าขาว เหล้าแดง วิสกี้ และบรั่นดี โดยนักดื่มทั้งหมดในปัจจุบันจะดื่มเอธานอลบริสุทธิ์เฉลี่ยอยู่ที่ 8.22 ลิตรต่อคนต่อปี และส่วนมาก (71.66%) จะซื้อเครื่องดื่มแอลกอฮอลล์จากร้านขายของชำ

บทความอ่านเพิ่มเติม:

อ่านบทสัมภาษณ์ ผศ.ดร.ธัชนันท์ โกมลไพศาล เจ้าของงานวิจัย ‘การศึกษาต้นทุนผลกระทบทางสังคมจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในประเทศไทย: การพัฒนาไฟล์ต้นแบบการประเมิน’ ได้ ที่นี่

และหากคุณสนใจเจาะลึกเรื่อง ‘เหล้า’ กับ ‘โครงสร้างสังคม’ พร้อมกับการทำลายมายาคติ ‘โง่ จน เจ็บ’ ในสังคมไทย เราขอแนะนำให้คุณอ่านบทสัมภาษณ์ ‘จะเด็จ เชาวน์วิไล : เพราะเหล้าเป็นเรื่องเชิงโครงสร้าง’ ได้ ที่นี่

ที่มา:

งานวิจัยเรื่อง การศึกษาต้นทุนผลกระทบทางสังคมจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอลล์ในประเทศไทย: การพัฒนาไฟล์ต้นแบบการประเมิน โดย ธัชนันท์ โกมลไพศาล คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

จับตา: ค่าใช้จ่ายครัวเรือนจากการดื่ม ‘แอลกอฮอล์’-สถานการณ์คนไทยติดสุรา 2.1 ล้านคน

รายงานสถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอลล์ในสังคมไทยประจำปี 2560: ต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ ที่ว่าด้วยผลกระทบจากการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอลล์ที่มีต่อครัวเรือนไทย โดย ศูนย์วิจัยปัญหาสุรา

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post เหล้ากับเรา : เพราะการดื่ม ‘เหล้า’ ทำให้ ‘เรา’ ต้องจ่ายมากกว่าที่คิด appeared first on Alcohol Rhythm.