“วันอาทิตย์ที่ 2 พฤษภาคม 2564 ณ เซนทรัลปาร์ก นิวยอร์ก กลับมาสู่สถานการณ์ปกติ” 

เมื่อปลายเดือนเมษายนที่ผ่านมา ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (CDC) ของสหรัฐอเมริกาประกาศข้อแนะนำใหม่ท่ามกลางการระบาดของ Covid-19 ว่า “ชาวอเมริกันผู้ได้รับวัคซีนป้องกัน Covid-19 ครบถ้วน ไม่จำเป็นต้องสวมหน้ากากอนามัย” นั่นทำให้เราทยอยเห็นภาพข้างต้นเกิดขึ้น ไม่เพียงแค่ในสหรัฐอเมริกา แต่ยังรวมถึงประเทศอื่นๆ เช่น อิสราเอล ออสเตรเลีย ฯลฯ ต่างก็ได้ชีวิตก่อนการระบาดเมื่อ 2 ปีที่แล้วกลับมามากขึ้นเรื่อยๆ  

เพื่อเฉลิมฉลองชีวิตที่ใครหลายๆ คนตั้งหน้าตั้งตารอมาแสนนาน การเทเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ไม่ว่าจะแชมเปญ เหล้า ไวน์ ฯลฯ และดื่มมันอย่างสะใจต้อนรับหลังได้รับภูมิคุ้มกัน Covid-19 จึงแลดูเป็นเรื่องน่าเย้ายวน แต่ในความเป็นจริงคือ การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อาจเข้าไปรบกวนการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันที่เกิดขึ้นภายในร่างกายหลังจากการฉีดวัคซีนป้องกัน Covid-19 ก็เป็นได้

ยับยั้งภูมิคุ้มกัน เหตุเพราะดื่มหนัก

การดื่มแอลกอฮอล์หนักและยาวนานจะไปยับยั้งการเกิดระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งขัดขวางการตอบสนองของวัคซีน

ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า เราต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์หลังการฉีดวัคซีนเพื่อให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันป้องกัน Covid-19 แต่ตราบใดที่คุณยังดื่มหนัก ฤทธิ์ของแอลกอฮอล์จะเข้าไปขัดขวางการตอบสนองของภูมิคุ้มกัน ซึ่งนั่นเป็นสิ่งที่น่ากังวล

“การดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากเป็นอันตรายเพราะส่งผลกระทบต่อระบบชีวภาพทั้งหมดในร่างกาย ซึ่งรวมไปถึงระบบภูมิคุ้มกัน และจะเกิดขึ้นอย่างรุนแรงเมื่อการดื่มของคุณเพิ่มระดับขึ้น” Ilhem Messaoudi ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยไวรัสเมืองเออร์ไวน์ รัฐแคลิฟอเนีย ซึ่งทำวิจัยเกี่ยวกับผลกระทบของแอลกอฮอล์ต่อการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันกล่าว เขาให้ฝูงลิงชนิดหนึ่งเข้าถึงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ด้วยระยะเวลา 7 เดือน จากนั้นดูว่าร่างกายของพวกมันตอบสนองต่อวัคซีนป้องกันโรคฝีอย่างไร 

ทั้งนี้ลิงมีความคล้ายคลึงมนุษย์ กล่าวคือมีลิงจำพวกหนึ่งชอบดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งจะดื่มหนัก ในขณะที่บางตัวไม่ชอบดื่มแอลกอฮอล์ก็จำกัดตัวเองให้ดื่มในปริมาณเล็กๆ น้อยๆ โดยนักวิจัยพบว่าลิงที่ดื่มหนักและเรื้อรังมีการตอบสนองต่อวัคซีนที่อ่อนแอ

 “พวกมันแทบจะไม่มีการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันเลย” Dr. Messaoudi เน้นย้ำ เขาคิดว่านี่อาจจะสะท้อนให้เห็นว่าถ้าดื่มแอลกอฮอล์หลังรับวัคซีน Covid-19 แล้วก็ได้ผลคล้ายคลึงกัน 

อย่างไรก็ดี รายงานของรอยเตอร์ระบุว่า ความกังวลเล็กๆ ในช่วงแรกเกี่ยวกับประเด็นแอลกอออล์และการฉีดวัคซีน Covid-19 นั้นเริ่มต้นมาจากเจ้าหน้าที่สาธารณสุขของประเทศรัสเซีย ออกโรงเตือนประชาชนเมื่อเดือนธันวาคมปีที่แล้วว่าทุกคนควรหลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นเวลา 2 สัปดาห์ก่อนเข้ารับการฉีดวัคซีน และเมื่อฉีดวัคซีนป้องกัน Covid-19 เข้าไปแล้ว ให้งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างน้อยอีก 6 สัปดาห์

เจ้าหน้าที่อ้างว่าแอลกอฮอล์สามารถขัดขวางความสามารถของร่างกายในการพัฒนาระบบภูมิคุ้มกันต่อไวรัส Covid-19 โดยคำเตือนของเจ้าหน้าที่นั้นกลายเป็นฟันเฟืองสำคัญอย่างมากในประเทศรัสเซีย ซึ่งมีอัตราการดื่มที่สูงลิ่วระดับโลก

มาถึงในสหรัฐอเมริกา ผู้เชี่ยวชาญบางคนก็มีความกังวลถึงความปลอดภัยสำหรับการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างการฉีดวัคซีน Covid-19 เช่นกัน 

“เราได้รับคำถามในประเด็นนี้มากมายจากคนไข้” Dr. Angela Hewlett รองศาสตราจารย์ด้านโรคติดต่อ ผู้จัดการของทีมแพทย์การติดต่อไวรัส Covid-19 ศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยเนแบรสกา เกริ่นเริ่มต้น

ผู้ที่ได้รับวัคซีนย่อมต้องการความมั่นใจในสิ่งที่พวกเขาทำว่าจะเป็นสิ่งที่ถูกต้องปลอดภัยทั้งหมด ตั้งแต่เตรียมตัวฉีด ไปจนถึงหลังการฉีด เพื่อหวังผลดีสูงสุดต่อการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันของตนเอง แต่วัคซีน Covid-19 ที่ได้รับการอนุมัติให้ใช้โดยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาในสหรัฐ ไม่ได้พิจารณาอย่างเฉพาะถึงผลกระทบจากแอลกอฮอล์ต่อประสิทธิภาพของวัคซีน

Dr. Hewlett กล่าวต่อว่า ปัจจุบันสิ่งที่ทราบส่วนใหญ่มาจากข้อมูลในงานวิจัยเกี่ยวกับผลกระทบของแอลกอฮอล์ต่อระบบภูมิคุ้มกันในมนุษย์ และวิธีการขัดขวางการตอบสนองภูมิคุ้มกันของสัตว์ที่ได้รับวัคซีนชนิดต่างๆ เท่านั้น ในอนาคตอาจจะมีข้อมูลเพิ่มเติมมากยิ่งขึ้น แต่อย่างไรก็ตาม สิ่งหนึ่งที่ชัดเจนในงานศึกษาตลอดมา คือการดื่มแอลกอฮอล์อย่างหนักทำให้การตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันลดลงและเพิ่มความไวต่อการติดเชื้อแบคทีเรียและไวรัส โดยเข้าไปขัดขวางเซลล์ภูมิคุ้มกันไม่ให้กระจายไปทั่วร่างกาย

เมื่อเจ้าเซลล์ที่ว่าไม่สามารถเข้าไปกำจัดไวรัส แบคทีเรีย หรือเซลล์ที่ติดเชื้อได้ เชื้อโรคที่เข้ามายังร่างกายของคุณจึงสามารถกระโจนเข้าสู่เซลล์ต่างๆ ภายในร่างกายอย่างง่ายดาย เพราะไม่มีอะไรมาคุ้มกัน

อีกเหตุผลกระทบหนึ่งจากการดื่มหนักคืออาการเมาค้าง ซึ่งอาจจะทำให้อาการข้างเคียงของการฉีดวัคซีน เช่น เมื่อยตัว ปวดตัว เป็นไข้ รุนแรงขึ้น ซึ่งจะทำให้คุณรู้สึกแย่เพิ่มเข้าไปด้วย

Dr. Hewlett จึงกล่าวเพิ่มเติมว่าผู้คนควรมีอิสระในการดื่ม และคิดว่าไม่แน่ว่าการดื่มอย่างเหมาะสมสักแก้วสองแก้วอาจทำได้บ้าง แต่ถ้าให้เธอแนะนำ คงเลือกไม่ดื่มสักพักอาจจะดีกว่า

ที่มา : Can You Have Alcohol After the Covid Vaccine? 

https://www.nytimes.com/2021/04/27/well/eat/alcohol-covid-vaccine.html?searchResultPosition=1&fbclid=IwAR1atZzvrd_fGQ_ouZiHNfPsOjU3GLs8GXJnGV-BUhg3sCoSSeuyDtQihKM

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post ดื่มแอลกอฮอล์หลังฉีดวัคซีน Covid-19 ควรทำหรือไม่ควรทำ? appeared first on Alcohol Rhythm.

แม้อันที่จริง สิ่งเดียวที่ช่วยลดความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในกระแสเลือดได้คือเวลา แต่ดูเหมือนว่าหลายคนคงไม่เห็นด้วยนักถ้าจะต้องนอนอืดบนเตียงให้เสียงานเสียการ ครั้นจะสะกิดถามคนใกล้ชิดหรือเปิดค้นหาเคล็ดลับสร่างเมาในกูเกิ้ล ก็ไม่แน่ว่าจะได้ผลจริงเพราะส่วนใหญ่ไม่มีงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์สนับสนุนให้น่าเชื่อถือเสียด้วย

วันนี้ Alcohol Rhythm เปลี่ยนจังหวะชีวิตคนติดเหล้า จึงขอเสนอวิธีหลีกเลี่ยงอาการเมาหนักจนแฮงก์หมดสภาพ เคล็ดลับดูแลตัวเองให้สร่างเมาได้อย่างปลอดภัย พร้อมสำรวจว่าความเชื่อเรื่องการแก้แฮงก์แบบไหน ที่อาจไม่เป็นความจริง 

ว่าด้วยเรื่องอาการเมา

ก่อนอื่น เราอยากชวนคุณมาทำความเข้าใจอาการเมาเสียก่อนว่า เวลาดื่มเหล้านั้น แอลกอฮอล์จะถูกดูดซึมเข้ากระแสเลือดผ่านทางเยื่อบุกระเพาะอาหาร และลำไส้เล็กก่อนถูกส่งไปทำลายที่ตับ ซึ่งกระบวนการทั้งหมดใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมงในการสลายแอลกอฮอล์ในกระแสเลือดสำหรับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ปริมาณมาตรฐาน (เบียร์หนึ่งขวด ไวน์หนึ่งแก้ว หรือเหล้าหนึ่งช็อต) หากเผลอดื่มแอลกอฮอล์เร็วเกินกว่าที่ตับจะสลายได้ ระดับแอลกอฮอล์ในเลือดก็จะสูงขึ้นและทำให้เริ่มรู้สึกเมา

ปัจจัยที่ทำให้เมาช้าเร็วจึงขึ้นอยู่กับปริมาณการดื่ม ความเร็วในการกระดก ความเข้มข้นของดริงก์ที่เราดื่ม น้ำหนักตัว และอาหารที่กินก่อนดื่ม หากควบคุมปัจจัยดังกล่าวได้ก็จะช่วยทำให้อาการเมาค้างเกิดขึ้นเบาลง ตัวอย่างวิธีง่ายๆ ในการดื่มไม่ให้แฮงก์หนักมี 5 วิธี ได้แก่

1. ใช้วิธีการนับจำนวนเครื่องดื่มมึนเมาที่กระดกเข้าไป และจำกัดการดื่มของตัวเองว่าจะกี่ขวด กี่แก้ว ควรดื่มเท่าที่ไหว ไม่เมามากเกินไป

2. วัดปริมาณการดื่ม โดยปกติปริมาณมาตรฐานที่ตับจะย่อยสลายได้ภายใน 1 ชั่วโมง อยู่ที่เบียร์แอลกอฮอล์ 5% ในปริมาณ 330 มิลลิลิตร สำหรับไวน์ แอลกอฮอล์ 11-13% จะอยู่ที่ 100 มิลลิลิตร และสำหรับเหล้า แอลกอฮอล์ 40-43% จะอยู่ที่ 30 มิลลิลิตร นักดื่มสามารถควบคุมให้ปริมาณการดื่มไม่มากเกินไปจนเมาแอ๋

3. เลือกดื่มเครื่องดื่มมึนเมาที่มีความเข้มข้นของแอลกอฮอล์น้อย เช่น เบียร์ที่มีเปอร์เซ็นต์แอลกอฮอล์น้อย

4. เปลี่ยนวิธีการดื่ม ดื่มให้ช้าลง และสลับมาจิบน้ำเปล่า โซดา น้ำผลไม้ เพื่อให้มีเวลาตับได้ทำงาน

5. กินอาหารรองท้องก่อนดื่ม เพราะถ้าปล่อยให้ท้องว่างจะทำให้แอลกอฮอล์ดูดซึมได้เร็วจนเมาเร็วตามไปด้วย

ความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับการทำให้สร่าง

สำหรับบางคนอาจจะบอกว่าไม่ทันเสียแล้ว รู้ตัวอีกทีก็เมาแล้ว และกำลังหาวิธีทำให้ตัวเองสร่างเมาจากการดื่มหนัก ต้องขอบอกว่าอยากให้คุณลองดูดีๆ เพราะหลายวิธีที่ “ดู” จะได้ผล หรือทำให้ “รู้สึก” ดีขึ้นจากปากคำของคนอื่น อาจจะไม่เป็นจริงก็ได้ เช่น 

– ดื่มกาแฟเข้มๆ แล้วจะสร่างเร็ว

ปกติแล้วเวลาดื่มเครื่องดื่มมึนเมาไปสักพักจะทำให้นักดื่มรู้สึกง่วงนอน การดื่มกาแฟอาจจะช่วยทำให้ตื่น แต่นั่นไม่ได้ช่วยทำให้แอลกอฮอล์ถูกสลายได้เร็วขึ้น ดังนั้นข้อควรระวังคือมันอาจทำให้นักดื่มรู้สึกว่าตัวเองสร่างและกล้าที่จะขับรถ ซึ่งอาจทำให้เกิดอุบัติเหตุตามมาได้

– อาบน้ำเย็น ปลุกตัวเองให้ไม่เมา

การอาบน้ำเย็นทำให้รู้สึกกระปรี้กระเปร่ามากขึ้นก็จริง แต่มันไม่ได้ลดผลกระทบจากแอลกอฮอล์ต่อร่างกาย ในทางตรงกันข้าม การอาบน้ำเย็นอาจทำให้ร่างกายของผู้ดื่มหนักเข้าสู่ภาวะช็อก หรือหมดสติได้

– อ้วกเหล้าออกมาซะ แล้วจะดีขึ้น

หากไม่ได้พยายามล้วงคอตอนเพิ่งกลืนทันที การพยายามขย้อนหลังจากนั้นก็ไม่ได้มีผลกับอาการสร่างเมา เนื่องจากแอลกอฮอล์อยู่ในกระแสเลือดไปแล้ว อย่างไรก็ตาม เวลาอ้วกก็จะช่วยทำให้รู้สึกดีขึ้นจากอาการคลื่นไส้

– กินอาหารที่มีไขมันตามเข้าไปจะช่วยทำให้สร่าง

อย่างที่กล่าวไปข้างต้นว่าแอลกอฮอล์จะถูกดูดซึมผ่านเยื่อบุกระเพาะอาหาร หากรับประทานอาหารจำพวกไขมันจนเต็มท้อง เมื่อเริ่มดื่มเหล้า แอลกอฮอล์ก็อาจจะถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดได้ช้าลง ซึ่งปกติร่างกายจะใช้เวลาดูดซึมแอลกอออล์เข้าสู่กระแสเลือดภายในเวลาประมาณ 10 นาทีเท่านั้น ถ้าแอลกอฮอล์อยู่ในเลือดของคุณแล้ว ก็สายเกินไปที่อาหารจะมีผลกระทบใดๆ มิหนำซ้ำ ต้องระวังว่าหากกินอาหารที่มีไขมันและแอลกอฮอล์รวมกันอาจทำให้เกิดอาการท้องร่วงแทนก็ได้

เคล็ดลับดูแลตัวเองเมื่อเมาค้าง

อันนั้นก็ไม่ช่วย อันนี้ก็ไม่ดีต่อการสร่างเมา คุณคงเกิดคำถามว่าแล้วจะดูแลตัวเองอย่างไรให้ปลอดภัยและถูกต้อง

สำหรับการดูแลตัวเองเมื่อเมาค้าง อาจจะแบ่งเป็น 2 ช่วง ได้แก่ ช่วงก่อนเข้านอน และช่วงเช้าที่ต้องตื่นมาชดใช้กรรม

วิธีดูแลตัวเองเมื่อเมาค้างก่อนเข้านอนที่ดีที่สุด คือการนอนหลับเต็มอิ่ม ให้เวลาตับได้ทำงานสลายแอลกอฮอล์ในร่างกาย (ขอขีดเส้นใต้ย้ำไว้ว่าการหลับ ไม่นับสลบเหมือดที่อาจจะเป็นเรื่องปกติของนักดื่ม) อย่างไรก็ตาม ก่อนเข้านอน นักดื่มตัวยงควรระวังอันตรายจากการอาเจียนขณะหลับและสำลักจนเสียชีวิต เพราะแอลกอฮอล์ในเลือดที่อยู่ในระดับสูงอาจส่งผลต่อเส้นประสาทที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการป้องกันการสำลักหรือกลืน (gag reflex) แม้กระทั่งตอนหลับอยู่ก็ตาม 

นอกจากการนอนหลับแล้ว คำแนะนำที่ช่วยทำให้การตื่นในตอนเช้าไม่นรกจนเกินไป ได้แก่

– การดื่มน้ำแก้วใหญ่ก่อนเข้านอน และวางแก้วน้ำไว้ใกล้เตียงไว้จิบ เพื่อช่วยให้ร่างกายไม่ขาดน้ำ

– ทิ้งถังขยะ ถุง ภาชนะต่างๆ ไว้ข้างเตียงเผื่ออาจจะต้องอาเจียน

– อย่ากินยานอนหลับหรือยาต้านเศร้าอื่นๆ หลังจากดื่ม และทิ้งยาแก้ปวดที่ไม่ต้องสั่งโดยแพทย์ (over-the-counter OTC) เช่น ยา Advil ไว้ที่โต๊ะข้างเตียงเพื่อรับประทานในตอนเช้า โดยหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มี acetaminophen เช่น Tylenol และ Excedrin เพราะอาจทำให้ตับถูกทำลายได้เมื่อดื่มแอลกอฮอล์ในช่วง 24 ชั่วโมงเดียวกัน

– สุดท้ายสำหรับคนที่ต้องการตื่นเช้าอาจจะตั้งนาฬิกาปลุกไว้เตือนตนเองก็ย่อมได้

อันที่จริง อาการเมาค้างส่วนใหญ่สามารถหายได้เองภายใน 24 ชั่วโมง แต่ก็มีเคล็ดลับวิธีดูแลตัวเองในตอนเช้าเมื่อเผชิญอาการเมาค้าง ตั้งแต่การกินยาแก้ปวดที่วางไว้โต๊ะข้างเตียง เพื่อบรรเทาอาการเวียนหัว, ดื่มน้ำแก้วใหญ่ เพื่อไม่ให้ร่างกายขาดน้ำ, กินอาหารรสจืดอย่างแครกเกอร์และขนมปัง เพื่อช่วยเพิ่มระดับน้ำตาลในเลือด ไม่ให้น้ำย่อยกัดกระเพาะอาหาร ที่สำคัญคืออย่าดื่มเหล้าต่อโดยคิดว่าช่วยถอนได้ เพราะนั่นกลับจะทำให้ยิ่งแย่ลง

นอกจากนี้ คุณอาจจะเลือกกลับไปนอนหลับต่อ เพราะแม้การนอนหลับไม่ได้ช่วยทำให้แอลกอฮอล์ในเลือดลดลง แต่ก็ช่วยบรรเทาอาการเมาค้างได้ รวมไปถึงยังมีทางเลือกอื่น อย่างดื่มเครื่องดื่มเกลือแร่ที่มีวิตามินและแร่ธาตุ หรือ ใช้ยาอย่าง Pepto-Bismol หรือ Tums เพื่อรักษาอาการไม่สบายของระบบทางเดินอาหาร (gastrointestinal upset), ปิดผ้าม่านหรือใส่แว่นตากันแดด เป็นต้น

นี่คือเคล็ดลับการดูแลตัวเองขณะเมาค้างที่เอามาฝากกัน หวังว่านักดื่มจะหยิบยกเอาไปใช้ เพื่อให้การสร่างเมาปลอดภัยยิ่งขึ้น

ที่มา: https://www.healthline.com/health/how-to-sober-up?fbclid=IwAR0rveKHIHzLKKCwvKDdneN6_fHmFXXgbsAj0Z4RRlJOor8hYLY0QHtCl8w#ways-to-avoid-getting-too-drunk

https://www.morporor.org/storage/images/knowledge/pdf/1554898536.pdf

https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/7-steps-to-cure-your-hangover-and-ginkgo-biloba-whats-the-verdict?fbclid=IwAR27fU2nah6SkUHkemeYMoGbUDJl4IW0j4VsxGAgOEpH9f6hc9DQAg6C9eg

https://th.wikihow.com/%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B9%87%E0%B8%A7

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post เคล็ดลับสร่างเมาไว และอะไรที่เข้าใจผิดเกี่ยวกับการทำให้สร่างเมา appeared first on Alcohol Rhythm.

ประโยคข้างต้นเป็นคำกล่าวของเภสัชกรหญิงอรทัย วลีวงศ์ นักวิจัยจากศูนย์วิจัยปัญหาสุรา (ศวส.) ซึ่งบ่งบอกว่าสังคมนักดื่มในประเทศไทยมีจำนวน ‘คุณแม่’ รวมอยู่ด้วยไม่น้อย ทำให้ในแต่ละปีมีเด็กไทยมากถึง 89,000 คนเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยเพราะได้รับแอลกอฮอล์ตอนอยู่ในครรภ์

เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ถือเป็นหนึ่งในของต้องห้ามสำหรับสตรีมีครรภ์ เพราะนอกจากแอลกอฮอล์จะส่งผลกระทบต่อสุขภาพร่างกายของคนเป็นแม่ สุขภาพของลูกน้อยยังถูกทำลายจนไม่อาจฟื้นฟูกลับมาได้ตลอดกาล

ด้วยเหตุนี้ Alcohol Rhythm เปลี่ยนจังหวะชีวิตคนติดเหล้า ขอพาคุณแม่และคนใกล้ตัวของคุณแม่มาทบทวนพิษร้ายจากการดื่มที่มีต่อทารกในครรภ์ว่าถ้าคุณดื่มขณะตั้งครรภ์ ลูกน้อยจะประสบปัญหาสุขภาพแบบใด และถ้าคุณแม่เผลอตัวเริ่มดื่มไปเสียแล้ว เราจะดูแลแก้ปัญหาได้อย่างไร

ความผิดปกติจากการดื่มของแม่สู่ลูก

การดื่มสุราระหว่างการตั้งครรภ์ ทำให้เกิดความเสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนด การแท้งบุตร ภาวะทารกตายคลอด (Stillbirth) หรือการที่ทารกเสียชีวิตขณะอยู่ในครรภ์หลังมีอายุ 28 สัปดาห์ขึ้นไป และเสี่ยงต่อการเกิดโรคไหลตาย หรือภาวะที่ทารกแรกเกิดเสียชีวิตกะทันหัน (Sudden Infant Death Syndrome : SIDs)

แม้ว่าทารกจะรอดชีวิตและเติบโต แต่ปริมาณแอลกอฮอล์ที่มารดาดื่มจะเข้าไปทำลายสมองของลูกน้อยอย่างถาวร ทำให้สมองของเด็กพัฒนาผิดปกติ นำมาสู่ความพิการหรือความบกพร่องของระบบประสาท จนเกิดปัญหาด้านการพัฒนาสติปัญญาและการเรียนรู้ ความจำ รวมถึงปัญหาพฤติกรรมด้านต่างๆ เช่น การสื่อสาร อาการขาดสมาธิ ตามมา

หนึ่งในผลกระทบร้ายแรงที่สุดของการดื่มแอลกอฮอล์ต่อทารกในครรภ์ คือกลุ่มโรค Fetal Alcohol Spectrum Disorders (FASD) ซึ่งประกอบด้วยโรคหรือภาวะต่างๆ 4 ภาวะ ได้แก่

• Fetal Alcohol Syndrome (FAS)

เป็นภาวะที่รุนแรงที่สุดในกลุ่มโรค FASD ทารกที่เป็นโรคนี้จะมีลักษณะใบหน้าผิดปกติ สังเกตได้จาก ร่องจมูกเหนือริมฝีปากเรียบ (smooth philtrum) ริมฝีปากบนบาง คางเล็ก จมูกแบน ดั้งจมูกต่ำ หนังตาคลุมหัวตามาก และความยาวระหว่างหัวตากับหางตาสั้น (short palpebral fissures)

นอกจากนี้ทารกอาจพิการนิ้วหรือแขนขา อวัยวะภายในอย่างหัวใจหรือไตผิดปกติ มีปัญหาด้านการได้ยินหรือการมองเห็น และแม้ว่าจะคลอดออกมาแล้ว แต่เด็กจะยังคงมีการเจริญเติบโตบกพร่องในระยะยาว อย่างน้ำหนักตัว และส่วนสูงต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน

• Partial FAS (pFAS)

Partial FAS คือเด็กที่มีอาการของโรค FAS แต่มีลักษณะไม่ครบตามเกณฑ์การวินิจฉัย จึงไม่นับว่ามีภาวะ FAS

• Alcohol-Related Birth Defects (ARBD) และ Alcohol-Related Neurodevelopmental Disorder (ARND)

Alcohol-Related Birth Defects (ARBD) หมายถึง ‘ลักษณะผิดปกติทางกายภาพที่เป็นผลมาจากการสัมผัสแอลกอฮอล์ขณะอยู่ในครรภ์มารดา’ สามารถสังเกตได้จากรูปร่างหน้าตาชัดเจน แต่ถ้าเป็นผู้ที่มีความผิดปกติด้านพัฒนาการของระบบประสาท พฤติกรรม หรือสติปัญญา ซึ่งไม่สามารถสังเกตเห็นได้ จะถูกเรียกว่ามีอาการ Alcohol-Related Neurodevelopmental Disorder (ARND)

อย่างไรก็ตาม การตัดสินว่าใครเป็น ARND หรือไม่นั้นต้องผ่านการวินิจฉัยและซักประวัติอย่างละเอียดถี่ถ้วนว่าเคยได้รับแอลกอฮอล์ตั้งแต่อยู่ในครรภ์ และความผิดปกตินั้นไม่เกี่ยวข้องกับปัจจัยด้านพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมอื่น

นอกจากกลุ่มโรคต่างๆ ข้างต้น หากหญิงตั้งครรภ์ดื่มหนักก่อนคลอด ทารกซึ่งถูกบังคับให้ดื่มแอลกอฮอล์ผ่านรกของมารดายังอาจเกิดภาวะติดสุรา เสมือนนักดื่มทั่วๆ ไปที่ดื่มหนักติดต่อกันเป็นเวลานานจนขาดไม่ได้ เมื่อคลอดออกมา ทารกอาจมีโอกาสป่วยด้วยภาวะขาดสุราเฉียบพลัน (Neonatal abstinence syndrome) สังเกตได้จากอาการตัวสั่น ร้องกวน ชัก ท้องอืด และอาเจียน โดยเริ่มในช่วง 24-48 ชั่วโมงหลังคลอด ขึ้นอยู่กับเวลาที่มารดาดื่มเป็นครั้งสุดท้าย

ทั้งนี้ แม้คุณแม่จะหยุดดื่มช่วงตั้งครรภ์ และกลับมาดื่มอีกครั้งหลังคลอดก็ไม่แน่ว่าจะปลอดภัยต่อลูกน้อย เพราะทารกยังมีโอกาสได้รับแอลกอฮอล์ผ่านน้ำนมของมารดาในช่วงให้นมบุตร ส่งผลต่อวงจรการนอนหลับ การดูดนมและพัฒนาการด้านกล้ามเนื้อมัดใหญ่ (Gross motor) ทำให้เด็กแรกเกิดเคลื่อนไหวผิดแปลกไป

ในปัจจุบัน ยังไม่มีหลักฐานทางวิชาการด้านใดพิสูจน์ได้ว่าการดื่มสุราปริมาณเท่าไรไม่มีพิษภัยต่อทารก ดังนั้น คำแนะนำสำคัญสำหรับผู้หญิงที่กำลังวางแผนตั้งครรภ์ อยู่ในระหว่างการตั้งครรภ์ และหญิงให้นมบุตร คือหลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิดย่อมเป็นการดีที่สุด

ดูแลคุณแม่ติดเหล้า

หากคุณแม่เริ่มต้นดื่มเหล้าขณะกำลังตั้งครรภ์ไปแล้ว ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อขอคำแนะนำในการรักษาและบำบัดเร็วที่สุด โดยสามารถแบ่งการดูแลกลุ่มคุณแม่นักดื่มประเภทต่างๆ ได้ดังนี้

• หญิงตั้งครรภ์ที่มีพฤติกรรมดื่มหนักเป็นประจำ

ถ้าหญิงตั้งครรภ์มีพฤติกรรมดื่มหนักหรืออาการติดสุรา เมื่อลดการดื่มหรือหยุดดื่มในทันทีมีโอกาสจะเกิดภาวะขาดสุราเฉียบพลันภายใน 6-12 ชั่วโมงหลังการดื่มครั้งสุดท้าย และอาจเป็นอันตรายต่อมารดากับทารก ดังนั้น ควรพบแพทย์เพื่อเข้ารับการรักษาถอนพิษสุราโดยทันที

ในการบำบัดรักษา แพทย์อาจให้รับประทานยากลุ่ม benzodiazepine เป็นระยะเวลาสั้นๆ วิตามิน บี 1 และกรดโฟลิกเพิ่มเติม เพื่อป้องกันภาวะขาดโฟเลตจนทารกเกิดความบกพร่องของท่อประสาท (neural tube defects) นอกจากนี้ ควรจัดให้มีบุคลากรทางการแพทย์คอยประเมินอาการของภาวะขาดสุราอย่างสม่ำเสมอและดูแลอย่างใกล้ชิดเป็นเวลาอย่างน้อย 5 วันหลังเริ่มออกอาการขาดสุรา รวมถึงควรวางแผนให้มารดามาคลอดบุตรที่โรงพยาบาลเพื่อป้องกันอันตรายและเฝ้าดูอาการหลังคลอด

• หญิงให้นมบุตร

คุณแม่ที่อยู่ในช่วงให้นมบุตรควรหยุดดื่มสุราอย่างเด็ดขาด โดยเฉพาะในช่วงหนึ่งเดือนแรกลังคลอด เพราะแอลกอฮอล์ส่งผลต่อการหลั่งฮอร์โมน oxytocin prolactin และ cortisol ทำให้มีน้ำนมน้อยลง รวมถึงยังทำให้ทารกได้รับแอลกอฮอล์ผ่านทางนมแม่อีกด้วย

อย่างไรก็ตาม หากมารดาจำเป็นต้องดื่มสุรา ไม่ควรดื่มเกิน 2 หน่วยดื่มมาตรฐานต่อวัน และไม่ควรให้นมบุตรทันทีหลังดื่ม ควรรอให้ระดับแอลกอฮอล์ในเลือดลดลงจนหมดจึงค่อยให้ โดยต้องใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมงเพื่อเผาผลาญแอลกอฮอล์ที่ได้จากการดื่มสุรา 1 หน่วยดื่มมาตรฐาน

อีกทางเลือกหนึ่งคือมารดาควรป้อนนมทารกหรือบีบน้ำนมเก็บไว้ให้ลูกก่อนดื่มสุรา

• คุณแม่ที่ดื่มสุราและมีลูกเล็ก

เมื่อพ้นช่วงตั้งครรภ์และให้นม ญาติเองก็ควรดูแลมารดาและทารกอย่างใกล้ชิด เพิ่มความระมัดระวังไม่ให้เกิดอุบัติเหตุที่มาจากการเมาสุราของคนเป็นแม่ เช่น ทำทารกตกหล่นจากมือ หกล้ม นอนทับทารก ทำของตกใส่ทารก เป็นต้น ควรจัดให้มารดาที่เมาสุราและลูกนอนคนละเตียง รวมถึงให้สามีหรือญาติที่ไม่ดื่มช่วยดูแลเด็กจนกว่าคุณแม่จะสร่างเมา

ทารกที่อยู่ในครรภ์ไม่สามารถเลือกได้ว่าจะกินหรือดื่มอะไร ดังนั้น หน้าที่ของมารดาคือการดูแลสุขภาพ อาหารการกินต่างๆ ของลูกน้อย โดยเริ่มต้นง่ายๆ เพียงแค่วางแก้วเหล้า หยุดดื่มสักนิดเพื่อชีวิตของลูกน้อยในระยะยาว

ที่มา :

-สาวิตรี อัษณางค์กรชัย.  ปัญหาและความผิดปกติจากการดื่มสุรา : ความสำคัญและการดูแลรักษาในประเทศไทย.  สงขลา: คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์; 2557.

-ความหมาย กลุ่มอาการทารกในครรภ์ได้รับแอลกอฮอล์ (FAS).  เข้าถึงได้จาก : https://www.pobpad.com/%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B8%B8%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%81%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A0%E0%B9%8C%E0%B9%84

-healthychildren.  Fetal Alcohol Spectrum Disorders.  2018.  Available at https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/chronic/Pages/Fetal-Alcohol-Spectrum-Disorders.aspx

-sirintip.  อันตราย! แม่ดื่มเหล้าขณะตั้งครรภ์.  2554.  เข้าถึงได้จาก : https://www.thaihealth.or.th/Content/15263-%E0%B8%AD%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2!%20%E0%B9%81%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B8%94%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%82%E0%B8%93%E0%B8%B0%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A0%E0%B9%8C%20.html

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post แม่จ๋า อย่าดื่มเลยได้ไหม : อันตรายจากแอลกอฮอล์ต่อทารกในครรภ์ appeared first on Alcohol Rhythm.

แน่นอน ประโยคข้างต้นอาจจะฟังดูแปลกประหลาดไปสักนิด เพราะเรามักถูกสอน (ให้ท่องจำ) อยู่เสมอว่า เฮโรอีนคือยาเสพติดที่รุนแรงที่สุด ส่วนสุรานั้นจัดว่าเป็นอันตรายน้อยอยู่ในอันดับต้นๆ อีกทั้งในชีวิตประจำวัน คนเราก็มีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์สอดแทรกอยู่ในทุกกิจกรรม จะงานแต่งหรืองานฉลองใดๆ ขอแค่มีขวดสีอำพันอยู่ตรงหน้า ก็พร้อมจะมีคนยกดื่มเสมอ

ไม่ต้องพูดถึงว่า สุรายังเป็นสารเสพติดที่เข้าถึงได้ง่าย และถูกกฎหมาย แตกต่างจากสารเสพติดประเภทอื่นที่มีข่าวจับกุมผู้มีไว้ในครอบครองกันครึกโครม เพราะฉะนั้น การจะบอกว่าสุราเป็นสารเสพติดที่อันตรายกว่าเฮโรอีน หรือโคเคน จึงฟังดูเป็นประโยคที่แปลกสิ้นดี ไม่ว่ากับคนที่ดื่ม หรือไม่ดื่มก็ตาม

แต่ล่าสุด นิตยสาร The Economist ได้นำเสนอข้อมูลอีกด้านหนึ่งว่า บรรดายาเสพติดที่เรารู้จักกันมา สุรานี่แหละที่อันตรายที่สุด! เมื่อเราวัดความเสียหายทั้งต่อผู้ใช้และคนรอบข้าง (โดยสถิตินี้เป็นข้อมูลในสหราชอาณาจักร)

หลายคนอาจแย้งว่า การวัด ‘อันตราย’ โดยคำนึงถึงอันตรายต่อผู้อื่นด้วย เป็นการเล่นกลทางสถิติ แต่ถ้าหากดูอันตรายที่เกิดกับผู้ใช้ (แท่งสีฟ้า) ‘พิษ’ จากสุราก็ยังรุนแรงอยู่ในระดับต้นๆ

ถ้าเป็นแบบนี้แล้ว ทำไมสุราถึงเป็นสารเสพติดที่ถูกกฎหมาย แต่อย่างอื่นไม่?

คำถามดังกล่าวเป็นคำถามที่คณะกรรมการด้านนโยบายสารเสพติดระดับโลก (Global Commission on Drug Policy) ซึ่งเป็นกลุ่มที่เกิดจากการรวมตัวกันของอดีตประธานาธิบดีและผู้มีอิทธิพลทั้งหลาย พยายามค้นหาคำตอบ ซึ่งทางกลุ่มได้ออกมาสรุปว่า หากยึดจากหลักฐานทางวิทยาศาสตร์เป็นหลัก เรื่องนี้เกิดจากความไร้เหตุผลของกฎหมายด้านสารเสพติดในปัจจุบัน

กฎหมายที่ว่าเกิดจากระบบการจำแนกสารเสพติดของสหประชาชาติ (UN) ซึ่งจำแนกสารออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทกว่า 300 ชนิดไว้ในรายการ และพิจารณาสารเหล่านี้โดยอิงจากประโยชน์และผลเสีย ยาหรือสารบางตัวอาจเป็นคุณทางการแพทย์ เช่น มอร์ฟีน แต่บางชนิดก็อาจมีไว้เพื่อการสันทนาการเท่านั้น เช่น เห็ดขี้ควาย ด้วยเหตุนี้ สารที่ไม่มีประโยชน์ทางการแพทย์จะถูกจำแนกเป็นยาอันตราย และการพกพาหรือมีไว้ในครอบครองจะถูกกล่าวโทษเทียบเท่าอาชญากรรมทันที ซึ่งเป็นการตัดสินโทษโดยไม่คำนึงถึงผลกระทบจริงๆ ที่เกิดจากตัวสารเสพติด

ในปีค.ศ.2010 ข้อบกพร่องในตัวระบบดังกล่าวยิ่งเห็นได้ชัดขึ้น เมื่อกลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านสารเสพติดในสหราชอาณาจักร ทำการจัดอันดับสารเสพติดที่ก่อให้เกิดความอันตรายต่อสังคม ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการก่ออาชญากรรม การทะเลาะวิวาท ไปจนถึงปัญหาในครอบครัว ผลปรากฏว่า สุราคือสารเสพติดที่ก่อให้เกิดความอันตรายต่อสังคมเป็นอันดับแรก ตามมาติดๆ ด้วยเฮโรอีนและโคเคน ในขณะที่ยาซึ่งมักถูกใช้ตามสถานบันเทิงต่างๆ เช่น ยาอี หรือยาม้า กลับได้คะแนนความอันตรายน้อยกว่าครึ่งหนึ่ง ทั้งๆ ที่สหประชาชาติจัดให้ยาสายบันเทิงเหล่านี้อยู่ในกลุ่มที่มีความรุนแรงเทียบเท่าโคเคนและเฮโรอีน

แต่ต้องยอมรับอย่างหนึ่งว่า การจัดอันดับดังกล่าวยังมีข้อบกพร่องอยู่บางประการ เช่น การที่แอลกอฮอล์ถูกจัดไว้ในอันดับต้น อาจเป็นเพราะการใช้แอลกอฮอล์ที่มีอยู่อย่างแพร่หลาย และการใช้แอลกอฮอล์มากเกินไปจะก่อให้เกิดอันตรายต่อคนอื่นด้วย ขณะที่แคร็กโคเคน (Crack cocaine) หรือโคเคนผลึก เป็นยาที่จะก่อให้เกิดอันตรายกับผู้ใช้มากกว่า ส่วนสารเสพติด เช่น เฮโรอีน ถูกจัดอันดับให้อยู่ต่ำกว่า เฉพาะในกรณีที่ผู้ใช้มักซื้อยาในปริมาณที่บริสุทธิ์ และไม่ใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น

ประเด็นต่อเนื่องสำคัญของข้อถกเถียงนี้คือ ทางเลือกเชิงนโยบายของการจัดการปัญหายาเสพติด โดยคณะกรรมการด้านนโยบายสารเสพติดระดับโลกชี้ว่า ผู้กำหนดนโยบายในแต่ละประเทศจำเป็นต้องทบทวนมาตรการเกี่ยวกับการจัดการปัญหายาเสพติดอีกครั้ง เพราะมาตรการการจัดการยาเสพติดแบบ ‘แคบ’ ที่เน้นการปราบปรามเข้มงวดมักนำไปสู่ปัญหาสังคมแบบอื่น ในอนาคต การออกแบบกฎหมายยาเสพติดที่เกี่ยวข้องกับอันตรายและประโยชน์ของยา จำเป็นจะต้องอาศัยการคาดการณ์การตอบสนองของตลาดยาด้วย ซึ่งแม้จะเป็นเรื่องยาก แต่ก็ยังมีทางเป็นไปได้อยู่

“บางที นี่อาจจะถึงเวลาแล้วที่ต้องยอมรับว่า สังคมที่ไม่มีสารเสพติดเลยเป็นเพียงภาพลวงตา และการจัดระเบียบสารเสพติดที่เหมาะสมจะทำให้สังคมโดยรวมปลอดภัยมากขึ้น” รายงานของคณะกรรมการด้านนโยบายสารเสพติดระดับโลกได้ตั้งคำถามแหลมคมทิ้งไว้

The post เมื่อสถิติบอกว่า เหล้าคือยาเสพติดที่อันตรายมากที่สุด appeared first on Alcohol Rhythm.

แน่นอน คงมีผู้คนไม่มากนักที่จะนิยามตัวเองว่าติดสุรา เมื่อมาตรวัดการติดสุราถูกพิจารณาร่วมกับความทรงจำดีๆ บทสนทนาคึกคักระหว่างดื่ม หรือความเมามายในโมงยามที่เหงาเปลี่ยว หลายคนจึงรวบรัดจนได้คำตอบอันน่าพอใจว่า “ฉันไม่ติด” พ่วงมาด้วยเหตุผลบางประการที่ทำให้รู้สึกดีกับพฤติกรรมการดื่มของตนเอง เช่น ไม่ได้เมาจนหมดสติ ไม่ได้จำเรื่องราวในคืนก่อนไม่ได้ ไม่เคยอาเจียน ฯลฯ

ในสารคดี ‘Drinkers like me’ จากช่อง BBC  Adrian Chiles ผู้จัดรายการโทรทัศน์และวิทยุชาวอังกฤษที่มีชื่อเสียงจากการเป็นหัวหน้าผู้จัดรายการข่าวฟุตบอล และเป็นเจ้าของสารคดีเรื่องนี้ ก็เริ่มต้นด้วยนิยามแบบเดียวกัน

“ผมไม่ได้ติดสุราอย่างแน่นอน ผมมันก็แค่คนดื่มทั่วๆ ไป” สาเหตุที่เป็นเช่นนั้น เพราะเขาไม่เคยพบว่าตัวเองหลับใหลอยู่หน้าบาร์ตอนตีสี่ ตื่นขึ้นมาบนเตียงพร้อมคนแปลกหน้า หรือทะเลาะเบาะแว้งกับใคร เขาเพียงแค่ดื่มกับเพื่อนสองสามแก้วในวันที่มีฟุตบอลแมตช์สำคัญ ยังไม่ทันห้าทุ่มก็แยกย้าย

“เรามีข้ออ้างให้มันเสมอนั่นแหละ” เพื่อนของเอเดรียนกล่าว เอเดรียนไม่ได้ตอบรับหรือปฏิเสธคำว่า ‘ข้ออ้าง’ พร้อมกับที่ไม่คิดว่าการดื่มของเขามีปัญหา

แต่มันจะเป็นเช่นนั้นเสมอไปหรือ สารคดีจะตอบคำถามนี้ให้กับเรา

Alcohol Diary เอเดรียนพบอะไร เมื่อลองนับปริมาณการดื่ม

แม้เขาจะรู้สึกว่าตนเองดื่มน้อยเมื่อเทียบกับคนอื่น แต่เพื่อจะยืนยันว่าการดื่มของเขาไม่เป็นปัญหา เขาจึงเริ่มบันทึกจำนวนแก้วที่ดื่ม (Alcohol diary) เพื่อเทียบกับปริมาณแอลกอฮอล์ต่อสัปดาห์ที่รัฐบาลอังกฤษแนะนำสำหรับประชากรหญิงชาย ว่าจะไม่สร้างปัญหาให้ผู้ดื่ม และไม่ทำให้ผู้ดื่มกลายเป็นคนติดสุรา

14 ยูนิตต่อสัปดาห์คือปริมาณที่ว่า และกลายเป็นตัวเลขที่มีอิทธิพลกับเอเดรียนในเวลาถัดมา เพราะเมื่อ 14 ยูนิต ถูกแปลงเป็นแอลกอฮอล์แล้วนั้น จะมีค่าเท่ากับเบียร์ 7 ไพน์ หรือไวน์เพียงแค่ขวดครึ่ง ซึ่งถือว่าน้อยมากสำหรับ ‘ผู้รักการดื่มที่ไม่ใช่คนติดสุรา’ น้อยจนเอเดรียนคิดว่าดื่มเลยมาตรฐานไปเสียหน่อยจะเป็นไรไป ปริมาณที่ว่าคงถูกกำหนดมาต่ำไป

เพียงแค่วันแรกปริมาณการดื่มของเขาเกือบจะเลยมาตรฐาน เขาไปดื่มกับเพื่อนหลังการแข่งฟุตบอลจบ และกลับมาจดบันทึกที่อพาร์ทเมนต์ พบว่าตัวเองดื่มไปถึง 32 ยูนิตในหนึ่งวัน “ผมไม่รู้เลยว่าจะเจอกับอะไรเมื่อครบหนึ่งสัปดาห์” เอเดรียนกล่าวขณะนั่งอยู่บนโต๊ะกินข้าว ฉากหลังเป็นชั้นวางขวดเหล้า ไวน์ และแก้วทรงสูงที่รายเรียง

ในแต่ละวันจำนวนแก้วค่อยๆ เพิ่มขึ้น หนึ่งสัปดาห์ที่เขาเริ่มบันทึก Alcohol diary เขาพบว่าปริมาณการดื่มของเขาอยู่ที่ 100 ยูนิต แม้จะเป็นตัวเลขที่น่าตกใจเมื่อเทียบกับเลขที่รัฐบาลกำหนด ซึ่งเขาก็ยังจัดว่าการดื่มของเขาไม่ใช่ปัญหา เพราะไม่ได้เมาจนล้มพับ รู้สึกป่วย หรือไปวิวาทกับใคร

แต่เพื่อให้ได้คำตอบที่แน่ชัด เขาจึงไปตรวจเลือดที่โรงพยาบาล และได้รับคำตอบว่าระดับเลือดของเขาแสดงผลที่น่าพอใจ ดูเหมือนตับเขาจะไม่เป็นอันตราย กระทั่งคุณหมอชวนให้เขาสแกนตับเพื่อตรวจดูให้ชัดขึ้น ก็พบกับผลลัพธ์ที่น่าตกใจว่า เขาเริ่มมีพังผืดที่ตับในปริมาณกลางๆ และมีไขมันที่ตับในระดับนัยยะสำคัญ

ราวกับหน้ามือเป็นหลังมือ คุณหมอกล่าวกับเอเดรียนว่า “คุณจะเป็นแบบนี้ต่อไปไม่ได้นะ คุณกำลังเสี่ยงต่อภาวะตับแข็ง เสียงต่ออาการร้ายแรงที่นำไปสู่ภาวะตับทำงานล้มเหลว”

“และเสี่ยงต่อการตาย ใช่หรือเปล่า” เอเดรียนถาม

“ใช่ ความตายก็ด้วย” คุณหมอยืนยัน

เราทุกคนล้วนเสี่ยงกับความตาย เพียงแต่ว่าผู้ดื่มสุราอาจแลกมาด้วย 20 ปีที่หายไปของชีวิต เอเดรียนสามารถเปลี่ยนแปลงผลกระทบต่อร่างกายได้ แต่นั่นหมายความว่าเขาต้องดื่มให้น้อยลงมาก หรืออาจต้องมีวันปลอดแอลกอฮอล์ 3-4 วันต่อสัปดาห์ และเมื่อพิจารณาส่วนต่างที่ต้องเกิดขึ้นนั้น ความรู้สึกของเอเดรียนในตอนนี้อาจขมและเฝื่อน เหมือนเบียร์เก่าที่ถูกตั้งไว้ในอากาศร้อนมาสักพักก็ไม่ปาน

Why we drink คำตอบเมื่อตั้งคำถามต่อการดื่ม

David Nutt ผู้เชี่ยวชาญทางด้านประสาทวิทยาที่เอเดรียนเดินทางไปพบกล่าวว่า “ครึ่งหนึ่งของผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์ ดื่มเพื่อเยียวยาอาการวิตกกังวล และซึมเศร้า” ตัวเอเดรียนเองก็เช่นกัน เขาเข้ารับการรักษาอาการวิตกกังวลและซึมเศร้าซึ่งเกิดจากการเปลี่ยนแปลงหน้าที่การงานในช่วงชีวิตที่ผ่านมา และเพื่อขุดคุ้ยเหตุผลการดื่มของตัวเองให้ลึกขึ้น เขาจึงนัดพบกับ John McKeown นักจิตวิทยาการบำบัดที่เชี่ยวชาญเรื่องการเสพติด

จอห์นแสดงความเห็นว่าปัญหาสุขภาพจิต ทั้งอาการวิตกกังวลและความเศร้าที่เกิดขึ้นกับเขานั้น อาจเป็นผลพวงจากการดื่ม

“คุณปล่อยให้อารมณ์ขึ้นอยู่กับการดื่ม” เอเดรียนพยักหน้ารับคำของจอห์นช้าๆ เมื่อจอนห์อธิบายว่าแอลกอฮอล์ทำให้เอเดรียนรู้สึกเปลี่ยนไปกับตัวตนของเขาเอง

“บางครั้งผมรู้สึกแทบไม่อยากขยับไปไหน ไม่มีแรงบันดาลใจ และเพื่อที่จะออกจากความรู้สึกนั้นผมต้องออกไปเดินทอดน่อง หรือดื่มเบียร์สักสองไพน์ เมื่อนั้นแหละที่ผมรู้สึกว่าโลกไม่ได้เลวร้ายจนเกินไปและชีวิตเต็มไปด้วยความเป็นไปได้อีกครั้ง ไม่รู้สิ ผมไม่เคยพูดเกี่ยวกับการดื่มของตัวเองอย่างเจาะจงเลย เหมือนผมโกหกตัวเองเรื่องการดื่มอยู่ตลอดเวลา หรืออาจจะเรียกอีกอย่างว่าผมไม่เคยนับว่าดื่มไปเท่าไหร่แล้ว จนกระทั่งตอนนี้”

“คุณรู้สึกยังไงเมื่อมีคนบอกว่า คุณดื่มได้แค่ 14 ยูนิต เท่านั้น” จอห์นถาม

“ก่อนจะมาทำสารคดีนี้ ผมรู้สึกว่ามันต่ำมาก ผมจะทำเป็นไม่สนใจมัน ผมมั่นใจว่าในประเทศอื่นๆ ระดับแอลกอฮอล์มาตรฐานอาจจะสูงกว่านี้ด้วยซ้ำ ผมเลยคิดว่าช่างปะไร”

“บางทีนี่อาจเป็นวิธีการปฏิเสธที่จะมีส่วนร่วมหรือเข้าใกล้คำว่า ‘เสพติด’ ก็ได้นะ ไม่ว่าวิทยาศาสตร์ หรือมาตรฐานจะบอกว่าอย่างไร คุณก็ยังรู้สึกว่าไม่ละ ฉันรู้ดีว่ามันไม่เป็นไร” จอห์นกล่าวกับเอเดรียนว่าเอเดรียนพึ่งพาสิ่งที่แอลกอฮอล์อาจให้กับเขามากเกินไป ทั้งการบรรเทาความเบื่อหน่าย ความสามารถในการผ่อนคลาย ดูเหมือนว่าการเปลี่ยนอารมณ์หรือบรรยากาศจะกลายเป็นเหตุผลสำคัญของการดื่ม ทั้งหมดดูพุ่งไปที่ ‘ผมอยากจะเปลี่ยนมู้ด เพราะผมไม่ชอบความรู้สึกตอนนี้เลย ผมไม่ชอบคนที่ผมกำลังเป็น’

เขาถามเอเดรียนว่าถ้าคุณไม่ดื่ม คุณคิดว่าตัวเองจะรู้สึกอย่างไร แน่นอน เอเดรียนไม่รู้ เพราะเขาไม่เคยไม่ดื่ม

“ถ้าคุณดื่มเพราะไม่ชอบตัวเอง คุณแค่ต้องถามตัวเองว่าจะทำยังไงให้ตัวของคุณเป็นที่ชื่นชอบอีกครั้ง ถามตัวเองอีกครั้งว่าคุณกำลังดื่มเพราะอยากรู้สึกดีขึ้นใช่ไหม” จอห์นเสริม

“คุณรู้ไหม เพื่อนของผมเคยบอกว่าโลกที่ไร้แอลกอฮอล์สีสันมันดูจืดชืด แต่ดูสิ พอมองฟ้ามองต้นไม้ โลกก็ยังเป็นของมันอย่างเดิม ทำไมเราต้องใช้แอลกอฮอล์สามสี่แก้วเพื่อให้สิ่งที่เราเห็นมาตลอดชีวิตดูสวยขึ้นด้วย”

คำตอบของจอห์นคือ คนเรามักผูกโยงแอลกอฮอล์ไว้กับช่วงเวลาดีๆ และจนกว่าคุณจะหยุด และแก้ไขความเชื่อนี้ คุณก็จะมองโลกจืดชืดต่อไป

GO or No จะลดหรือจะเลิก

การไปพบนักจิตวิทยาการบำบัดทำให้เอเดรียนได้อะไรมากกว่าที่คิด เขาไม่เคยพูดถึงการดื่มของตัวเองอย่างเป็นจริงเป็นจังมาก่อน เพราะเขากลัวทุกเส้นทางที่จะนำไปสู่การยอมรับว่าเขาติดสุรา แต่ทันทีที่เขาเข้าใจเหตุผลและรู้อาการของตัวเอง มันก็ทำให้เขารู้ว่า เขาห่างจากปลายทางอีกไกลหรือใกล้เท่าไหร่ ต่อจุดที่สุราจะกลายเป็นโรคร้ายสำหรับเขา

Frank Skinner นักแสดงตลกและเพื่อนของเอเดรียนที่เลิกเหล้าขาดมาเป็นเวลา 30 ปี กล่าวกับเอเดรียนว่า หลายคนไม่ยอมเลิกเหล้าเพราะกลัวว่าจะไม่สามารถเข้าสังคมหรือไม่มีเพื่อน ในมุมมองของเขา เราจะรู้อย่างแน่ชัดว่าเพื่อนจะอยู่กับเราไหมหากไม่มีแอลกอฮอล์ในความสัมพันธ์ก็ต่อเมื่อเราเลิกเหล้าจริงๆ เสียก่อน ไม่ลองก็ไม่มีวันรู้ ส่วนตัวเขาไม่พบความเปลี่ยนแปลงใดต่อความสัมพันธ์

เขายังบอกอีกว่า จะไม่ออกปากสนับสนุนให้เอเดรียนเลิกเหล้าให้ขาด ถ้าเอเดรียนไม่ได้จำเป็นต้องเลิกจริงๆ เขาเข้าใจว่าความสุขจากแอลกอฮอล์เป็นอย่างไร จนถึงขั้นกล่าวว่า ‘คงไม่มีอะไรมาแทนอุณหภูมิอุ่นๆ และความสนุกสนานที่ได้รับจากการดื่มได้’

‘เอาสิ ดื่มเลย ในเมื่อคุณดื่มได้’ เขาพูดกับเอเดรียน เพราะเขาก็บอกตัวเองอย่างนั้นในช่วงแรกเริ่มของการเลิกเหล้าเช่นกัน ถึงอย่างนั้นเขาก็ไม่เคยยกแก้วจิบแม้สักอึก อาจเพราะรู้ลิมิตของตัวเอง ไม่ไว้ใจความหลงใหลที่มีต่อมัน หรืออาจเพราะเมื่อเขาตัดสินใจเลิก เขาก็แค่ต้องเลิกด้วยความเต็มใจเท่านั้นเอง

สองเดือนหลังจากถ่ายทำสารคดี เอเดรียนมีวันปลอดแอลกอฮอล์สำหรับตัวเขาเอง หันไปดื่มเบียร์ไร้แอลกอฮอล์บ้างเป็นครั้งคราว ปริมาณแอลกอฮอล์รายสัปดาห์ของเอเดรียนลดจาก 100 ยูนิต เหลือ 25 ยูนิต ต่อสัปดาห์  และเขาถือว่านั่นเป็นความสำเร็จของเขาในก้าวแรกแล้ว

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post Drinkers like me สารคดีที่เริ่มต้นจาก ‘ผู้ดื่ม’ สู่ ‘ผู้มีปัญหาการดื่ม’ appeared first on Alcohol Rhythm.

ประโยคสั้นๆ เพียงประโยคเดียวจากหัวหน้าที่พนักงานอย่างเราๆ ได้ยินทีไรก็ชวนให้ใจรู้สึกเต้นซู่ๆ ซ่าๆ ขึ้นมาทุกครั้งไป น่าแปลกที่ถึงแม้เราจะโตมากับแคมเปญจน เครียด กิน เหล้า หรือจะได้ยินแคมเปญให้เหล้าเท่ากับแช่งทุกปีใหม่ ก็ยังอดไม่ได้ที่จะรู้สึก ‘สุข’ ยามที่ได้ออกไปสังสรรค์กับเพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ ในบริษัทหลังเลิกงาน แต่เหมือนที่คนโบราณเคยกล่าวไว้ หวานเป็นลม ขมเป็นยา ถ้าเอาแต่สุขอย่างไม่รู้จักพอท้ายที่สุดความทุกข์ก็มาเยือนได้ไม่ยาก

แน่นอนว่า เราหลายคนทราบกันดีถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นตามมาหลังจากการดื่มแอลกอฮอล์ที่มากเกินความจำเป็น บุคคลแรกที่จะได้รับผลกระทบจากการกระทำในครั้งนี้ไม่ใช่ใครที่ไหน แต่เป็นตัวเราเอง เมื่อแอลกอฮอล์ไหลเข้าสู่ร่างกายจะส่งผลให้เกิดการรบกวน หรือทำลายระบบการทำงานของอวัยวะต่างๆ เช่น ระบบสมอง ระบบทางเดินอาหาร ระบบหัวใจและหลอดเลือด รวมไปถึงระบบต่อมไร้ท่อและระบบจุลชีพ ซึ่งการเข้าไปรบกวนการทำงานของระบบต่างๆ ในร่างกายของแอลกอฮอล์ถือเป็นสาเหตุหลักของการเกิดโรค ไม่ว่าจะเป็นโรคยอดนิยมอย่างโรคตับแข็ง หรือโรคที่คร่าชีวิตใครหลายๆ คนมานักต่อนักอย่างโรคพิษสุราเรื้อรัง

ไม่ใช่แค่ร่างกายที่ถูกขัดขวางการทำงาน แต่การเข้ามาของแอลกอฮอล์ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในจิตใจด้วยเช่นกัน จากการศึกษาพบว่า การดื่มสุราในปริมาณที่เล็กน้อยและมีปริมาณแอลกอฮอล์ในเลือดที่พอดีจะทำให้ผู้ดื่มรู้สึกผ่อนคลาย ช่างพูด มีความสุขและเป็นอิสระ แต่เมื่อใดที่ปริมาณแอลกอฮอล์ในเลือดมีมากจนเกินความจำเป็น จะส่งผลให้ผู้ดื่มรู้สึกสับสน เจ้าอารมณ์ ขาดการยับยั้งในการพูด เสียงดัง และมีท่าทีการแสดงออกอย่างก้าวร้าว ถ้าให้แปลเป็นไทยๆ ง่ายอาจจะกล่าวได้ว่าสัญชาตญาณดิบของมนุษย์ถูกบีบบังคับให้เผยตัวตนออกมา เหมือนที่ใครหลายคนให้สมญานามสุราว่าเป็นน้ำเปลี่ยนนิสัย

แต่การเปลี่ยนนิสัยจากหน้ามือเป็นหลังมือของคนๆ หนึ่งอาจส่งผลกระทบมากกว่าที่ใครบางคนคิด ความผิดปกติที่เกิดขึ้นต่อร่างกายและจิตใจของผู้ดื่มส่งผลให้พฤติกรรมของเขาหรือเธอเปลี่ยนไป การควบคุมพฤติกรรมของตนเองทำได้ยากมากขึ้น หรืออาจจะถึงขั้นที่ไม่สามารถควบคุมความรู้สึกนึกคิดของตนได้อีกต่อไป ซึ่งนี่เป็นสิ่งที่เราควรกังวล มนุษย์ขึ้นชื่อว่าเป็นสัตว์สังคม พฤติกรรมที่เปลี่ยนไปของมนุษย์หนึ่งคนย่อมส่งผลไปถึงความสัมพันธ์กับบุคคลอื่นซึ่งอยู่ในสังคมเดียวกันเสมอ ด้วยเหตุนี้ผลกระทบจากการดื่มสุราจึงไม่ได้หยุดอยู่ที่ผลกระทบต่อตัวผู้ดื่มเอง แต่ได้ขยับไปสู่ผลกระทบต่อสังคมด้วย

เมื่อพูดถึงผลกระทบทางสังคมจากการดื่มสุรา เรามักจะเคยชินกับการมองผลกระทบในภาพใหญ่ เช่น ผลกระทบด้านอุบัติเหตุ ไม่ว่าจะเป็นอุบัติเหตุบนท้องถนนที่มีสาเหตุมาจากการเมาสุรา หรือผลกระทบด้านการใช้ความรุนแรงต่างๆ อย่างการใช้ความรุนแรงในครอบครัว หรือการใช้ความรุนแรงต่อเด็กและผู้หญิง เนื่องจากสิ่งที่กล่าวมาข้างต้นนี้เป็นเหตุการณ์ที่เห็นได้ชัดและมีความรุนแรง แต่แท้จริงแล้ว หากเราลองปรับมุมมองจะพบว่าผลกระทบทางสังคมจากการดื่มสุราอยู่ใกล้ตัวเรามากกว่าที่คิด โดยอาจจะเริ่มต้นตั้งแต่ผลกระทบที่เกิดขึ้นในสถานประกอบการ

จากการสำรวจพฤติกรรมการสูบบุหรี่และการดื่มสุราของประชากร พ.ศ. 2560 โดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ พบว่า กลุ่มวัยทำงานอายุระหว่าง 25-44 ปีมีอัตราการดื่มสุราสูงสุดร้อยละ 36.0 มากกว่ากลุ่มอื่น โดยผู้ชายมีสัดส่วนการดื่มอยู่ที่ร้อยละ 47.5 และผู้หญิงมีสัดส่วนการดื่มร้อยละ 10.6 เรียกได้ว่าสัดส่วนในการดื่มของผู้ชายมีมากกว่าผู้หญิงถึง 4.5 เท่า นอกจากนี้จากการสำรวจสถานประกอบการในประเทศไทย โดยแผนงานการพัฒนาระบบ รูปแบบ และวิธีการบำบัดรักษาผู้มีปัญหาสุราแบบบูรณาการ (ผรส.) ยังพบว่ามีพนักงานมากกว่าครึ่งที่มีการดื่มสุราและส่งผลกระทบก่อให้เกิดผลเสียต่อการทำงาน ไม่ว่าจะเป็นปัญหาการขาดประสิทธิภาพในการทำงาน ปัญหาการขาดงาน การเกิดอุบัติเหตุระหว่างการทำงานเนื่องจากอาการเมาค้าง พนักงานไม่สามารถผลิตผลงานได้ตามเป้าหมาย ไปจนถึงส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือขององค์กรและเป็นการเปิดโอกาสให้เสียตลาดแก่คู่แข่งได้ ดังนั้นประเด็นเรื่องการดื่มสุราในสถานประกอบการจึงไม่ได้เป็นแค่เรื่องเล็กๆ แต่เป็นสิ่งที่องค์กรควรใส่ใจและให้ความสำคัญทั้งในแง่การป้องกันและแก้ไขปัญหา

สำหรับมาตรการของสถานประกอบการในการแก้ไขปัญหาพนักงานติดสุราเรื้อรังนั้นอาจแบ่งได้ออกเป็น 3 มาตรการด้วยกัน

มาตรการที่ 1 การกำหนดนโยบายที่ชัดเจนของบริษัท

กล่าวคือบริษัทจำเป็นต้องมีการประกาศนโยบายการดื่มสุราที่ชัดเจน และควรครอบคลุมตั้งแต่ระดับการดื่มที่มีผลกระทบต่อพนักงาน บทลงโทษในกรณีที่พนักงานดื่มสุราจนเกิดผลกระทบต่อการทำงาน ตลอดจนกระบวนการป้องกันปัญหาการดื่มสุราของพนักงาน นโยบายที่ชัดเจนจะช่วยให้พนักงานมีแนวทางในการปฏิบัติตนเพื่อไม่ให้การดื่มของตนกระทบต่อการจ้างงาน

มาตรการที่ 2 การจัดให้เกิดระบบดูแลช่วยเหลือพนักงาน

การดูแลพนักงานให้ห่างไกลจากปัญหาสุราสามารถทำได้หลายวิธี อาจจะเริ่มจากการให้ข้อมูลความรู้ การรณรงค์ การจัดกิจกรรมตามเทศกาลต่างๆ ไปจนถึงการให้คำปรึกษาและการส่งบำบัดรักษา เช่น วิธีการดูแลในระบบเพื่อนช่วยเพื่อน เนื่องจากการดื่มสุราที่มากเกินควรส่งผลให้ประสิทธิภาพในการทำงานลดลง เพื่อนร่วมงานคือบุคคลแรกที่พบเห็นการเปลี่ยนแปลงในครั้งนี้ก่อนใคร และอาจกล่าวได้ว่าเป็นคนที่เข้าใจกันและกันมากที่สุด หัวหน้างานหรือพนักงานที่เคยประสบปัญหาการดื่มสุราจึงสามารถเข้ามารับบทบาทผู้ช่วยเหลือนี้ได้ โดยอาจจะต้องมีการฝึกอบรมความรู้พื้นฐานในประเด็นผลเสียจากการใช้สุรา การสังเกตเพื่อนร่วมงานว่าดื่มสุราจนเกิดปัญหาหรือไม่ รวมถึงเทคนิคในการให้คำปรึกษาเบื้องต้น เพื่อโน้มน้าวใจเพื่อนร่วมงานให้เห็นถึงปัญหาและร่วมกันหาแนวทางแก้ไข

มาตรการที่ 3 การดูแลพนักงานตามกลุ่มเป้าหมาย

สถานประกอบการควรมีการแบ่งพนักงานออกเป็นกลุ่มต่างๆ โดยอาจจะใช้พฤติกรรมการดื่มสุรามาเป็นเกณฑ์ในการแบ่งกลุ่มพนักงาน ซึ่งการแบ่งกลุ่มพนักงานจะช่วยให้สถานประกอบการสามารถกำหนดกิจกรรมที่ตอบโจทย์กลุ่มเป้าหมายเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่คุ้มค่าต่อการลงทุน โดยสามารถแบ่งพนักงานออกเป็น 4 กลุ่ม ดังนี้

1. พนักงานที่ไม่ดื่ม สำหรับแนวทางดูแลพนักงานที่ไม่ดื่ม สถานประกอบการควรมีการรณรงค์ให้ความรู้เกี่ยวกับผลกระทบจากการดื่มสุรา ที่สามารถส่งผลต่อสุขภาพส่วนตัวและการทำงาน นอกจากนี้อาจจะเพิ่มเกร็ดความรู้เรื่องหนี้สิน การบริหารเงิน ควบคู่กันไป อีกสิ่งที่สำคัญคือสถานประกอบการควรมีระบบดูแลพนักงานที่จะช่วยพนักงานในการปรับตัวในการทำงาน หรือช่วยแก้ไขปัญหาความสัมพันธ์ระหว่างเพื่อนร่วมงาน เพราะความเครียดจากการทำงานอาจเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้พนักงานหันไปดื่มสุราด้วยความเชื่อที่ว่าจะสามารถช่วยบรรเทาความเครียดลงได้

2. พนักงานที่ดื่มน้อย สำหรับแนวทางดูแลพนักงานที่ดื่มน้อย สถานประกอบการต้องช่วยกันสร้างวัฒนธรรมของการทำงานที่ปลอดสุรา มีการจัดการสภาพแวดล้อมบริเวณสถานประกอบการให้การหาซื้อสุรากลายเป็นเรื่องยาก มีการจัดกิจกรรมที่จะช่วยให้พนักงานได้ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์และคลายเครียดจากการทำงาน นอกจากนี้ ควรมีการจัดทำระบบคัดกรองปัญหาการดื่มสุรา โดยอาจจะอาศัยในช่วงการตรวจร่างกายประจำปี หรือการตรวจความสมบูรณ์พร้อมในการทำงาน ซึ่งการคัดกรองเป็นระยะๆ จะช่วยป้องกันไม่ให้พนักงานดื่มสุรามากจนเกินไป

3. พนักงานที่ดื่มสุราจนประสบปัญหา ควรจะเน้นไปในทางการให้คำปรึกษาเพื่อช่วยเหลือพนักงาน ตั้งแต่การค้นหาสาเหตุที่ทำให้เกิดการดื่ม ให้คำแนะนำว่าดื่มอย่างไรให้ปลอดภัย ไปจนถึงการแนะแนวทางในการเลิกใช้สุรา ในขณะเดียวกัน สถานประกอบการควรมีการจัดระบบส่งต่อในกรณีพนักงานที่มีปัญหาด้านสุขภาพหรือต้องการบำบัดทางการแพทย์

4. พนักงานที่ดื่มจนติด สำหรับแนวทางดูแลพนักงานที่ดื่มจนติด สถานประกอบการควรส่งพนักงานเข้ารับการบำบัดในโรงพยาบาล หลังจากพนักงานได้รับการบำบัดรักษาแล้วจึงจะอนุญาตให้กลับเข้ามาทำงานต่อได้ ซึ่งจากการสำรวจพบว่า การบังคับบำบัดโดยหัวหน้างานมีประสิทธิภาพในการบำบัดรักษาผู้ติดสุรา และสามารถลดการดื่มสุราได้มากกว่าระบบสมัครใจ

นอกจากแนวทางต่างๆ ที่ได้กล่าวมาข้างต้นแล้ว สิ่งสำคัญที่สถานประกอบการจะละเลยไม่ได้คือการติดตามผล เพราะนอกจากจะเป็นเครื่องมือที่วัดประสิทธิผลในการดำเนินการครั้งนี้แล้ว การวัดผลยังเป็นอีกหนึ่งตัวช่วยสำคัญที่ส่งผลให้พนักงานหยุดการดื่มหรือดื่มได้อย่างปลอดภัยนานขึ้น เนื่องจากการได้เห็นพัฒนาการของตนเองถือเป็นกำลังใจชั้นดีในการช่วยเพิ่มความมุ่งมั่นให้พนักงานทำสิ่งนี้ต่อไป

อย่างเช่นในกรณีของบริษัท ฟิสบา (ประเทศไทย) จำกัด ผู้ผลิตและจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ตกแต่งภายในที่ทำจากผ้า เช่น ผ้าม่าน เครื่องนอน ได้มีการดำเนินกิจกรรมการรณรงค์งดเหล้าในสถานประกอบการตั้งแต่ ปี 2557 และได้มีการดำเนินงานด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหาสุราภายในสถานประกอบการ โดยวัตถุประสงค์หลักของโครงการคือ การเพิ่มผลผลิตให้องค์กรและลดจำนวนบุคลากรที่ดื่มเหล้าเป็นประจำให้น้อยลง โดยบริษัทได้มีการจัดกิจกรรมรณรงค์งดเหล้าในเทศกาลต่างๆ เช่น กิจกรรมทำความดีถวายในหลวงงดเหล้าเข้าพรรษา แคมเปญสงกรานต์สนุกได้ไร้แอลกอฮอล์ กิจกรรมบันทึกค่าใช้จ่ายอบายมุข โดยบันทึกค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นในแต่ละเดือน เช่น ค่าสุรา ค่าบุหรี่ ค่าใช้จ่ายในการเที่ยวกลางคืน นอกจากนี้บริษัทยังมีการจัดการให้คำปรึกษาแบบเจาะจงสำหรับผู้ที่ต้องการเลิกเหล้าจำนวน 8 ราย

ผลสำเร็จที่ได้รับจากการการรณรงค์ในครั้งนั้น สามารถเห็นได้จากประสิทธิภาพในการผลิตที่ดีขึ้น โดยวัดได้จากอัตราการเครมสินค้าที่ลดลง จำนวนพนักงานที่ดื่มเหล้าลดลง จากบันทึกผลการตรวจสุขภาพประจำปีพบว่าพนักงานมีสุขภาพดีขึ้น และสำหรับการจัดการให้คำปรึกษาแบบเจาะจงพบว่า จากผู้ที่ต้องการเลิกเหล้าจำนวน 8 ราย มี 5 รายที่สามารถเลิกเหล้าได้อย่างถาวร ถือได้ว่าประสบความสำเร็จเกินครึ่งจากที่ตั้งไว้ อย่างไรก็ตาม ระหว่างการดำเนินกิจกรรมก็ยังคงมีอุปสรรคอยู่บ้าง ไม่ว่าจะเป็นการที่พนักงานไม่สามารถบังคับใจตนเองให้งดดื่มเหล้าได้ หรือสภาพแวดล้อมบางชุมชนของพนักงานเอื้อต่อการหาซื้อสุราได้อย่างง่ายดาย แน่นอนว่าทั้งสองอุปสรรคนี้จำเป็นจะต้องใช้เวลาและอาศัยความเข้าใจในการแก้ปัญหาต่อไป

ถึงแม้การดื่มสุรามักจะถูกมองว่าเป็นเรื่องส่วนตัวมากกว่าเรื่องส่วนร่วม เป็นการกระทำที่จะส่งผลเสียต่อตนเองมากกว่าที่จะส่งผลต่อสังคม แต่หากเราพิจารณาให้ถี่ถ้วนจะเห็นว่า ท้ายที่สุดแล้วปัญหาทุกอย่างมีความสัมพันธ์กัน สถานประกอบการแห่งหนึ่งก็เปรียบเสมือนบ้านหลังหนึ่ง บ้านที่พนักงานทุกคนซึ่งเป็นเสมือนสมาชิกในครอบครัวเดียวกันต้องช่วยกันดูแล หากสมาชิกคนใดคนนึงของบ้านไม่สามารถใช้ประสิทธิภาพของตนเองได้อย่างเต็มที่ ก็เป็นเรื่องยากที่บ้านหลังนั้นจะแข็งแรง การดำเนินงานด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหาการดื่มสุราในสถานประกอบการจึงไม่ได้เป็นแค่เรื่องของการเพิ่มผลิตผลในการทำงาน แต่ยังเป็นการช่วยให้พนักงานทุกคนได้ใช้ประสิทธิภาพที่แต่ละคนมีอย่างเต็มที่ และเกิดเป็นความภาคภูมิใจในการเป็นสมาชิกของบ้านหลังนี้ จนเกิดเป็นแรงบันดาลใจที่อยากจะช่วยบ้านหลังอื่นๆ ไปจนถึงบ้านหลังใหญ่ที่เรียกว่าสังคมนั่นเอง

http://www.nso.go.th/sites/2014/DocLib13/ด้านสังคม/สาขาสุขภาพ/พฤติกรรมการสูบบุหรี่และการดื่มสุรา/2560/บทสรุปผู้บริหาร_smoke60.pdf

การดูแลพนักงานในสถานประกอบการเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาการดื่มสุรา โดย แผนงานการพัฒนาระบบ รูปแบบ และวิธีการบำบัดรักษาผู้มีปัญหาสุราแบบบูรณาการ (ผรส.)

รายงานการวิเคราะห์สถานการณ์รูปแบบการดูแลผู้มีปัญหาการดื่มสุราในสถานประกอบการ 
โดย แผนงานการพัฒนาระบบ รูปแบบ และวิธีการบำบัดรักษาผู้มีปัญหาสุราแบบบูรณาการ (ผรส.)

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post ด้วยรักและห่วงใย ? เหตุไฉนถึงต้องดูแล (พนักงาน) ผู้ติดสุราเรื้อรัง   appeared first on Alcohol Rhythm.

จากที่สองบทความแรกในชุด ‘แอลกอฮอล์กับความรุนแรง’ เราได้ศึกษาไปแล้วว่าสุราจะส่งผลกระทบต่อผู้ดื่มที่ดื่มมากเกินไปจนนำไปสู่ความรุนแรงได้อย่างไร ในบทความนี้ เราจะพาคุณไปพบสิ่งที่เป็นเสมือน ‘ผลลัพธ์’ กล่าวคือเมื่อมีความรุนแรงเกิดขึ้น ย่อมมีผู้ได้รับผลกระทบจากความรุนแรงนั้น ไม่ว่าจะเป็นผู้ดื่มเอง หรือคนรอบข้างก็ตาม

Alcohol Rhythm เปลี่ยนจังหวะชีวิตคนติดเหล้า ขอนำเสนอบทความสุดท้ายที่พูดถึงเรื่องแอลกอฮอล์กับความรุนแรง ว่าด้วยผลกระทบของความรุนแรงอันเกิดจากการดื่มสุรามากเกินไป รวมถึงแนวทางการจัดการกับปัญหาความรุนแรงดังกล่าว เมื่ออ่านจบ ลองเหลียวมองรอบตัวสักนิด และดูว่ามีใครที่กำลังได้รับผลกระทบจากความรุนแรงอยู่หรือไม่ เพราะแม้ความรุนแรงอันเกิดจากการดื่มสุรามากเกินไปจะเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นบ่อยจนคนเริ่มชาชิน แต่สังคมไม่ควรจะชินชา เพราะไม่มีผู้ใดสมควรจะได้รับผลกระทบจากความรุนแรงทุกรูปแบบแต่อย่างใด

ผลกระทบของการดื่มสุรากับความรุนแรง

ดังที่เรารู้กันว่า การดื่มสุราจะส่งผลต่อผู้ดื่มในด้านต่างๆ ทั้่งทางชีวภาพ ทางจิตใจ และทางด้านครอบครัว สังคม และสิ่งแวดล้อม แต่สุราไม่ได้มีผลกระทบกับตัวผู้ดื่มเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อคนใกล้ชิดของผู้ดื่ม รวมถึงสังคมโดยรวมด้วย

จากการศึกษาของศูนย์วิจัยยาเสพติดแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พบว่า ในพื้นที่จังหวัดลพบุรี การดื่มสุรามากเกินไปมีโอกาสก่อให้เกิดปัญหาทะเลาะวิวาท 15% เกิดปัญหาสุขภาพ 11% และเกิดอุบัติเหตุ 8% นอกจากการนี้ จากการศึกษาคดีฆาตกรรมและการถูกทำร้ายทางเพศพบว่า อย่างน้อย 50% มีแอลกอฮอล์เข้ามาเกี่ยวข้อง

1.ผลกระทบต่อผู้ดื่ม

ผลต่อสุขภาพ: เมื่อผู้ดื่มก่อความรุนแรงหรือได้รับความรุนแรงแล้ว ย่อมนำมาซึ่งอาการบาดเจ็บที่ส่วนต่างๆ ของร่างกาย หรือถึงขั้นเสียชีวิต ทั้งนี้ เพราะสุราทำให้ผู้ดื่มขาดความสามารถในการประเมินความเสี่ยงในสถานการณ์ต่างๆ และทำให้ความสามารถในการดูแลตนเองลดลง

ผลต่อการใช้ชีวิต: การดื่มสุรามากเกินไปทำให้เกิดความสูญเสียและความเสียหายในชีวิตได้อย่างมาก เช่น ทำงานหรือเรียนได้ไม่ดีนักจนถูกไล่ออก หรือไปก่อความรุนแรงจนต้องติดคุก หลายคนเกิดความรู้สึกแย่กับตนเองเพราะขาดความภาคภูมิใจ รู้สึกว่าตนเป็นคนล้มเหลว ชีวิตว่างเปล่า และยังส่งผลต่อการใช้ชีวิตในสังคม รวมถึงอาจทำให้ความสัมพันธ์กับคนรอบข้างย่ำแย่ลง

2.ผลกระทบต่อคนใกล้ชิดและครอบครัว

จากการศึกษาพบว่า ผู้ที่มีพฤติกรรมรุนแรงในครอบครัวจะมีส่วนเกี่ยวข้องกับแอลกอฮอล์ โดยผู้ชายจะเกี่ยวข้องกับแอลกอฮอล์คิดเป็น 45% และผู้หญิง 20% อีกทั้งผู้ที่ดื่มและติดแอลกอฮอล์แบบเรื้อรังยังมีแนวโน้มจะก่อความก้าวร้าวรุนแรงมากกว่าผู้ที่ไม่ดื่ม

อีกหนึ่งปัญหาที่เกิดจากการติดแอลกอฮอล์คือปัญหาเรื่องความรุนแรงในครอบครัว จากการวิจัยในต่างประเทศพบว่า 19.2 % ของสามีที่ดื่มสุรามีแนวโน้มทำร้ายภรรยา และมีการประมาณว่า สามีถึงหนึ่งในสี่ที่ทำร้ายภรรยามักจะดื่มสุราก่อนลงมือ ขณะที่ในประเทศไทย งานวิจัยของศูนย์วิจัยยาเสพติดแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในพื้นที่ลพบุรี พบว่า ครอบครัวที่มีหัวหน้าครอบครัวหรือคู่สมรสดื่มสุราเป็นประจำ จะมีปัญหาทะเลาะวิวาทจนถึงขั้นทำร้ายร่างกายคิดเป็น 68% และอาจลามไปจนถึงขั้นหย่าร้าง

3.ผลกระทบต่อสังคม

จากการวิจัยเกี่ยวกับปริมาณการดื่มสุรากับความถี่ของการเกิดความรุนแรงพบว่า 34-74% ของผู้ก่อความรุนแรงดื่มสุรา และ 30-79% ของเหยื่อที่ถูกทำร้ายมีการดื่มสุราเป็นสาเหตุร่วม ทั้งนี้ ในคดีของการล่วงละเมิดทางเพศผู้หญิงพบว่า กว่าครึ่งหนึ่งเกี่ยวข้องกับการดื่มสุรา ทั้งในส่วนผู้ทำร้าย และเหยื่อที่ถูกทำร้าย

แล้วเราจะจัดการกับปัญหาความรุนแรงอันเกิดจากการดื่มสุรามากเกินไปได้อย่างไร ?

ดังที่เรารู้กันว่าปัญหาการดื่มสุรามีความซับซ้อนและเกี่ยวพันกับตัวแสดงที่หลากหลาย ดังนั้น ในการจัดการกับปัญหาความรุนแรงที่เกี่ยวพันกับการดื่มสุราจึงแบ่งออกเป็น 3 ระดับ ทั้งระดับต้น ระดับกลาง และระดับปลาย ซึ่งไล่เรียงตั้งแต่การจัดการในระดับครอบครัวและบุคคล ไปจนถึงการจัดการเพื่อป้องกันให้ผู้ติดสุราไม่กลับมาติดซ้ำอีก

ระดับต้น

เป็นระดับที่ป้องกันก่อนจะเกิดปัญหา คือการกำจัดสาเหตุหรือลดปัจจัยเสี่ยงที่จะทำให้เกิดปัญหาความรุนแรงจากการดื่มสุรา โดยการจัดการหรือเพิ่มปัจจัยป้องกันต่อปัญหาความรุนแรง ทั้งในส่วนชีวภาพ จิตใจ สังคมและครอบครัว ซึ่งการป้องกันในระดับต้นจะช่วยลดการเกิดปัญหาได้ ดังนี้

1.ระดับบุคคลและครอบครัว: ส่งเสริมให้ประชาชน ครอบครัว และชุมชน เข้าใจสาเหตุ และตระหนักถึงผลกระทบของปัญหาความรุนแรงที่มาจากการดื่มสุรามากเกินไป ซึ่งจะเป็นการช่วยหาแนวทางป้องกันปัญหา และช่วยให้เกิดการดูแลตัวเองและคนรอบข้างได้มากขึ้น

2.ระดับสังคม เช่น การสรุปแนวทางความรู้ เพื่อนำไปสู่การกำหนดนโยบายที่จริงจังต่อไป

ระดับกลาง

เป็นความพยายามที่จะค้นหาผู้ที่กำลังเริ่มมีปัญหา และให้การรักษาอย่างทันท่วงทีเพื่อลดปัญหาในระยะเวลาอันสั้น โดยประกอบด้วยการรักษาทางกาย ทางจิตใจ และการจัดการกับสังคมและสิ่งแวดล้อม

1.ส่งเสริมให้มีการวินิจฉัยโรคที่ทำให้เกิดการดื่มสุราและความรุนแรง ทั้งในส่วนกาย จิตใจ และสังคม โดยอาศัยความร่วมมือกันในกลุ่มสหวิชาชีพ ทั้งในกลุ่มบุคลากรด้านสาธารณสุข จนไปถึงนักสังคมสงเคราะห์ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษาให้ครบวงจร

2.บังคับรักษาและติดตามผลอย่างจริงจัง รวมถึงสร้างความเข้าใจและความตระหนักรู้ถึงปัญหาให้ผู้ป่วยและครอบครัว ถึงวิธีการดูแลรักษาตนเอง และคนในครอบครัวได้อย่างเหมาะสม

ระดับปลาย

เป็นระดับที่จะป้องกันการเสื่อมสภาพ (disability) และช่วยให้ผู้ดื่มปรับตัวกับสภาพแวดล้อมเพื่อจะเกิดคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และป้องกันการกลับไปติดสุราซ้ำ โดย

1.ให้คำแนะนำปรึกษาปัญหากับผู้ป่วยและครอบครัวอย่างทั่วถึง รวมถึงอาจจะมีการตั้งกลุ่มบำบัดดูแลกันเองของคนในชุมชน

2.ฟื้นฟูสมรรถภาพทั้งทางกายและใจ เพื่อบำบัดรักษาฟื้นฟูในการช่วยให้ผู้ป่วยได้กลับไปใช้ชีวิตปกติของตนเอง รวมถึงมีการติดตามผลที่มีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง

3.ครอบครัวและชุมชนควรจะเปิดใจและทำความเข้าใจกับผู้ที่เคยติดสุราเรื้อรัง ปฏิบัติต่อเขาด้วยความมีไมตรีจิตและความเข้าใจ รวมถึงอาจเข้ามาช่วยปรับสภาพแวดล้อมเพื่อลดการกระตุ้นให้อดีตผู้ติดสุรากลับไปดื่มสุราอีกครั้ง

ของทุกสิ่งในโลกนี้ย่อมมีทั้งประโยชน์และโทษ สุราเองก็เช่นกัน ในบางเวลา น้ำสีอำพันขวดหนึ่งสามารถเป็นเครื่องดื่มที่ไว้ใช้ในงานสังสรรค์ และไว้ช่วยให้การสนทนารวมถึงการเข้าสังคมเป็นไปอย่างลื่นไหลมากขึ้น แต่เมื่อใดก็ตามที่ผู้ดื่มไม่ได้ดื่มสุรา แต่ปล่อยให้สุราดื่มตนเองแล้ว การดื่มสุราที่มากเกินไปก็ย่อมจะนำมาซึ่งปัญหามากมาย ทั้งต่อตัวผู้ดื่มและตัวคนรอบข้างเอง ดังนั้น นอกจากการทำความเข้าใจกับปัจจัยต่างๆ ที่จะก่อให้เกิดความรุนแรงได้แล้ว อีกหนึ่งสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งคือ การศึกษาถึงผลกระทบของความรุนแรงจากการดื่มสุรามากไป รวมถึงรู้วิธีการจัดการกับปัญหาความรุนแรงที่มีประสิทธิภาพ เพื่อจะช่วยประคับประคองให้ผู้ดื่มสุราสามารถจัดการกับปัญหาดังกล่าวได้ และกลับมาเป็นคนดีที่น่ารักของสังคมได้ดังเดิม

อ่านบทความในชุดแอลกอฮอล์กับความรุนแรง  ‘ทำไมแอลกอฮอล์ถึงมักนำไปสู่ความรุนแรง? (1)’ ที่นี่ / ‘ทำไมแอลกอฮอล์ถึงมักนำไปสู่ความรุนแรง? (2)’ ที่นี่

ที่มา: แอลกอฮอล์กับความรุนแรง (Alcohol and Violence) เรียบเรียงโดย พญ.ทานตะวัน สุรเดชาสกุล (2556) สนับสนุนโดย แผนงานการพัฒนาระบบการดูแลผู้มีปัญหาการดื่มสุรา (ผรส.)

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post แอลกอฮอล์กับความรุนแรง: มองปัญหาและร่วมหาทางแก้ appeared first on Alcohol Rhythm.