‘แอลกอฮอล์’ อาจเป็นอีกหนึ่งเครื่องดื่มที่ช่วยเยียวยาอารมณ์ใครหลายคน แต่จะดีกว่าไหม ถ้ามีทางเลือกใหม่ที่ทำให้คุณเย็นใจได้โดยไม่ต้องใช้น้ำเมา และไม่เสี่ยงต่ออาการติดสุราในภายหลัง 

พร้อมหรือยังสำหรับการเปลี่ยนตู้เย็นเดิมๆ ที่เคยเต็มไปด้วยขวดเหล้า ให้เป็นตู้เย็นรูปแบบใหม่ Alcohol Rhythm เปลี่ยนจังหวะชีวิตคนติดเหล้า ชวนคุณมาเปิดประตูตู้เย็นใจ ร่วมกันฟรีซความวุ่นวายให้หายติดเหล้า ผ่าน 5 กิจกรรม 6 ตัวช่วย ซึ่งจะพาคุณกลับไปสำรวจจิตใจ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้วยวิธีที่สามารถทำได้ง่ายๆ ที่บ้าน ไม่ว่าจะเป็นการรับชมภาพยนตร์ อ่านหนังสือ ฟังพอดแคสต์ ทำงานศิลปะ และ เขียนบันทึก Journal Book รับรองว่าครบรสทั้งสาระและความสนุกแน่นอน

ถ้าพร้อมแล้ว ไปสำรวจตู้เย็นตู้ใหม่ไร้แอลกอฮอล์กันเลย!

1.’The Way Back’ ทบทวนความฝันและการดื่ม

“We can’t change the past but we can do its choose how we move forward.” 

“เราเปลี่ยนแปลงอดีตไม่ได้ แต่เราเลือกได้ว่าเราจะเดินหน้าต่อไปยังไง”

The Way Back หรือ เส้นทางเกียรติยศ คือเรื่องราวของ ‘แจ็ค’ อดีตนักบาสเกตบอลตัวเต็งของโรงเรียนมัธยมคาทอลิก ผู้มีปมบางอย่างในครอบครัวที่ทำให้ต้องยุติความฝันตัวเองลง เขากลายเป็นคนติดเหล้าอย่างรุนแรง และระหว่างที่กำลังจมจ่อมอยู่กับน้ำเมา โชคชะตากลับเล่นตลก เมื่อเขากลายเป็นโค้ชทีมบาสเกตบอล ‘บิชอปเฮส์’ หลังจากถูกชักชวนโดยบาทหลวงของโรงเรียนมัธยม จนเป็นเหตุให้เขาได้ย้อนไปทบทวนเส้นทางความฝันตัวเองอีกครั้ง

ความพิเศษของเรื่องราวใน The Way Back คือภาพยนตร์ไม่ได้แค่เล่าถึงความฝันของแจ็คเพียงคนเดียว แต่เล่าถึงการแบกรับความฝันของลูกศิษย์ในทีม โรงเรียน และความหวังจากตัวละครอีกหลายคนเอาไว้ แม้วิธีการเล่าอาจฟังดูเรียบง่าย ไม่ซับซ้อน ดูไม่หวือหวาอะไรแต่จุดไคลแมกซ์ที่แต่ละครั้งน่าจะกระตุกหัวใจทำให้ใครหลายคนอาจน้ำตาคลออยู่ไม่น้อย

นอกจากนี้ ภาพยนตร์ยังสอดแทรกเรื่องราวการเข้ารับการรักษาอาการติดเหล้ากับจิตแพทย์ของแจ็คอีกด้วย ซึ่งหากจะให้แนะนำภาพยนตร์ที่ควรดูสักครั้ง The Way Back เป็นอีกเรื่องที่ทำให้เราได้กลับมาพิจารณาทบทวนถึงความฝัน สำรวจพฤติกรรมการดื่มและวิธีปลดปล่อยตัวเองจากมันได้เป็นอย่างดี

2. เปิดซีรีส์ ‘Locke & Key’ ความลับสุดแฟนตาซี และภาพชีวิตคนติดเหล้า

เมื่อมองผิวเผิน Locke and Key อาจเป็นเพียงซีรีส์เรื่องราวแฟนตาซีของครอบครัวตระกูลล็อก ที่จำเป็นต้องย้ายมาอยู่ในเมืองชนบทอย่าง ‘แมธเทอสัน’ เมืองที่ดูเหมือนไม่มีอะไรน่าสนใจ จนกระทั่ง ‘โบดี้’ลูกชายคนเล็กของครอบครัวได้รู้เรื่องราวความลับของกุญแจที่พบในบ้านใหม่หลังนี้ 

แต่มองดูดีๆ จะพบว่าสิ่งที่น่าสนใจในเรื่องราว คือการเล่าเนื้อหาเกี่ยวกับคนติดเหล้ารูปแบบใหม่ผ่านบทบาทของ ‘แม่’ ผู้นำของครอบครัว โดยแสดงให้เห็นถึงความพยายามของแม่ที่ต้องการเลิกสุราหลังจากผ่านมา 6 ปี (ซึ่งไม่ใช่เรื่องแปลกหากเราพบว่าตัวละครแม่จะกลับไปดื่มแอลกอฮอล์อีกครั้งระหว่างนั้น) และเล่าถึงการยอมรับตัวเองว่ามีอาการติดเหล้า ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการเริ่มบำบัดเยียวยา

การนำเสนอวัฏจักรของอาการติดเหล้าในอีกมุมมอง Locke and Key จึงเป็นอีกซีรีส์ที่เราอยากชวนให้คุณรับชมเพื่อเข้าใจอาการติดสุราเรื้อรัง พฤติกรรมของผู้ดื่มที่กำลังต่อสู้กับตนเอง พร้อมสนุกสนานไปกับพล็อตแฟนตาซีที่น่าสนใจ 

3.เปิดมุมมองด้วยหนังสือ ‘เพราะนี่คือสิ่งที่ (นักจิตวิทยา) ไม่เคยบอก’

‘เพราะนี่คือสิ่งที่ (นักจิตวิทยา) ไม่เคยบอก’ คือหนังสือแปลจากประสบการณ์ของนักจิตบำบัด ‘โลริ’ ซึ่งสอดแทรกทั้งความรู้ ความบันเทิง และความเข้าใจเพิ่มเติมเกี่ยวกับมนุษย์ เพราะหนังสือเล่มนี้เล่าความลับภายใต้จิตใจคน โดยเฉพาะนักจิตวิทยาและนักบำบัด ผู้ถูกครอบงำด้วยมายาคติว่าเป็นอาชีพที่ต้องรับฟังปัญหาผู้คนอยู่ตลอดเวลา จนไม่สามารถแสดงความอ่อนแอหรือความเจ็บปวดภายในให้คนไข้เห็นได้เลยแม้แต่น้อย ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้ว นักจิตวิทยาและนักบำบัดเหล่านี้ก็ต้องการคนรับฟังพวกเขาเช่นกัน

โลริยังนำเรื่องจริงจากประสบการณ์พูดคุยกับคนไข้ (ซึ่งผ่านการขออนุญาตจากคนไข้อย่างถูกต้องตามกฎหมายแล้ว) มาเล่าสู่กันฟัง ทำให้เราได้เห็นได้รับฟังบทสนทนาที่เกิดขึ้นกับคนกลุ่มต่างๆ ดังนั้น หนังสือเล่มนี้น่าจะทำให้ผู้อ่านหลายคนเปิดมุมมองต่อนักบำบัด คนไข้ที่เจ็บป่วยทางจิตเวช รวมถึงผู้ติดสุรา เปิดใจว่าแท้จริงแล้ว ‘ทุกคนล้วนมีความน่ารักอยู่ในตัว’ 

4.ฟังเสียงหัวใจตัวเองผ่านพอดแคสต์ ‘R U OK’

‘คุณยังโอเคอยู่หรือเปล่า’ 

จากหนึ่งในบทสนทนาไถ่ถามสารทุกข์สุขดิบของผู้คน สู่ชื่อรายการพอดแคสต์ทำความเข้าใจอารมณ์ความรู้สึกของตัวเอง ดำเนินรายการโดย ปอนด์ ยาคอปเซ่นและดุจดาว วัฒนปกรณ์ ผู้มาเล่าเรื่องราวการดูแลสุขภาพจิตผ่านการทบทวนพฤติกรรม ความรู้สึกในใจ และมอบวิธีรู้เท่าทันความคิดตนเอง

ตัวอย่างเช่น ‘ตอนที่ 79’ R U OK แนะนำให้คุณเปลี่ยนวิธีการมองความผิดหวัง ให้กลายเป็นเรื่องธรรมดาที่ทุกคนล้วนพบเจอ เราเพียงเริ่มต้นยอมรับมัน ซึ่งถึงแม้จะยาก เพราะในแต่ละวันเราล้วนเกิดความหวังในการใช้ชีวิตทั้งตั้งใจและไม่ได้ตั้งใจอยู่เสมอ แต่การยอมรับความผิดหวัง คือหนทางที่จะทำให้คุณรู้เท่าทันความคิด พฤติกรรม และรับมือกับความผิดหวังนั้นได้ดีขึ้น — บางทีผู้ติดเหล้าที่ล้มเหลวจากการเลิกเหล้าอาจจะได้ค้นพบอะไรใหม่ๆ จากการฟังพอดแคสต์นี้ก็ได้ 

5.Painting ระบายสีสำรวจใจ

หากต้องการใช้เวลาพักผ่อนแทนการเลือกดื่มแอลกอฮอล์ในวันหยุดสุดสัปดาห์ที่ดูเหมือนยาวนาน การเริ่มทำศิลปะง่ายๆ จากอุปกรณ์รอบตัวภายในบ้านเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่น่าสนใจอยู่ไม่น้อย โดยเฉพาะการระบายตามช่องหมายเลขที่กำหนด สามารถช่วยปรับความคิด ตั้งสมาธิอยู่กับกระดาษมากกว่าหน้าจอโทรศัพท์หรือความอยากดื่ม อีกทั้งสำหรับผู้ที่ติดเหล้าและกำลังบำบัด การระบายสีตามช่องยังเป็นตัวชี้วัดอย่างหนึ่งด้วยว่าคุณมีอาการมือสั่นหรือไม่ หรืออาการมือสั่นจากการหยุดดื่มนั้นรุนแรงแค่ไหน ถือเป็นกิจกรรมที่ผ่อนคลายจิตใจ สงบ และได้สำรวจอาการตัวเองไปพร้อมๆ กัน 

6.พบสิ่งที่ชอบผ่านการทำ Journal Book

ข้อพิสูจน์จากนักวิจัยหลายคนพบว่าการจดบันทึกเรื่องราวต่างๆ มีข้อดีมากมาย ไม่ว่าจะเป็นการรับรู้ถึงภาพรวมพฤติกรรมตนเอง ฝึกให้คิดบวกมองโลกในแง่ดี ช่วยยับยั้งอาการซึมเศร้า ฯลฯ 

การทำ Journal Book จึงเป็นอีกกิจกรรมที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย เห็นได้จาก Journal Book รูปแบบต่างๆ บนแพลตฟอร์มออนไลน์มากมาย Journal Book คือบันทึกเรื่องราวรายวัน คล้ายคลึงกับไดอารี แต่ต่างกันที่มีความเป็นส่วนตัวมากกว่า และสามารถออกแบบเรื่องราวที่อยากเล่าผ่านบันทึกได้โดยไม่จำเป็นต้องเขียนเรียงความเสมอไป และนอกจากจะจดเรื่องราวในปัจจุบันเพื่อย้อนมองพฤติกรรมตัวเองรายวัน บ้างยังใช้เขียนออกแบบอนาคตตนเองในอีก 3 ปีข้างหน้า หรือบันทึกเรื่องราวที่ตนชื่นชอบ สิ่งที่ประทับใจเก็บไว้เป็นความทรงจำในอนาคตได้ 

ปัญหาส่วนใหญ่ของคนเริ่มทำ Journal Book คือความรู้สึกกลัวว่าทำออกมาแล้วจะไม่สวยงามหรือน่าอ่านซักเท่าไหร่ ซึ่งถ้าหากลองได้ ‘เริ่ม’โดยไม่ต้องกลัว เราอาจค้นพบสิ่งที่ชอบหรือสิ่งที่เราต้องการอยู่ รวมถึงชัดเจนกับความรู้สึกตนเองมากยิ่งขึ้นก็เป็นได้ 

เมื่อประตูตู้เย็นใจนี้ปิดลง เราหวังว่าผู้อ่านสามารถเลือกกิจกรรมที่ชอบเพื่อนำไปลองปรับใช้ สร้างพลังงานบวก เปลี่ยนความคิด เปิดมุมมองใหม่ และที่สำคัญ ใช้เยียวยาจิตใจทดแทนแอลกอฮอล์ในตู้เย็นเดิมได้เป็นอย่างดี

เรื่องและภาพ : ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post เปิดประตูตู้เย็นใจ : ฟรีซความวุ่นวาย ให้หายติดเหล้า (Photo Essay) appeared first on Alcohol Rhythm.

Alcohol Rhythm ชวนอ่านทัศนะบางส่วนของ ผศ.เนตรนภา ขุมทอง เลขาธิการมูลนิธิหมอชาวบ้าน ไล่เรียงตั้งแต่เรื่องราวความเป็นมาและการเดินทางของหมอชาวบ้าน รวมถึงการคุยสไตล์เปลี่ยนจังหวะชีวิตคนติดเหล้าเกี่ยวกับเรื่อง ‘เหล้า’ ในมุมมองของหมอชาวบ้าน ซึ่งเนตรนภามองว่า ปัญหาส่วนหนึ่งอาจจะมาจากเรื่องระบบสาธารณสุข และรัฐควรจะต้อง ‘ลงทุน’ ในเรื่องสุขภาพของประชาชน

อ่านบทสัมภาษณ์ ผศ.เนตรนภา ขุมทอง ฉบับเต็มได้ ที่นี่

:: มองปัญหาแบบเชื่อมโยง ::

คุณมองว่าแคมเปญการสื่อสารเรื่องสุรามีปัญหาอะไรบ้าง

จริงๆ เราเข้าใจนะว่า ในการรณรงค์ต้องหาเรื่องที่จะสื่อไปถึงสาธารณะวงกว้างได้ โดยเฉพาะทางโทรทัศน์หรือโซเชียลมีเดีย พอเป็นในบริบทของเหล้า เราก็จะเห็นการจับกลุ่มคนจนเป็นหลัก เพราะมันมองง่าย รณรงค์ง่าย ทั้งที่จริงๆ มีกลุ่มอื่นอีก

เวลาเรามองว่าคนจนจนเพราะดื่มเหล้า เราไม่ได้พยายามมองเขาแบบเข้าใจ มองแต่ว่าคนนี้จน เครียด ไม่มีการศึกษา เลยไปนั่งดื่มเหล้า แล้วก็วนเวียนไปแบบนี้แหละ แต่เราลงพื้นที่ชนบทและเห็นปัญหาอยู่แล้ว เลยไม่ค่อยเห็นด้วยกับความคิดแบบนี้เท่าไหร่ เพราะมันทำให้ภาพของคนจนกลายเป็นคนไม่รู้เรื่องโทษของสุรา จนแล้วไม่รู้จักใช้เงิน เครียดแล้วหาทางออกไม่ได้จนต้องดื่มเหล้า แต่จริงๆ แล้ว เป็นเพราะเราไม่สามารถให้การศึกษากับเขาเพียงพอหรือเปล่า และคนจนไม่มีอิสระในการเลือก (freedom of choice) คุณไม่สามารถอธิบายได้ว่า ทำไมระบบทั้งสังคมทำให้เขาเป็นแบบนี้ ระบบเศรษฐกิจและการศึกษาล้วนทำให้คนจนเป็นแบบนี้

ถ้าลองมองแบบเชื่อมโยงทุกมิติว่าคนดื่มเหล้าเพราะอะไร พยายามทำความเข้าใจคนแต่ละกลุ่ม แคมเปญที่ออกมาก็อาจจะเป็นความเข้าอกเข้าใจ ไม่ใช่ทำให้ศักดิ์ศรีความเป็นคนลดลงและทำให้เข้าไม่ถึงเขา เวลาเราสื่อสารต่อสาธารณะต้องมองให้เข้าใจบริบทและเชื่อมโยงกันได้ พอเข้าใจบริบทแล้วก็จะสื่อสารได้ตรงกับกลุ่มเป้าหมายมากขึ้น

:: หยุดกล่าวโทษ – ทำความเข้าใจ ::

ในวงการแพทย์ เป็นไปได้ไหมว่า แพทย์บางคนยังมีอคติกับผู้ติดสุราเพราะมองว่า เขาทำลายสุขภาพตนเอง ถ้าเป็นแบบนี้ เราจะแนะนำให้แพทย์และบุคลากรสาธารณสุขมีความเห็นอกเห็นใจ (empathy) คนติดเหล้าได้อย่างไร

ถ้าเราจะแก้ หมอและบุคลากรสาธารณสุขต้องหยุดโทษคนไข้ก่อนว่า การดื่มเป็นเรื่องของคุณ คุณต้องรับผิดชอบ แต่ต้องพยายามเข้าใจว่าเขาดื่มเพราะอะไร

ทางกระทรวงสาธารณสุขก็ออกนโยบายเหมือนกันว่าให้ใช้ตามแบบองค์การอนามัยโลก (WHO) คือต้องเข้าใจคนดื่มเหล้า เข้าใจอารมณ์ความรู้สึกว่าเขาดื่มทำไม ให้กำลังใจแม้เขาหยุดดื่มไปแล้วกลับมาดื่มซ้ำ และต้องทำงานร่วมกับครอบครัวด้วย เพราะถ้าหมอเข้าใจฝ่ายเดียว แต่ครอบครัวไม่เข้าใจก็ไม่สำเร็จ

แต่ในบางพื้นที่ชนบทอาจไม่ได้มีหมอตลอดเวลา จึงต้องมีพยาบาลหรืออาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) หรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุขคอยดูแล ซึ่งพวกเขาจะต้องมีความเห็นอกเห็นใจให้มาก เข้าใจคนที่ดื่มว่าเป็นอย่างไร มีบริบทอะไร ซึ่งไม่ใช่เฉพาะคนจนนะ เพราะคนรวยติดเหล้าก็มีเยอะอยู่

:: รัฐต้องลงทุนเรื่องสุขภาพของประชาชน ::

เป็นไปได้ไหมว่า นี่เป็นปัญหาของระบบสาธารณสุขด้วย เพราะคนที่ทำงานเกี่ยวกับสุรายังมีอยู่ไม่เพียงพอ

ใช่ค่ะ เราลงทุนตรงนี้น้อย จริงๆ รัฐต้องลงทุนเรื่องสุขภาพของประชาชน อย่างเราไปดูงบประมาณการซื้ออาวุธ จะเห็นว่ามีมากแบบมหาศาลเลย แต่ปัจจุบันอาวุธอาจจะไม่ได้สำคัญขนาดนั้นแล้ว ทำไมเราไม่เอาเงินมาลงทุนด้านการศึกษา สุขภาพ ทำให้เต็มที่ ทำให้คนพึ่งตนเองได้ ทำให้พวกเขาเข้มแข็งขึ้นมา

เรื่องการสื่อสารก็สำคัญ สมมติว่าคนป่วยยังไม่พร้อมหรือไม่อยากไปพบแพทย์ เขาก็ต้องดูว่าจะแก้ปัญหาเองก่อนได้อย่างไร และถึงจะเห็นว่าขั้นตอนต่อไปจะทำอะไร เราต้องมีทางเลือกให้ประชาชน ไม่ใช่มีแต่ระบบบริการที่ยังมีข้อจำกัด ไม่สามารถเข้าถึงได้ทุกคนอยู่ เช่น ระบบสายด่วน (hotline) ที่ยังไม่มากพอที่จะให้คนเข้าถึงได้ กรณีที่ยังไม่พร้อมพบแพทย์

:: เชื่อมั่นในมนุษย์ ::

ถ้าคิดจะเลิกเหล้า อะไรคือสิ่งสำคัญที่ทำให้คนที่คิดว่าจะเลิกเหล้ามีกำลังใจในการเลิกหรือเริ่มเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของตนได้จริง

หมอชาวบ้านเคยจัดโครงการหนึ่ง โดยเรานิมนต์พระมารูปหนึ่ง ให้ท่านช่วยพูดกับคนมีฐานะยากจนในเมือง เป็นกลุ่มคนหาเช้ากินค่ำ คือเป็นความพยายามในการเสริมพลังให้พวกเขา สิ่งหนึ่งที่น่าสนใจและทำให้มีคนเริ่มเปลี่ยนแปลงตัวเองได้คือ พระท่านตั้งคำถามว่า เราเคยดูแลร่างกายของตัวเองไหม เคยโอบกอดร่างกายตัวเองบ้างหรือเปล่า การดูแลร่างกายในที่นี้คือดูว่าที่ผ่านมาเราทานอาหารอย่างไร ทำให้ร่างกายดีไหม เราดื่มเหล้าหรือสูบบุหรี่หรือเปล่า ถ้าเรายังทำแบบนี้คือเรายังรักตัวเองไม่พอ และสิ่งที่พระท่านให้ทำคือ การโอบกอดร่างกายตัวเองด้วยความรัก

ปรากฏว่าอีกเดือนหนึ่ง มีผู้หญิงคนหนึ่งกลับมาบอกว่า เชาเลิกบุหรี่ได้เด็ดขาดแล้วนะ เพราะพระท่านบอกว่าเราต้องรักตัวเอง เขาเลยพยายามเลิกจนสำเร็จทั้งที่ก่อนหน้านี้ไม่เคยสำเร็จ แต่คำพูดนั้นมันฝังลึกเข้าไปในใจเลยว่า ที่ผ่านมาเราไม่ได้รักตัวเองเลยหรือเปล่า

เรื่องนี้แสดงให้เห็นว่า ถ้าการสื่อสารกระทบไปถึงจิตใจจะทำให้เกิดการเปลี่ยนพฤติกรรมได้จริง อย่างการนำพระอาจารย์มาพูดก็เพราะเราศึกษาบริบทแล้วว่า คนกลุ่มนี้ชอบตักบาตรทำบุญ แสดงว่าพระก็มีอิทธิพลสูง อย่างที่เราเห็นว่ามันได้ผลและสร้างความเปลี่ยนแปลงได้จริงๆ เพราะฉะนั้น ถ้าเราระบุได้ว่าเขาศรัทธาหรือเชื่อมั่นเรื่องอะไร มีอะไรเป็นแรงบันดาลใจ ก็จะสร้างความเปลี่ยนแปลงได้

ถ้าพูดให้ถึงที่สุด เราก่อตั้งหมอชาวบ้านมา 40 กว่าปี เราต้องเชื่อมั่นในมนุษย์ก่อนว่าเขาสามารถเปลี่ยนแปลงตัวเองได้ เป็นเหมือนการสร้าง self-esteem ให้เขา เพราะที่ผ่านมา พวกเขาอาจไม่เคยเห็นคุณค่าหรือไม่ได้รักตัวเองเลย ทั้งที่คนที่เป็นเพื่อนที่ดีสุดของคุณก็คือตัวคุณเองนั่นแหละ

:: จะมีสุขภาพที่ดีต้องลงทุนในทุกด้าน ::

เท่ากับว่า ถ้าอยากให้ประชาชนสุขภาพดี รัฐต้องลงทุนเรื่องสุขภาพด้วย

ใช่ค่ะ ต้องลงทุนทั้งสุขภาพในแง่การเจ็บป่วยของประชาชนและลงทุนเรื่องการสร้างเสริมสุขภาพ ตอนนี้เรามี สสส. แล้ว แต่มันยังไม่พอ เพราะเราต้องดูแลสุขภาพตั้งแต่ก่อนป่วย เรื่องอาหาร ออกกำลังกาย อารมณ์ จึงสำคัญมากที่ประชาชนต้องหันมาดูแลตนเอง โดยมีหน่วยงานของรัฐ ภาคประชาสังคม และภาคเอกชนมาสนับสนุน

ตอนนี้คนจนแทบเข้าถึงอะไรไม่ได้เลย สมมติอยากดูแลสุขภาพด้วยการทานอาหารคลีนก็ต้องจ่ายเงินเยอะอีก เราจึงต้องสนับสนุนเรื่องนี้ให้มากขึ้น อย่างที่เวียดนาม รัฐบาลสนับสนุนให้เกษตรกรปลูกเกษตรอินทรีย์และทำวิจัยเอง เปรียบเทียบว่าปุ๋ยอย่างนี้ ปลูกพืชพันธุ์นี้ ผลผลิตจะเป็นอย่างไร ซึ่งบ้านเราก็มีเกษตรกรเยอะ มีทรัพยากรดี แต่รัฐบาลกลับไม่มีการบริหารจัดการที่ดีพอ

ทุกอย่างเชื่อมโยงกันนะคะ เรื่องสุขภาพไม่สามารถอยู่โดดๆ ได้ แต่เกี่ยวข้องกับบริบททางสังคม เศรษฐกิจ และบริบททางนโยบายด้วย ถ้าคุณดูแลสุขภาพได้ด้วยตนเองก็อาจจะไม่ต้องพึ่งยา เพราะร่างกายแข็งแรงแล้ว และปัญหาเรื่องการดื่มเหล้าหรือติดเหล้าก็น่าจะลดน้อยลงเช่นกัน

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post อ่านปัญหาในขวดสุราผ่านสายตา ‘หมอชาวบ้าน’ กับ เนตรนภา ขุมทอง appeared first on Alcohol Rhythm.

แต่นอกเหนือไปจากความเร็วและความสะดวกสบาย สิ่งที่ต้องตามมากับการขับขี่ทุกครั้งคือความปลอดภัย

ดังนั้น จะดียิ่งขึ้นไหม ถ้าหากเทคโนโลยีในรถยนต์แบบใหม่ คือเทคโนโลยีประเภทคอยตรวจจับแอลกอฮอล์ ที่จะไม่ยอมแม้แต่ให้คุณบิดกุญแจสตาร์ทหากมีระดับปริมาณแอลกอฮอล์ในเลือดสูงเกินไป

ย้อนมาดูเหตุผลกันสักนิดว่าทำไมเทคโนโลยีนี้จึงสำคัญ จากสถิติการเมาแล้วขับในช่วงเทศกาลปีใหม่ของประเทศไทย กรมคุมประพฤติ ระบุว่า วันที่ 29 ธันวาคม 2562 เพียงวันเดียวคดีขับรถขณะเมาสุรายอดพุ่งถึง 3,880 คดี คิดเป็นร้อยละ 99.64 

เมื่อเปรียบเทียบสถิติคดีที่เข้าสู่กระบวนการคุมประพฤติ สะสม 3 วัน ช่วงเทศกาลปีใหม่ พ.ศ. 2562 และ พ.ศ. 2563 พบว่า คดีขับรถขณะเมาสุรา ปี พ.ศ. 2562 มีจำนวน 2,944 คดี กับปี พ.ศ. 2563 มีจำนวน 4,452 คดี เพิ่มขึ้นถึง 1,508 คดี คิดเป็นร้อยละ 51.22  

ขณะที่สถิติปี 2564 อธิบดีกรมคุมประพฤติ แถลงสถิติอุบัติเหตุบนถนนเกิดขึ้น 713 ครั้ง ผู้เสียชีวิต 80 ราย ผู้บาดเจ็บ 709 คน สาเหตุหลักมาจากการ ‘เมาแล้วขับ’ ยอดอุบัติเหตุสะสม 4 วัน รวม 2,365 ครั้ง ผู้เสียชีวิต 267 ราย ผู้บาดเจ็บ 2,362 คน 

เมื่อได้เห็นสถิติดังที่กล่าวไป หลายคนอาจจะเริ่มคิดว่าดูเข้าท่า หากนำเทคโนโลยีระบบรถยนต์ตรวจจับแอลกอฮอล์มาปรับใช้

ต้นกำเนิดของเทคโนโลยีที่ว่ามานี้เกิดขึ้นที่สหรัฐอเมริกา โดยสถานการณ์การเมาแล้วขับยังคงเป็นประเด็นร้อนแรงทุกปีไม่ต่างจากประเทศไทย แอลกอฮอล์คร่าชีวิตผู้คนที่เมาแล้วขับประมาณ 30%  และทศวรรษที่ผ่านมาตำรวจได้ดำเนินการจับกุมกลุ่มคนที่ตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของแอลกอฮอล์ขณะขับขี่ราวๆ ล้านคนต่อปี 

ทว่าเทคโนโลยีช่วยหยุดยั้งไม่ให้ผู้ขับขี่ออกตัวหรือเคลื่อนที่ขณะร่างกายไม่พร้อมสามารถป้องกันผู้เสียชีวิตมากกว่า 1 ใน 4 ของประเทศและรักษาชีวิตผู้คนได้มากกว่า 9,000 ชีวิตต่อปี

สำรวจเทคโนโลยีสหรัฐฯ

‘ระบบรถตรวจจับระดับแอลกอฮอล์’

การศึกษาใหม่ที่เผยแพร่เมื่อเดือนกรกฎาคมปี 2563 โดยสถาบันประกันภัยเพื่อความปลอดภัยบนทางหลวง (องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่ได้รับการสนับสนุนทางการเงินจากอุตสาหกรรมรถยนต์) ตรวจสอบถึงศักยภาพการช่วยชีวิตในระบบตรวจจับแอลกอฮอล์บนรถยนต์ ซึ่งจะเปิดเผยตัวเลขเปอร์เซ็นต์แอลกอฮอล์ในเลือดของผู้ขับขี่ที่สูงกว่าขีดจำกัดที่กำหนดไว้

“เรายังไม่มีความคืบหน้ามากนักในการพยายามต่อสู้กับอาการเมาแล้วขับตั้งแต่กลางทศวรรษที่ 1990” ชาร์ลลี ฟาร์มเมอร์ (Charles Farmer) รองประธานฝ่ายวิจัยและบริการทางสถิติของสถาบันและผู้เขียนบทความในแถลงการณ์ ระบุ

“แต่เทคโนโลยีการตรวจจับอาจทำให้เกิดแก้ปัญหาการเมาแล้วขับได้อย่างแท้จริง”

จากการศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลรถชนที่ตรวจพบแอลกอฮอล์ในเลือดของคนขับเพื่อประเมินระบบของผลกระทบ จะต้องแบ่งคนขับรถยนต์ออกเป็นรายกรณี เช่น ผู้ที่มีระดับแอลกอฮอล์ในเลือด ผู้ที่มีแอลกอฮอล์ในเลือดมากกว่า 0.08% และ ผู้ที่มีความเชื่อมั่นในการขับขี่ที่บกพร่องจากแอลกอฮอล์

จากการศึกษาเป็นระยะเวลา 3 ปี ตั้งแต่ 2015-2018 นักวิจัยระบุว่า 1 ในส่วน 4 ของผู้เสียชีวิตจากรถยนต์ชนสามารถป้องกันได้ หากผู้ขับนั้นมีระดับความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในเลือดต่ำกว่า 0.08% และหากคนขับคนนั้นมีระดับความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในเลือดเป็น 0 ผู้เสียชีวิต 1 ในส่วน 3  หรือประมาณ 12,000 คนต่อปี อาจจะไม่เสียชีวิตจากการถูกรถชน

ดังนั้นในปัจจุบัน จึงมีเทคโนโลยีอุปกรณ์เชื่อมต่อจุดระเบิดแอลกอฮอล์ (innigtion interlock) อธิบายง่ายๆ อุปกรณ์นี้คล้ายๆ ที่เป่าวัดแอลกอฮอล์ แต่ต่างที่จะถูกติดไว้กับคอนโซลรถ ถ้าเป่าแล้วเกิน สตาร์ทรถไม่ได้ 

มีรายงานระบุว่าอุปกรณ์ดังกล่าวถูกนำไปใช้ลดการเมาแล้วขับในสหรัฐฯ โดยเขตอำนาจศาลหลายแห่งกำหนดให้ผู้ที่ถูกตัดสินว่ามีความผิดปกติด้านเมาแล้วขับติดเจ้าสิ่งนี้ไว้ในรถ ผลคือเมื่อบังคับให้ผู้ขับขี่ติดอุปกรณ์ดังกล่าว ร่วมกับกฎหมายที่ลงโทษผู้กระทำความผิดเมาแล้วขับแล้วนั้น ผู้จับจ่มีโอกาสน้อยที่จะกระทำความผิดซ้ำ แสดงให้เห็นว่าทั้งหมดนี้ช่วยลดปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการชนที่เกิดจากการเมาแล้วขับได้

รายงานดังกล่าวยังเสนอแนะด้วยว่าหากรัฐบาลกลางช่วยผลักดันกฎระเบียบให้เทคโนโลยีตรวจจับเหล่านี้ถูกนำไปใช้อย่างกว้างขวางจะต่อสู้กับปัญหาเมาแล้วขับได้ดียิ่งขึ้น เพราะตอนนี้มีผู้ผลิตบางราย อย่างวอลโว่ (Volvo) ได้ทดลองนำเสนอเทคโนโลยีนี้เป็นอุปกรณ์เสริมในรถของตนเองแล้ว และคาดว่าผู้ผลิตอีกหลายรายจะเร่งสร้างมาตรฐานเทคโนโลยีตรวจจับให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นเร็วๆนี้ ก่อนมีกฎหมายออกบังคับใช้อย่างจริงจัง

นอกจากนี้ ในสหรัฐฯ ยังมีโปรเจกต์ระบบตรวจจับแอลกอฮอล์ของผู้ขับขี่เพื่อความปลอดภัย (DADSS) ซึ่งความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน กล่าวคือ สถาบันประกันภัยเพื่อความปลอดภัยบนทางหลวงได้รับทุนจากผู้ผลิตรถยนต์มาทำการทดสอบเซนเซอร์แอลกอฮอล์บนท้องถนน เพื่อตรวจจับระดับความเข้นข้นของแอลกอฮอล์ในเลือดของผู้ขับขี่ผ่านการวัดอากาศโดยรอบในรถยนต์

เจ้าของโปรเจค DADSS คาดว่าผู้ผลิตบางรายจะเริ่มนำเสนอระบบที่วัดระดับแอลกอฮอล์ผ่านอากาศโดยรอบเป็นตัวเลือกในช่วงต้นปี 2025 ถือเป็นทางเลือกใหม่ของเทคโนโลยีป้องกันการเมาแล้วขับที่น่าจับตาเช่นกัน

แล้วทางผู้ขับขี่ล่ะ คิดเห็นอย่างไรกับเทคโนโลยีเหล่านี้? จากการสำรวจผู้ขับขี่ในสหรัฐฯ เมื่อหลายปีก่อน เกือบ 2 ใน 3 สนับสนุนการติดตั้งระบบตรวจจับแอลกอฮอล์ในรถยนต์ทุกคัน ตราบเท่าที่อุปกรณ์นั้น รวดเร็ว แม่นยำ และไม่สร้างความรำคาญ และส่วนหนึ่งของผู้ตอบแบบสอบถามกล่าวว่า พวกเขายินดีจะจ่ายเพิ่มหากระบบมีราคาต่ำกว่า 500 เหรียญดอลลาร์

อย่างไรก็ตาม ข้อสรุปของงานวิจัยโดยสถาบันประกันภัยเพื่อความปลอดภัยบนทางหลวงคือ หากมีการใช้ระบบตรวจจับแอลกอฮอล์เป็นอุปกรณ์มาตรฐานในรถรุ่นใหม่ทั้งหมดในปีนี้ ก็อาจจะต้องใช้เวลาเกือบ 12 ปี กว่าจะติดตั้งในยานพาหนะรุ่นเก่าที่มีอยู่บนท้องถนน ซึ่งเป็นเวลาที่ช้าพอสมควร 

“มีอุปกรณ์เสริมด้านความปลอดภัยจำนวนมาก ที่เริ่มต้นจากการเป็นตัวเลือก จนกลายเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างรวดเร็ว” ชาร์ลลีกล่าว “เทคโนโลยีนี้อาจต้องใช้เวลาเพื่อให้เกิดศักยภาพเต็มที่ แต่อย่างไรก็ตาม มันก็เป็นส่วนสำคัญของกลยุทธ์ในการลดความบกพร่องในการขับขี่”

เมาแล้วไม่ขับ

การดื่มสังสรรค์เป็นเรื่องปกติ ไม่ว่าจะเป็นวาระสำคัญ ฉลองวันเกิด ฉลองปีใหม่ หรือแม้แต่การเที่ยวกลางคืน คนเราย่อมมีโอกาสเมาได้ แต่ต้องพึงระลึกไว้ว่าการเมานั้นจะทำให้ขาดสติ เวลาขับรถก็อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อตัวเองและผู้ใช้รถใช้ถนนคนอื่นๆ

ดังนั้นก็เป็นเรื่องที่น่าสนใจ หากเทคโนโลยีอุปกรณ์รถยนต์ตรวจจับแอลกอฮอล์ถูกนำมาใช้ประโยชน์ เพราะอย่างน้อยที่สุดเทคโนโลยีที่ว่านี้ก็ยังช่วยเตือนให้เหล่านักดื่มต่างๆ ไม่ชะล่าใจในการขับขี่ แล้วหันรบกวนเพื่อนไปส่งที่บ้าน หาที่พักแถวๆ นั้น หรือนั่งแท็กซี่กลับ ฯลฯ

เพราะชีวิตแห่งอนาคต ควรจะเป็นชีวิตที่ ‘เมาแล้วไม่ขับ’ แต่สามารถกลับบ้านได้อย่างสุขใจและปลอดภัย 

ที่มา: Technology To Stop Drunk Drivers Could Significantly Slash Traffic Crash Deaths : https://www.forbes.com/sites/tanyamohn/2020/07/26/technology-to-stop-drunk-drivers-could-significantly-slash-traffic-crash-deaths/?sh=5d9a84bb4942

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post ‘ระบบรถตรวจจับระดับแอลกอฮอล์’ เทคโนโลยีแห่งโลกอนาคตป้องกันการเมาแล้วขับ appeared first on Alcohol Rhythm.

นอกจากการปรับตัวมาให้ความรู้ทางออนไลน์ หมอชาวบ้านยังให้ความรู้เรื่องสุขภาพผ่านทางนิตยสาร ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำมาก่อนหน้าจะมีโซเชียลมีเดีย ประกอบกับแอปพลิเคชันสีสันสดใสใช้งานง่ายอย่าง ‘DoctorMe’ ที่เป็นเหมือนแนวนำทางเบื้องต้นให้คนทั่วไปรู้ว่า ควรจะดูแลตนเองเบื้องต้นเมื่อเกิดอาการเจ็บป่วยอย่างไร ยิ่งทำให้หมอชาวบ้านเป็นอีกหนึ่งองค์กรที่ปรับตัวได้อย่างงดงามในยุค digital disruption และเป็นเหมือนเพื่อนคู่คิด มิตรคู่บ้าน ของประชาชนที่สนใจอยากรู้เรื่องสุขภาพ ในยุคที่ข่าวปลอมและความเชื่อผิดๆ ด้านสุขภาพกระจายไปไวกว่าไฟลามทุ่ง

Alcohol Rhythm นัดสนทนายาวๆ กับ ผศ.เนตรนภา ขุมทอง เลขาธิการมูลนิธิหมอชาวบ้าน ไล่เรียงตั้งแต่เส้นทางการเดินทางของหมอชาวบ้านตั้งแต่ยังเป็นนิตยสาร จนกระทั่งถึงการปรับตัวในยุคดิจิทัลเขย่าโลก รวมถึงการคุยสไตล์เปลี่ยนจังหวะชีวิตคนติดเหล้าเกี่ยวกับเรื่อง ‘เหล้า’ ในมุมมองของหมอชาวบ้าน – ระบบบำบัด การสื่อสารเรื่องสุราในปัจจุบัน หรือแม้กระทั่งระบบสุขภาพในภาพรวมยังมีปัญหาอะไร เราจะเริ่มแก้ปัญหาได้อย่างไร – ปิดท้ายด้วยการชวนหมอชาวบ้านสนทนาเกี่ยวกับความเชื่อหรือภูมิปัญญาชาวบ้านที่ว่ากันว่าจะช่วยในการรักษาตัวเองได้

นิตยสารหมอชาวบ้านมีที่มาที่ไปอย่างไร มีจุดมุ่งหมายอะไรในการก่อตั้ง

ปรัชญาการก่อตั้งหมอชาวบ้านคือ “การทำชาวบ้านให้เป็นหมอ ทำหมอให้เป็นชาวบ้าน” ซึ่งเรายึดถือมาตั้งแต่ก่อตั้งในปีพ.ศ. 2522 ว่าอยากเป็นสื่อที่เข้าถึงประชาชนได้ เพราะระบบสาธารณสุขในขณะนั้นยังไม่มีโครงการ 30 บาทรักษาทุกโรคที่จะเป็นหลักประกันสุขภาพให้ประชาชน ประชาชนต้องดูแลรักษาตัวเอง ถ้าเจ็บป่วยมากก็ต้องไปโรงพยาบาล คนยากจนในชนบทเลยได้รับผลกระทบมาก ต้องขายวัว ควาย เรียกได้ว่าล้มละลายกันจริงๆ

ช่วงที่ยังไม่มีโครงการ 30 บาทรักษาทุกโรค ซึ่งปัจจุบันเรียกว่าหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เราได้พานักศึกษาแพทย์ในวิชาเวชศาสตร์ชุมชนออกชนบทก็เห็นภาพเช่นนี้ เลยคิดว่า จะทำอย่างไรให้ประชาขนพึ่งตัวเองได้เรื่องสุขภาพ โดยไม่ต้องพึ่งการแพทย์หรือโรงพยาบาลที่คนแน่น แออัด แถมต้องจ่ายเงินราคาแพง เพราะโรคกว่า 80% ดูแลตนเองในเบื้องต้นแล้วหายได้ เช่น ปวดหัว ตัวร้อน ท้องเสีย ไม่ใช่ป่วยทีก็ต้องเข้าโรงพยาบาล หรือเข้าตอนที่อาการหนักแล้วเพราะไม่มีความรู้และทักษะ

เมื่อเป็นเช่นนี้ คณะผู้ก่อตั้งหมอชาวบ้านจึงออกนิตยสารหมอชาวบ้าน เพื่อเป็นสื่อในการเผยแพร่องค์ความรู้สุขภาพแก่ประชาชน โดยมีแพทย์ เภสัชกร นักกายภาพบำบัด หรือนักโภชนาการมาร่วมกันเขียนฟรีเป็นวิทยาทาน เพื่อให้นิตยสารมีราคาถูกและเข้าถึงชาวบ้านได้จริงๆ

คำว่า ‘พึ่งตนเอง’ ในที่นี้เป็นอย่างไร เราพอยกตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมได้ไหม

การพึ่งตนเองหมายถึงการเน้นให้ประชาชนดูแลตัวเองได้ เริ่มตั้งแต่ตอนที่ยังไม่ป่วยว่าจะทำอย่างไรไม่ให้ป่วย หรือถ้าป่วยแล้ว จะดูแลตัวเองอย่างไรในเบื้องต้น เช่น ท้องเสียก็ทำน้ำเกลือแบบชาวบ้าน ไม่ต้องไปหาหมอ เราก็แนะนำวิธีว่าทำน้ำเกลืออย่างไร สัดส่วนเท่าไหร่ ถ้าต้องใช้ยาจะมียาอะไรบ้าง ราคาเท่าไหร่ เพื่อจะต่อรองกับร้านขายยาได้เพราะเขาจะรู้ราคายาแล้ว ซึ่งส่วนใหญ่เราจะแนะนำยาขององค์การเภสัชกรรมเพราะว่าราคาถูก ตรงนี้ถือเป็นการเสริมพลัง (empower) ให้ประชาชนรู้ ต่อรอง และสามารถพึ่งตนเองได้ ซึ่งเป็นปรัชญาสำคัญที่สุดของการตั้งหมอชาวบ้าน

พอหันกลับมาดูว่าการพึ่งตัวเองมีหลักการอะไร หลักๆ คือเขามีศักดิ์ศรี เชื่อมั่นว่าตนเองทำอะไรได้ในเบื้องต้น ไม่ใช่วิ่งไปหาหมออย่างเดียว นิตยสารของเราก็จะพยายามบอกว่าคุณพึ่งตัวเองได้นะ ไม่ต้องพึ่งคนอื่นตลอดเวลา อีกอย่างคือเราเชื่อว่า ทุกคนเป็นหมอได้โดยธรรมชาติ สมัยก่อนลูกป่วยแม่ก็พอดูแลได้ เราเชื่อว่าทุกคนเป็นหมอได้ เลยตั้งชื่อนิตยสารว่า ‘หมอชาวบ้าน’ เพราะเราทำชาวบ้านธรรมดาๆ ให้เป็นหมอดูแลตัวเองได้

แต่นอกจากทำชาวบ้านให้เป็นหมอ เรายังมุ่งทำหมอให้เป็นชาวบ้านด้วย คือให้เขาเข้าใจชาวบ้าน เข้าใจวิถีชีวิต ใช้คำพูดง่ายๆ ที่ชาวบ้านเข้าใจ เพราะฉะนั้น หมอที่มาเขียนหนังสือจะต้องใช้ภาษาเข้าใจง่าย แต่ถูกหลักวิชาการ และสามารถนำไปปฏิบัติได้ด้วย แต่นิตยสารอย่างเดียวคงไม่พอ เราเลยตั้งมูลนิธิหมอชาวบ้านขึ้นเพื่อทำการอบรมควบคู่ไปกับออกนิตยสารด้วย

ก่อนหน้านี้หมอชาวบ้านให้ความรู้ผ่านทางนิตยสารเป็นหลัก แต่เมื่ออินเทอร์เน็ตและโซเชียลมีเดียเข้ามามีบทบาทในการสื่อสาร หมอชาวบ้านต้องปรับตัวอย่างไรบ้าง

จำได้ว่า ช่วงประมาณปีพ.ศ. 2551 เริ่มมีโซเชียลมีเดียเข้ามา แต่ยังไม่ดังเลย ตั้งเว็บไซต์ขึ้นมาก็ยังไม่ค่อยมีคนเข้ามาดู ตอนนั้นเราเริ่มตั้ง Facebook page ช่วงแรกๆ ประมาณปี 2553-54 ก็มีคนมาดูเรือนหมื่นได้

จุดเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นตอนปี 2557 ตอนนั้นสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เสนอให้เราพัฒนาโฉมหน้าใหม่ ปรากฏว่ามีคนเข้ามาดูเป็นล้านภายในไม่กี่เดือน จนกระทั่งในเดือนกุมภาพันธ์ 2564 มีคนติดตามประมาณ 2 ล้านแล้ว นี่แสดงว่าประชาชนกระหายอยากรู้เรื่องสุขภาพ เราคิดว่าเป็นเพราะโซเชียลมีเดียเข้าถึงประชาชนมากขึ้น ประกอบกับพวกเขาเชื่อว่าหมอชาวบ้านเป็นแหล่งข่าวที่น่าเชื่อถือด้วย

ตลอดเวลา 40 กว่าปีของหมอชาวบ้านทั้งในรูปแบบนิตยสารและโซเชียลมีเดีย   หมอชาวบ้านได้ติดตามเรื่องสุรา พฤติกรรมการดื่มสุรา หรือโทษจากการดื่มสุรามากน้อยแค่ไหน เห็นประเด็นอะไรที่น่าสนใจไหม

เรามีเรื่องสุราลงในนิตยสารหมอชาวบ้านมานานแล้ว ถ้าย้อนกลับไปดูช่วงปี 2535 ยุครัฐบาลนายกฯ ชาติชาย ชุณหะวัณ ช่วงนั้นเศรษฐกิจดีมาก อุตสาหกรรมสุราในบ้านเราเติบโต คนดื่มเยอะทำให้มีปัญหาเยอะด้วย หมอชาวบ้านได้เขียนบทความเกี่ยวกับเหล้าเยอะมาก ซึ่งตอนนั้นยังไม่ได้ตั้ง สสส. เลย แต่พอตั้ง สสส. ในปี 2544 เรื่องเหล้ากับบุหรี่ก็กลายมาเป็นเรื่องรณรงค์ เพราะสสส. เอาภาษีบาป (ภาษีที่เก็บจากเหล้าและบุหรี่) มารณรงค์สร้างเสริมสุขภาพ และเน้นประเด็นเรื่องเหล้าและบุหรี่เป็นหลัก

ปรัชญาของหมอชาวบ้านคือการพึ่งตนเอง หันมาดูแลสุขภาพ ไม่ต้องไปพบแพทย์ตลอดเวลา ซึ่งดูจะขัดแย้งกับเรื่องสุรา ที่ทางการแพทย์มักมองว่าเป็นตัวร้ายทำลายสุขภาพ แล้วหมอชาวบ้านมีจุดยืนเกี่ยวกับเหล้าอย่างไร สามารถดื่มบ้างได้ไหม หรือไม่ควรจะดื่มเลย

ต้องเกริ่นก่อนว่า ปรัชญาของเราคือการพึ่งตนเอง ดูแลตนเอง แต่ไม่ได้หมายความว่าเราปฏิเสธการไปพบแพทย์นะ เพราะเราเขียนไว้ในคู่มือเลยว่า ถ้าดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้วไม่หายก็ให้ไปพบแพทย์ แต่ถ้าเป็นโรคทั่วไปก็มักจะหายแหละ เพียงแต่เราเน้นเป็นขั้นตอนมากกว่า

พอมาถึงเรื่องเหล้า นักวิชาชีพมักจะมองว่า การดื่มเหล้าไม่ดี อีกทั้งการแพทย์แผนปัจจุบันมักจะโทษเหยื่อ (blaming the victim) หรือเรียกง่ายๆ คือโทษคนไข้หรือประชาชนหมดเลยว่า เรื่องนี้ไม่ดี ทำแบบนั้นไม่ได้ เหมือนเป็นการมองด้านเดียวโดยไม่เข้าใจบริบทของคนเลย

เราเคยสอนนักศึกษาแพทย์วิชามานุษยวิทยาด้านการแพทย์ (Medical Anthropology) เพื่อให้นักศึกษาแพทย์เข้าใจบริบทว่า สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ใช่คนไข้เป็นคนผิดนะ เวลาเราบอกว่าเขาดื่มเหล้า เราต้องเข้าใจบริบทของเขาก่อนว่าทำไมเขาจึงดื่มเหล้า ไม่ใช่มองแต่ด้านที่เป็นลบของเขา

บริบทที่ว่าเช่นอะไรบ้าง

เยอะมากเลยค่ะ คือไม่ใช่ว่าคนดื่มเหล้าทุกคนเป็นคนทำลายสุขภาพหรือไม่รักสุขภาพนะ อย่างตอนที่เราไปเรียนต่อที่อังกฤษ เวลาอภิปรายหรือนำเสนออะไรในห้องเรียนแล้ว หลังเลิกเรียน อาจารย์ก็มักจะชวนไปนั่งคุยกันต่อที่ผับ (pub) ตอนนั้นก็จะการดื่มไวน์บ้างอะไรบ้าง แต่ถ้าอย่างเราเป็นผู้หญิงที่ไม่เคยดื่ม เขาก็จะสั่งพวกที่แอลกอฮอล์ต่ำให้แทน จะเห็นว่าในบริบทนี้ แอลกอฮอล์ไม่ใช่สิ่งเลวร้ายเลย แต่ช่วยให้เกิดการพูดคุยทางวิชาการอย่างต่อเนื่อง เหมือนคุยนอกรอบ และเป็นการทำให้ทุกคนผ่อนคลายมากกว่าอยู่ในห้องเรียน และกล้าที่จะอภิปราย ก็เป็นการเรียนรู้อีกแบบหนึ่งนอกห้องเรียน

แต่ต้องบอกว่า ที่นั่นเน้นมากเรื่องการรับผิดชอบตนเอง คุณทำอะไรต้องรับผิดชอบเอง อย่างคนที่ขับรถมาก็จะไม่ดื่ม เรียกว่าซื่อสัตย์กับตัวเองมากและคิดถึงผลกระทบต่อคนอื่น หรือบางคนก็รู้ว่าตัวเองดื่มได้มากขนาดไหน นี่เป็นเรื่องสำคัญเลยว่าเขาไม่ได้ห้ามดื่มเด็ดขาด แต่ให้ทุกคนรู้ลิมิตของตัวเอง ซึ่งเราคิดว่าเรื่องนี้ต้องปลูกฝังตั้งแต่ในครอบครัว ตั้งแต่ระบบการศึกษา ให้รู้ว่าคุณต้องรู้จักรับผิดชอบทั้งตัวเองและคนอื่น

กลับมาที่ไทย เราไม่ได้จัดการปัญหาสุราเป็นองค์รวม แต่ทำแยกส่วนกัน ทั้งที่ถ้าเราจะเข้าใจคนไข้ในทุกๆ โรค เราต้องเข้าใจที่มาที่ไปก่อน เวลารณรงค์ก็อาจจะไม่ได้หว่านรณรงค์กับทุกกลุ่ม เพราะถ้าเขารู้ลิมิต ดื่มแล้วรับผิดชอบตัวเองได้ ก็ไม่ได้มีผลเสียอะไร

คุณมองว่าแคมเปญการสื่อสารเรื่องสุรามีปัญหาอะไรบ้าง

จริงๆ เราเข้าใจนะว่า ในการรณรงค์ต้องหาเรื่องที่จะสื่อไปถึงสาธารณะวงกว้างได้ โดยเฉพาะทางโทรทัศน์หรือโซเชียลมีเดีย พอเป็นในบริบทของเหล้า เราก็จะเห็นการจับกลุ่มคนจนเป็นหลัก เพราะมันมองง่าย รณรงค์ง่าย ทั้งที่จริงๆ มีกลุ่มอื่นอีก

เวลาเรามองว่าคนจนจนเพราะดื่มเหล้า เราไม่ได้พยายามมองเขาแบบเข้าใจ มองแต่ว่าคนนี้จน เครียด ไม่มีการศึกษา เลยไปนั่งดื่มเหล้า แล้วก็วนเวียนไปแบบนี้แหละ แต่เราลงพื้นที่ชนบทและเห็นปัญหาอยู่แล้ว เลยไม่ค่อยเห็นด้วยกับความคิดแบบนี้เท่าไหร่ เพราะมันทำให้ภาพของคนจนกลายเป็นคนไม่รู้เรื่องโทษของสุรา จนแล้วไม่รู้จักใช้เงิน เครียดแล้วหาทางออกไม่ได้จนต้องดื่มเหล้า แต่จริงๆ แล้ว เป็นเพราะเราไม่สามารถให้การศึกษากับเขาเพียงพอหรือเปล่า และคนจนไม่มีอิสระในการเลือก (freedom of choice) คุณไม่สามารถอธิบายได้ว่า ทำไมระบบทั้งสังคมทำให้เขาเป็นแบบนี้ ระบบเศรษฐกิจและการศึกษาล้วนทำให้คนจนเป็นแบบนี้

ถ้าลองมองแบบเชื่อมโยงทุกมิติว่าคนดื่มเหล้าเพราะอะไร พยายามทำความเข้าใจคนแต่ละกลุ่ม แคมเปญที่ออกมาก็อาจจะเป็นความเข้าอกเข้าใจ ไม่ใช่ทำให้ศักดิ์ศรีความเป็นคนลดลงและทำให้เข้าไม่ถึงเขา เวลาเราสื่อสารต่อสาธารณะต้องมองให้เข้าใจบริบทและเชื่อมโยงกันได้ พอเข้าใจบริบทแล้วก็จะสื่อสารได้ตรงกับกลุ่มเป้าหมายมากขึ้น

แสดงว่าการสื่อสารหรือให้ความรู้เรื่องสุราตอนนี้ยังเป็นการจับผิด ไม่ได้เข้าใจภาพรวมเท่าที่ควร?

เท่าที่เรารู้คนทำงานเขาก็มีความปรารถนาดีนะ พยายามเก็บข้อมูลออกมารณรงค์ แต่ก็ต้องยอมรับว่าข้อมูลบางอย่างอาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดได้ อย่างการรณรงค์ให้งดเหล้าช่วงเข้าพรรษาจะช่วยพักตับได้ คนก็เข้าใจว่าถ้างดเหล้าได้ในช่วงเข้าพรรษาตับก็จะดี ซึ่งมันถูกครึ่งเดียว เพราะตับจะดีได้ต้องเป็นตับที่ไม่ถูกทำลายเยอะ ยังดื่มมาไม่นาน แต่ถ้าตับถูกทำลายเยอะเกินครึ่งหนึ่งไปแล้ว เหลือแค่ 1/3 หรือ 1/4 ก็ไม่ได้หมายความว่าตับจะกลับมาเป็นเหมือนเดิมได้

เพราะฉะนั้น สิ่งที่น่าจะเน้นมากกว่าคือ เมื่อคุณหยุดดื่มไปสักพักและกลับมาดื่มอีกครั้ง ตับก็จะถูกทำลายอีก ใช่ว่าหยุดดื่มแล้วตับจะกลับมาแข็งแรงทั้งหมด จริงๆ อาจจะต้องไปพบแพทย์ด้วยว่าตับทำงานเป็นอย่างไร เหลือเท่าไหร่ เพื่อที่จะได้คอยระวังและปรับเปลี่ยน ลดการดื่มจนกระทั่งหยุดได้

ในวงการแพทย์ เป็นไปได้ไหมว่า แพทย์บางคนยังมีอคติกับผู้ติดสุราเพราะมองว่า เขาทำลายสุขภาพตนเอง ถ้าเป็นแบบนี้ เราจะแนะนำให้แพทย์และบุคลากรสาธารณสุขมีความเห็นอกเห็นใจ (empathy) คนติดเหล้าได้อย่างไร

ถ้าเราจะแก้ หมอและบุคลากรสาธารณสุขต้องหยุดโทษคนไข้ก่อนว่า การดื่มเป็นเรื่องของคุณ คุณต้องรับผิดชอบ แต่ต้องพยายามเข้าใจว่าเขาดื่มเพราะอะไร

ทางกระทรวงสาธารณสุขก็ออกนโยบายเหมือนกันว่าให้ใช้ตามแบบองค์การอนามัยโลก (WHO) คือต้องเข้าใจคนดื่มเหล้า เข้าใจอารมณ์ความรู้สึกว่าเขาดื่มทำไม ให้กำลังใจแม้เขาหยุดดื่มไปแล้วกลับมาดื่มซ้ำ และต้องทำงานร่วมกับครอบครัวด้วย เพราะถ้าหมอเข้าใจฝ่ายเดียว แต่ครอบครัวไม่เข้าใจก็ไม่สำเร็จ

แต่ในบางพื้นที่ชนบทอาจไม่ได้มีหมอตลอดเวลา จึงต้องมีพยาบาลหรืออาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) หรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุขคอยดูแล ซึ่งพวกเขาจะต้องมีความเห็นอกเห็นใจให้มาก เข้าใจคนที่ดื่มว่าเป็นอย่างไร มีบริบทอะไร ซึ่งไม่ใช่เฉพาะคนจนนะ เพราะคนรวยติดเหล้าก็มีเยอะอยู่

ถึงคนรวยจะติดเหล้าเหมือนกัน แต่สังคมมักมองว่าคนจนติดเหล้าเป็นปัญหามากกว่า ทำไมถึงเป็นเช่นนี้

เข้าใจว่าเวลาเข้าไปคุยขอความร่วมมือหรือสัมภาษณ์คนชนชั้นกลางหรือคนรวยจะทำได้ยากกว่า หรือคนกลุ่มนี้อาจจะมีทางเลือกในการช่วยเหลือตนเองได้เยอะกว่า แต่ใช่ว่าคนที่มีการศึกษาหรือคนมีฐานะจะไม่มีปัญหาเรื่องการติดเหล้า เราเคยเจอคนจบปริญญาเอกติดเหล้า เพราะเห็นภาพที่คุณพ่อดื่มมาตั้งแต่ยังเด็ก พอโตแล้วภาพนั้นยังอยู่ ดื่มมากเข้าก็กลายเป็นติดเลย หรือบางคนรู้สึกว่าชีวิตไม่ได้รับการเติมเต็ม มองว่าฉันน่าจะได้ทำได้มากกว่านี้ ประสบความสำเร็จมากกว่านี้ มีการเปรียบเทียบอยู่ตลอดเวลา เขาก็อาจจะเลือกดื่มเหล้าได้ด้วย

เพราะฉะนั้น จะรวยจะจนก็มีจุดร่วมเหมือนกันคือมองเหล้าเป็นทางออก ในวิทยาศาสตร์ก็มีหลักฐานรองรับชัดเจนว่า เหล้าทำให้เราลืมไปชั่วขณะหนึ่ง เวลาเจ็บปวดมากๆ ในปัญหาที่เกิดขึ้น เช่น อกหัก ผิดหวังในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง บางคนเลยเลือกจะดื่มเหล้าเพื่อให้ลืม ไม่ต้องคิดเรื่องนั้นอีก พอดื่มบ่อยๆ ก็กลายเป็นติด แต่ถ้าคนมีฐานะก็มีทางเลือกเยอะกว่า

เป็นไปได้ไหมว่า นี่เป็นปัญหาของระบบสาธารณสุขด้วย เพราะคนที่ทำงานเกี่ยวกับสุรายังมีอยู่ไม่เพียงพอ

ใช่ค่ะ เราลงทุนตรงนี้น้อย จริงๆ รัฐต้องลงทุนเรื่องสุขภาพของประชาชน อย่างเราไปดูงบประมาณการซื้ออาวุธ จะเห็นว่ามีมากแบบมหาศาลเลย แต่ปัจจุบันอาวุธอาจจะไม่ได้สำคัญขนาดนั้นแล้ว ทำไมเราไม่เอาเงินมาลงทุนด้านการศึกษา สุขภาพ ทำให้เต็มที่ ทำให้คนพึ่งตนเองได้ ทำให้พวกเขาเข้มแข็งขึ้นมา

เรื่องการสื่อสารก็สำคัญ สมมติว่าคนป่วยยังไม่พร้อมหรือไม่อยากไปพบแพทย์ เขาก็ต้องดูว่าจะแก้ปัญหาเองก่อนได้อย่างไร และถึงจะเห็นว่าขั้นตอนต่อไปจะทำอะไร เราต้องมีทางเลือกให้ประชาชน ไม่ใช่มีแต่ระบบบริการที่ยังมีข้อจำกัด ไม่สามารถเข้าถึงได้ทุกคนอยู่ เช่น ระบบสายด่วน (hotline) ที่ยังไม่มากพอที่จะให้คนเข้าถึงได้ กรณีที่ยังไม่พร้อมพบแพทย์

สมมติมีคนติดสุรามาขอคำแนะนำจากหมอชาวบ้านว่า จะดูแลตัวเองในเบื้องต้นได้อย่างไรบ้าง คุณจะแนะนำเขาอย่างไร

สิ่งแรกคือ คุณต้องเข้าใจก่อนว่าเขาดื่มเพราะอะไร ทำไมถึงดื่ม และให้เขาทบทวนว่าตัวเองมาถึงจุดนี้ได้อย่างไร จากนั้นจึงถามตัวเองว่า ฉันพร้อมรึยังที่จะเปลี่ยนแปลง ซึ่งเราต้องให้เวลาเขาตัดสินใจด้วย อย่าไปเร่งเขามาก บางคนก็พร้อม บางคนอาจจะไม่พร้อม ซึ่งถ้ายังไม่พร้อมก็ต้องมีทางให้เขาเลือก ให้ข้อมูลเขาอย่างครบถ้วน เพื่อที่คนๆ นั้นจะได้เตรียมตัวว่า เขาต้องทำอย่างไรจึงจะเหมาะกับตนเองที่สุด

ถ้าคิดจะเลิกเหล้า อะไรคือสิ่งสำคัญที่ทำให้คนที่คิดว่าจะเลิกเหล้ามีกำลังใจในการเลิกหรือเริ่มเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของตนได้จริง

หมอชาวบ้านเคยจัดโครงการหนึ่ง โดยเรานิมนต์พระมารูปหนึ่ง ให้ท่านช่วยพูดกับคนมีฐานะยากจนในเมือง เป็นกลุ่มคนหาเช้ากินค่ำ คือเป็นความพยายามในการเสริมพลังให้พวกเขา สิ่งหนึ่งที่น่าสนใจและทำให้มีคนเริ่มเปลี่ยนแปลงตัวเองได้คือ พระท่านตั้งคำถามว่า เราเคยดูแลร่างกายของตัวเองไหม เคยโอบกอดร่างกายตัวเองบ้างหรือเปล่า การดูแลร่างกายในที่นี้คือดูว่าที่ผ่านมาเราทานอาหารอย่างไร ทำให้ร่างกายดีไหม เราดื่มเหล้าหรือสูบบุหรี่หรือเปล่า ถ้าเรายังทำแบบนี้คือเรายังรักตัวเองไม่พอ และสิ่งที่พระท่านให้ทำคือ การโอบกอดร่างกายตัวเองด้วยความรัก

ปรากฏว่าอีกเดือนหนึ่ง มีผู้หญิงคนหนึ่งกลับมาบอกว่า เชาเลิกบุหรี่ได้เด็ดขาดแล้วนะ เพราะพระท่านบอกว่าเราต้องรักตัวเอง เขาเลยพยายามเลิกจนสำเร็จทั้งที่ก่อนหน้านี้ไม่เคยสำเร็จ แต่คำพูดนั้นมันฝังลึกเข้าไปในใจเลยว่า ที่ผ่านมาเราไม่ได้รักตัวเองเลยหรือเปล่า

เรื่องนี้แสดงให้เห็นว่า ถ้าการสื่อสารกระทบไปถึงจิตใจจะทำให้เกิดการเปลี่ยนพฤติกรรมได้จริง อย่างการนำพระอาจารย์มาพูดก็เพราะเราศึกษาบริบทแล้วว่า คนกลุ่มนี้ชอบตักบาตรทำบุญ แสดงว่าพระก็มีอิทธิพลสูง อย่างที่เราเห็นว่ามันได้ผลและสร้างความเปลี่ยนแปลงได้จริงๆ เพราะฉะนั้น ถ้าเราระบุได้ว่าเขาศรัทธาหรือเชื่อมั่นเรื่องอะไร มีอะไรเป็นแรงบันดาลใจ ก็จะสร้างความเปลี่ยนแปลงได้

ถ้าพูดให้ถึงที่สุด เราก่อตั้งหมอชาวบ้านมา 40 กว่าปี เราต้องเชื่อมั่นในมนุษย์ก่อนว่าเขาสามารถเปลี่ยนแปลงตัวเองได้ เป็นเหมือนการสร้าง self-esteem ให้เขา เพราะที่ผ่านมา พวกเขาอาจไม่เคยเห็นคุณค่าหรือไม่ได้รักตัวเองเลย ทั้งที่คนที่เป็นเพื่อนที่ดีสุดของคุณก็คือตัวคุณเองนั่นแหละ

ในกรณีของผู้ที่ติดสุรา ไม่เพียงแต่คนที่ติดเท่านั้น แต่เราจะเห็นคนใกล้ชิดพลอยได้รับผลกระทบไปด้วย โดยเฉพาะด้านจิตใจ เราควรแก้ปัญหาเรื่องนี้อย่างไร

สำหรับคนกลุ่มนี้ เรื่องสำคัญคือเรื่องสุขภาพจิตเลย บางทีเวลาเราบำบัดอาจจะต้องทำในเชิงครอบครัวด้วย นำทั้งคนติดเหล้าและครอบครัวมานั่งคุยพร้อมกัน เป็นการบำบัดแบบครอบครัว (family therapy) ให้ผู้ที่ดื่มเหล้าได้เห็นความทุกข์ใจของคนใกล้ชิด โดยมีผู้เชี่ยวชาญหรือคนที่ 3 ที่เข้าใจทั้งสองฝ่ายทำหน้าที่เป็นคนกลาง ในกรณีที่คนที่ 3 เป็นเพื่อนหรือคนใกล้ชิด เขาจะต้องเป็นคนกลางจริงๆ ที่เข้าใจทั้งสองฝ่ายและไม่สามารถเลือกข้างได้

เราต้องชี้ให้คนใกล้ตัวเข้าใจว่า ทำไมคนดื่มถึงดื่ม การดื่มมีสาเหตุมาจากอะไร และชี้ให้คนดื่มเห็นว่า การดื่มแบบขาดสติของคุณทำร้ายคนใกล้ตัวอย่างไร ให้ทั้งสองฝ่ายได้เห็นอารมณ์ความรู้สึกของอีกฝ่าย รวมถึงเห็นความปรารถนาดีและมีความเข้าอกเข้าใจกัน แต่ก็ไม่ใช่ว่าบำบัดครั้งเดียวจะได้ผล ต้องทำหลายๆ ครั้งจนถึงจุดที่คนติดสุราคิดว่า เขาพร้อมจะหยุดแล้ว

ถ้ามองระบบการบำบัดสุราในภาพรวม คิดว่าระบบมีปัญหาอะไรอยู่ เราจะต้องปรับปรุงแก้ไขตรงนั้นอีกบ้าง

อย่างแรกคือ ตัวระบบที่เป็นสายด่วนบางแห่งยังไม่ได้ทำงานตลอด 24 ชั่วโมง ทั้งที่บางที เวลาคนอยากขอคำปรึกษาเขาก็จะมาตอนดึกๆ หลังเลิกงาน หรือในช่วงวิกฤตนั้นเขาต้องการใครสักคนรับฟังหรือช่วยเหลือ แต่ก็ไม่มีใคร อีกอย่างคือ การโทรขอคำปรึกษาของเอกชนก็มีค่าใช้จ่ายอื่นๆ พ่วงมาด้วย ทำให้คนที่ฐานะไม่ค่อยดีอาจจะคุยไม่ได้นานเพราะเขาแบกรับค่าใช้จ่ายไม่ไหว ตรงนี้เราคิดว่า งบประมาณต้องเพียงพอ มีคนรอรับสายมากพอและทำงานตลอด 24 ชั่วโมง สมมติว่าเวลานี้มีคนโทรมาเยอะ คุณก็มีบุคลากรเพียงพอที่จะรับสายได้ ถ้างบประมาณเพียงพอก็จัดการได้อยู่แล้ว ทั้งเรื่องบุคลากร หรือการเก็บข้อมูลการโทรเพื่อบริหารจัดการให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

อีกเรื่องหนึ่งคือ การสื่อสาร การทำความเข้าใจด้วยมีความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น และต้องเข้าถึงทุกกลุ่มแบบไม่มีเงื่อนไขหรือข้อจำกัด ทุกกลุ่มเปราะบาง ทุกกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้ต้องขัง คนเร่ร่อน คุณต้องเข้าไปให้ถึงเขา อันนี้คือสิ่งที่เราอยากเน้นย้ำเลย และเป็นโจทย์ท้าทายด้วยว่า คุณจะจัดระบบบริหารจัดการให้เข้าถึงคนทุกกลุ่มจริงๆ ได้อย่างไร

นอกจากระบบสาธารณสุขแบบที่เราคุ้นเคยกันในปัจจุบัน การดื่มเหล้าและเลิกเหล้ายังมีเรื่องความเชื่อมาเกี่ยวข้องด้วย เราจะได้ยินว่า มีคนดื่มยาดองเหล้าเพราะเชื่อว่าเป็นการรักษาตัวตามภูมิปัญญาชาวบ้าน ในมุมของหมอชาวบ้าน ยาดองเหล้าพวกนี้ก่อให้เกิดผลอะไรจริงๆ หรือเปล่า หรือจะเสี่ยงต่อการติดเหล้ามากขึ้น

เรื่องยาดองเหล้ามีมาตั้งแต่สมัยโบราณแล้ว เวลาลงพื้นที่ชนบทก็เจอ อย่างผู้หญิงหลังคลอดลูกใหม่ๆ เขาก็จะดื่มยาดองเหล้าเพื่อขับเลือด แต่ก็กลายเป็นว่านี่เป็นต้นเหตุหนึ่งที่ทำให้ผู้หญิงบางคนติดเหล้าเหมือนกัน

แต่ในภายหลัง เวลาพูดถึงยาดองเหล้า มีคนไปเจอเหมือนว่ามีการผสมสารบางอย่างที่จะทำให้เกิดอันตราย เช่น ผสมดินประสิว ซึ่งเป็นการผสมเพื่อการค้ามากขึ้น สนับสนุนให้คนดื่มมากขึ้น แตกต่างจากเดิมที่เขาไม่ได้ผสมอะไรเยอะ ดื่มแค่พอเป็นกระษัย

นอกจากเรื่องยาดองเหล้าแล้ว ยังมีการดื่มน้ำโซดาหรือต้มสมุนไพรบางอย่างดื่ม แบบนี้น่าเชื่อถือไหม

บางอย่างที่ไม่อันตรายก็ใช้ได้ค่ะ อย่างการศึกษาของทางเหนือที่เรียกว่าการแพทย์ล้านนา เขาจะมองว่า คนติดเหล้าคือคนที่มีธาตุต่างๆ ในร่างกายไม่สมดุล เลยจะนำสมุนไพรไปช่วยทำให้ธาตุสมดุลกัน

อย่างแรกคือให้สมุนไพรล้างพิษ เพราะพิษอยู่ที่ตับ ล้างเสร็จแล้วก็ปรับสมดุลด้วยอาหารหรือสมุนไพร เพื่อให้สมดุลร่างกายกลับมาทำงานเป็นปกติ อันนี้เรามองว่าเป็นเหตุเป็นผลกันและไม่อันตราย เช่น การนำรางจืดมาต้มกินเพื่อล้างพิษก็ไม่ได้อันตรายอะไร ยอมรับได้ว่าเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านที่มีมาก่อนแพทย์แผนปัจจุบัน แต่ในปัจจุบัน มีธุรกิจที่นำสมุนไพรมาแยกเดี่ยวๆ หรือสกัดก็อาจจะเกิดผลเสียได้

เราเคยได้ยินคนพูดกันเยอะเรื่องการดื่มน้ำมะนาวเพื่อช่วยให้หยุดดื่มเหล้า อันนี้จริงๆ ก็ไม่อันตรายและจะช่วยขับพิษด้วย เพราะน้ำมะนาวมีความเปรี้ยว มีกรดที่ทำให้สมดุลของร่างกายเป็นด่าง เมื่อเป็นด่างก็สร้างภูมิคุ้มกันขึ้นมาในร่างกาย ภูมิคุ้มกันก็ไปขับสารพิษออก ซึ่งพอเหล้าเป็นพิษอยู่ที่ตับ ความเปรี้ยวก็จะช่วยขับพิษออกมาได้ แต่ในระยะยาวยังไม่มีการศึกษาว่า ดื่มมะนาวอย่างเดียวช่วยเลิกเหล้าได้จริงไหม หรือในกรณีของคนที่กำลังเมาเหล้า มีการทดลองให้คนเมาดื่มน้ำมะนาวสดๆ ก็ช่วยให้คลายเมาลงได้ คือถ้าดื่มมะนาวที่มาจากธรรมชาติเพียวๆ ไม่ได้มีสารเคมีอะไร หรือผสมเกลือลงไปนิดหนึ่ง อันนี้พอรับได้อยู่บ้างที่เป็นการช่วยเบื้องต้น

ดูเหมือนว่าสมุนไพรหรือของตามธรรมชาติก็มีประโยชน์และช่วยเสริมกับแพทย์แผนปัจจุบันได้ แต่ปัจจุบัน เรากลับไม่เห็นการทำงานวิจัยเกี่ยวกับสมุนไพรไทยสักเท่าไหร่

ใช่ค่ะ นี่เป็นจุดอ่อนของสมุนไพรไทยเลย คือมีการศึกษาวิจัยอย่างเป็นระบบที่ยังไม่มากพอ จะเป็นลักษณะเล่าต่อๆ กันมามากกว่า แต่อย่าลืมว่าทุกอย่างมีข้อควรระวังหมด อย่างขี้เหล็ก แต่เดิมเอามาทำยานอนหลับ ทำให้คนหลับง่าย แต่ต้องกินในรูปแบบอาหารเท่านั้น พอเอามากินแบบขี้เหล็กสกัดตัวเดียวก็ส่งผลต่อตับมาก จนตอนนี้ต้องสั่งให้เลิกผลิตเป็นเม็ดแล้ว

เราจึงต้องทำการศึกษาวิจัยว่า ถ้านำสมุนไพรแต่ละตัวมาสกัดเป็นแคปซูล จากแต่เดิมที่กินผสมกับอาหาร ต้องระวังอะไร และถ้ายังไม่มีงานวิจัยออกมาชัดๆ ก็จะไม่สามารถพูดอะไรในที่สาธารณะได้ ได้แต่บอกว่าต้องไปตรวจสุขภาพดูก่อน ไม่ใช่บอกเลยว่ากินแล้วจะดี และต้องปรับพฤติกรรมควบคู่ไปด้วย

แต่ก็อย่างที่ว่าไป งานวิจัยยังมีไม่มากพอ ต้องใช้เงิน ซึ่งก็กลับมาที่โจทย์ว่ารัฐยังไม่สนับสนุนงบประมาณมากเท่าที่ควร เพราะถ้าเราทำวิจัยได้ มีเงินทุน มีงบประมาณมากพอจนสามารถทำวิจัยและพัฒนา (R&D) ก็จะทำให้เราพึ่งตัวเองได้ในอนาคต

เท่ากับว่า ถ้าอยากให้ประชาชนสุขภาพดี รัฐต้องลงทุนเรื่องสุขภาพด้วย

ใช่ค่ะ ต้องลงทุนทั้งสุขภาพในแง่การเจ็บป่วยของประชาชนและลงทุนเรื่องการสร้างเสริมสุขภาพ ตอนนี้เรามี สสส. แล้ว แต่มันยังไม่พอ เพราะเราต้องดูแลสุขภาพตั้งแต่ก่อนป่วย เรื่องอาหาร ออกกำลังกาย อารมณ์ จึงสำคัญมากที่ประชาชนต้องหันมาดูแลตนเอง โดยมีหน่วยงานของรัฐ ภาคประชาสังคม และภาคเอกชนมาสนับสนุน

ตอนนี้คนจนแทบเข้าถึงอะไรไม่ได้เลย สมมติอยากดูแลสุขภาพด้วยการทานอาหารคลีนก็ต้องจ่ายเงินเยอะอีก เราจึงต้องสนับสนุนเรื่องนี้ให้มากขึ้น อย่างที่เวียดนาม รัฐบาลสนับสนุนให้เกษตรกรปลูกเกษตรอินทรีย์และทำวิจัยเอง เปรียบเทียบว่าปุ๋ยอย่างนี้ ปลูกพืชพันธุ์นี้ ผลผลิตจะเป็นอย่างไร ซึ่งบ้านเราก็มีเกษตรกรเยอะ มีทรัพยากรดี แต่รัฐบาลกลับไม่มีการบริหารจัดการที่ดีพอ

ทุกอย่างเชื่อมโยงกันนะคะ เรื่องสุขภาพไม่สามารถอยู่โดดๆ ได้ แต่เกี่ยวข้องกับบริบททางสังคม เศรษฐกิจ และบริบททางนโยบายด้วย ถ้าคุณดูแลสุขภาพได้ด้วยตนเองก็อาจจะไม่ต้องพึ่งยา เพราะร่างกายแข็งแรงแล้ว และปัญหาเรื่องการดื่มเหล้าหรือติดเหล้าก็น่าจะลดน้อยลงเช่นกัน

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post “รัฐต้องลงทุนในเรื่องสุขภาพของประชาชน” เนตรนภา ขุมทอง เลขาธิการมูลนิธิหมอชาวบ้าน appeared first on Alcohol Rhythm.

ข้อแนะนำลำดับต้นๆ เมื่อคุณรู้ตัวว่าติดสุรา คือการพบแพทย์เพื่อบำบัดรักษา แต่นอกจากการดูแลสภาพร่างกายให้กลับมาแข็งแรงโดยผู้เชี่ยวชาญแล้ว การฟื้นฟูสุขภาพใจและหาแรงสนับสนุนให้เลิกดื่มอย่างต่อเนื่องก็สำคัญไม่แพ้กัน

จะดีแค่ไหน ถ้ามีคนเข้าใจอาการของเราและคอยให้คำแนะนำเลิกเหล้าจากประสบการณ์จริง Alcohol Rhythm เปลี่ยนจังหวะชีวิตคนติดเหล้า ขอแนะนำให้คุณรู้จัก 12 บล็อกบำบัดคนติดเหล้าที่เว็บไซต์ Healthline ยกให้เป็นสุดยอดบล็อกช่วยบำบัดประจำปี 2020

The Fix

The Fix เป็นแหล่งข้อมูลที่ดีเยี่ยมสำหรับการหาข้อมูลเกี่ยวกับการเสพติดและการบำบัด ผู้เยี่ยมชมบล็อกสามารถอ่านเส้นทางการบำบัดเหล้าของคนอื่นๆ  ที่เต็มใจมาแบ่งปันประสบการณ์ ตลอดจนสามารถค้นคว้าหาข้อมูลการรักษาแบบใหม่ ทางเลือก และอ่านงานวิจัย การศึกษาที่เกี่ยวข้อง

Soberocity

ชุมชนออนไลน์ที่ไม่เหมือนใครแห่งนี้สร้างขึ้นเพื่อผู้คนที่ใช้ชีวิตอย่างคนไม่เมา ด้วยวิธีการเชื่อมต่อกับทุกๆ คนในหลายสาขาอาชีพ มานั่งแบ่งปันเรื่องราวของการบำบัด และออกตามหาแรงบันดาลใจภายในชุมชนนี้ผ่านเหล่าผู้คนที่ใช้ชีวิตแบบมีสติ หรือพูดง่ายๆ คือชีวิตนี้ ฉันขอไม่เมาอีกแล้ว

Sober Black Girls Club

นี่คือชุมชนออนไลน์สำหรับผู้หญิงผิวดำที่ไม่ดื่ม ซึ่งมีแนวคิด “พูดคุย หัวเราะคิกคัก โกรธ และดีใจไปด้วยกัน ในประเด็นความหมายของการเป็นคนผิวดำและความไม่เมา” 

คาดี้ เอ โอลาโกเก้ (Khadi A. Olagoke) เจ้าของบล็อก Sober Black Girls Club เล่าประสบการณ์ของตัวเองว่า แม้จะชาวมุสลิมในแถบแอฟริกันอย่างเธอจะมีกฎระบุอย่างชัดเจนและเข้มงวดว่าห้ามดื่มแอลกอฮอล์ แต่เธอก็เผลอแหกกฎ ทดลองดื่มแอลกอฮอล์ช่วงเข้ามหาวิทยาลัย ซึ่งเปรียบเหมือนจุดเริ่มต้นที่ไม่มีสิ้นสุด นับจากวันนั้น เธอดื่มแอลกอฮอล์จนติดเป็นนิสัยถึง 10 ปี จนเมื่อปี 2561 เพิ่งตระหนักว่าสิ่งที่เธอดื่มเข้าไปนั้นสร้างปัญหาให้แก่ชีวิต เธอจึงตัดสินใจวางขวดลง

ระหว่างนั้น เธอค้นหาพื้นที่ออนไลน์สำหรับคนผู้หญิงผิวดำที่สามารถแลกเปลี่ยนเรื่องความไม่เมาและการบำบัด แต่เธอกลับพบเพียงบล็อกเดียวเท่านั้น นั่นเป็นแรงบันดาลใจให้คาดี้เริ่มสร้างบล็อก Sober Black Girls Club เพื่อเพิ่มพื้นที่ทางออนไลน์และเป็นตัวแทนของผู้หญิงผิวดำที่พูดคุยถึงประเด็นดังกล่าว

Sober Courage

บล็อกที่เป็นเสมือนบันทึกเรื่องราวของการเดินทาง จากความกล้าหาญผ่านน้ำเมาสู่ความกล้าหาญมากกว่าที่จะไม่ดื่ม ภายใน Sober Courage เต็มไปด้วยเรื่องราวในชีวิตจริงเกี่ยวกับความผิดปกติของการใช้แอลกอฮอล์ อาการกำเริบของโรคติดแอลกอฮอล์ และการเดินทางของการบำบัดแอลกอฮอล์  คนอ่านจะพบแหล่งข้อมูลสำหรับการใช้ชีวิตอย่างมีสติโดยไม่ดื่ม และพบกำลังใจดีๆ บนพื้นที่ออนไลน์

The Sober School

เคท บี (Kate Bee) ดื่มครั้งสุดท้ายเมื่อปี 2556 และหลังจากนั้นมา เคทก็เดินหน้าช่วยเหลือผู้หญิงที่ต้องการหยุดดื่มเหล้า และเยียวยาจิตใจของพวกเธอที่มักคิดว่าถ้าหยุดดื่มจะพลาดโอกาสหรือถูกกีดกัน

ใน The Sober School คุณจะได้พบกับเคล็ดลับที่เป็นประโยชน์มากมายในการใช้ชีวิตโดยปราศจากแอลกอฮอล์ นอกจากนี้ บล็อกของเคทยังแนะนำโปรแกรมบำบัดเหล้าออนไลน์ 6 สัปดาห์ที่สอนทีละขั้นตอนสำหรับผู้หญิงที่ต้องการความช่วยเหลือในการเลิกดื่มมากกว่าปกติอีกด้วย  

Sober Mommies

Sober Mommies ก่อตั้งโดยจูลี เมนด้า (Julie Maida) มีจุดประสงค์เพื่อสร้างพื้นที่ปลอดการตัดสินให้กับทีมแม่ๆ ผู้เคยติดเหล้าที่ต้องการกำลังใจ นอกเหนือจากวิธีการบำบัดเหล้าด้วยยาและการบำบัดฉบับดั้งเดิม เช่น โปรแกรม 12 ขั้นตอน เป็นต้น

ที่น่าสนใจคือบล็อก Sober Mommies ตระหนักว่าทุกคนมีความแตกต่างจึงไม่จำเป็นต้องบำบัดพฤติกรรมการดื่มที่ผิดปกติด้วยวิธีการเดียวกัน และสิ่งสำคัญที่ควรเน้นย้ำ “พวกเราต้องยกย่องให้กับทุกๆ ความพยายามในการเลิกเหล้าของทุกคน”

This Naked Mind

บล็อก Naked Mind มีจุดมุ่งหมายปรับเปลี่ยนความคิดของคนกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยใช้วิธีละทิ้งความอยากดื่ม แทนการใช้วิธีการสอนให้มีสติ ซึ่งแนวคิดดังกล่าวมีอยู่ในหนังสือ This Naked Mind ของ แอนนี่ เกรซ (Annie Grace) และนำเสนอเรื่องราวของผู้คนที่ค้นพบความไม่อยากดื่มผ่านหนังสือและโปรแกรมข้างต้น 

นอกจากนี้ บล็อก Naked Mind ยังสามารถให้ผู้เข้าชมเว็บไซต์ฟังเสียงการตอบคำถามต่างๆ ของแอนนี่ผ่านการบันทึกวิดีโอที่โพสต์ไว้ในพอดคาสต์ได้อีกด้วย

SobrieTea Party

ทาวนี ลาร่า (Tawny Lara) เริ่มต้นบล็อกนี้เพื่อสำรวจความสัมพันธ์ของเธอกับยาเสพติดและแอลกอฮอล์

จากจุดนั้นเติบโตและกลายเป็นการตรวจสอบความอยุติธรรมในสังคมผ่านความไม่เมา ยกตัวอย่างเช่น พูดเรื่องเพศกับการบำบัด-การไม่ดื่มโอบอุ้มความเป็นกะเทยของฉัน หรือพูดเรื่องการเมืองกับการบำบัด-เมื่อไม่เมาฉันรู้ตื่นผ่านการเมืองอย่างไร? เป็นต้น 

ทั้งนี้ SobrieTea Party เป็นเจ้าภาพจัดงานอีเวนต์ชื่อ Readings on Recovery ซึ่งผู้คนสามารถแสดงออกถึงการบำบัดสิ่งเสพติดในรูปแบบที่สร้างสรรค์ ทาวนียังเป็นเจ้าของซีรีส์พอดคาสต์ Recovery Rocks ร่วมกับลิซ่า สมิธ (Lisa Smith) ทนายเจเนอเรชันเอกซ์ พูดถึงประเด็นเกี่ยวกับการใช้สารเสพติดและจิตใจอีกด้วย

Recovery Speakers

Recovery Speakers เป็นบล็อกที่เผยแพร่ข้อมูลอันหลากหลายสำหรับผู้ที่อยากจะบำบัดตนเองจากสิ่งเสพติดในรูปแบบต่างๆ ทั้งยา และแอลกอฮอล์ โดยบล็อกนี้รวบรวมข้อมูลแล้วนำเสนอเนื้อหาในรูปแบบเสียง เรียกได้ว่าเป็นคลังเสียงเพื่อคนติดเหล้าที่ใหญ่ที่สุดบนโลกออนไลน์ เพื่อให้ผู้อ่านสามารถค้นหาเรื่องราวการบำบัดส่วนบุคคลจากบล็อกเกอร์ที่มีอิทธิพล หรือค้นหาเคล็ดลับต่างๆ สำหรับการบำบัดตนเองได้อย่างง่ายดาย

A Sober Girls Guide

เจสสิก้า (Jessica) ประสบความสำเร็จในฐานะดีเจย่านดังในอเมริกาอย่างลอสแองเจลิส ผ่านการคลุกคลีกับปาร์ตี้ดาราฮอลลีวูดสุดฮอตและไนต์คลับอยู่เป็นประจำ อย่างไรก็ตาม เธอมาพบภายหลังว่าตนเองได้ใช้แอลกอฮอล์เพื่อปกปิดอาการซึมเศร้าและความวิตกกังวลที่เธอต้องเผชิญในชีวิตประจำวัน

เมื่อเธอเริ่มใช้ชีวิตปราศจากความเมา เจสสิก้าจึงตัดสินใจทำบล็อก A Sober Girls Guide เพื่อเป็นอีกหนึ่งแรงที่ช่วยเหลือคนอื่นๆ ซึ่งอยู่ในช่วงบำบัดแอลกอฮอล์ ดังนั้นในบล็อกนี้ ผู้เยี่ยมชมจะได้อ่านข้อมูลที่มุ่งเน้นไปที่สุขภาพกาย สุขภาพใจ และคำแนะนำในการบำบัดแอลกอฮอล์

Served Up Sober

นี่คือบล็อกเกี่ยวกับความไม่เมา ที่ออกแบบมาเพื่อผู้หญิงผิวดำที่ต้องการบำบัดแอลกอฮอล์โดยเฉพาะ 

Served Up Sober เป็นบล็อกที่มีเนื้อหาที่ตรงไปตรงมาเกี่ยวกับเส้นทางการบำบัดแอลกอฮอล์ เต็มไปด้วยการโต้เถียงเกี่ยวกับอาหาร ดนตรี และแนวทางปฏิบัติเพื่อสุขภาพ เช่น โยคะและการทำสมาธิ 

ชาร์ลี แฮมป์ตัน (Shari Hampton) เจ้าของบล็อก ยอมรับว่าเขาตั้งใจทำการบ้านกับการหาหัวข้อยากๆ เพื่อเขียนลงบล็อกอยู่เสมอ ดังนั้น ผู้อ่านจะพบโพสต์เกี่ยวกับสิ่งที่ต้องทำเมื่ออาการกำเริบ ? เหตุผลที่คุณต้องห่างกับใครบางคนในชีวิต? และทำไมทุกวันถึงไม่เป็นวันที่ดี?

อย่างไรก็ดี Served Up Sober ระบุเพิ่มเติมว่า บล็อกนี้ไม่ได้มีไว้สำหรับผู้หญิงผิวดำเท่านั้น บนพื้นที่ออนไลน์แห่งนี้ทุกๆ คนสามารถเข้ามาเป็นผู้อ่านได้

Queeret

Queeret เป็นบล็อกและชุมชนสำหรับเควียร์ที่ชอบเก็บตัว เพื่อเป็นพื้นทีาของเควียร์ ความสงบ และแบ่งปันการบำบัดเหล้าที่เรียกว่า Qalms 

จอร์ช เฮิร์ช (Josh Hersh) เริ่มต้น Queeret ด้วยการรวมคำจากคำว่าเควียร์ (Queer) และเงียบ (Quiet) สร้างเป็นโพสต์บนอินสตราแกรม และต่อยอดมาสู่บล็อก ซึ่งในบล็อกผู้อ่านจะพบคอนเทนต์ที่น่าสนใจเกี่ยวกับการนำความสงบและความไม่เมาบนพื้นที่ของเควียร์นำเสนอผ่านพอดคาสต์ บทสัมภาษณ์ และกิจกรรมต่างๆ 

สำหรับใครที่กำลังพยายามลด ละ เลิก เหล้า ลองให้บล็อกเหล่านี้เป็นคู่หูในการร่วมเดินทางบำบัดแอลกอฮอล์ไปกับคุณ 

ที่มา:

https://www.healthline.com/health/best-alcoholism-blogs-of-the-year?fbclid=IwAR0kyJJpWtUmvvJYiF3eG8Nowau0xo0XKIrrNbynMB43HLA50G96hTddxMc#6

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post เปิดกรุ 12 บล็อกบำบัดเหล้าที่ดีที่สุดในปี 2020 appeared first on Alcohol Rhythm.

ความรู้สึกแรกตอนเดินเข้าสู่ ‘วัดสว่างอารมณ์’ ตำบลปราสาททนง อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์ คือ ความรู้สึกว่าอารมณ์ของตนเอง ‘สว่าง’ ขึ้นสมชื่อวัด – อาจจะเป็นเพราะอากาศที่ไม่ได้ร้อนสักเท่าไหร่ อาจจะเป็นเพราะบรรยากาศร่มรื่นของแมกไม้งาม หรืออาจจะเป็นเพราะสภาพแวดล้อมโดยรวมที่ทำให้ผู้มาเยือนรู้สึกสงบทุกครั้งที่เข้ามาในเขตศาสนสถานนี้

จากการพูดคุยคร่าวๆ กับเจ้าหน้าที่จากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในพื้นที่ จังหวัดสุรินทร์เป็นจังหวัดหนึ่งที่มีผู้ดื่มสุราเยอะมาก ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากเรื่องของวัฒนธรรมที่มีพิธี ‘แซนโฎนตา’ พิธีเซ่นไหว้บรรพบุรุษตามแบบเขมรที่ใช้สุราเป็นเครื่องเซ่นหลัก ซึ่งที่สุรินทร์จะใช้สุราในการไหว้แซนกันเป็นลัง เพราะไหว้ทั้งบรรพบุรุษ ไหว้ปราชญ์ และเลี้ยงทีมทำพิธีแซนด้วย – จุดเริ่มต้นในการดื่มของหลายๆ คนก็คือการดื่มจากการไหว้แซน และเริ่มดื่มเรื่อยมาจนกระทั่งกลายเป็นติด

แน่นอนว่า เมื่อพูดถึงอาการติดสุรา หนึ่งในปัญหาที่ทำให้หลายคนไม่เข้ารับบริการบำบัดรักษาคือความอาย ที่สุรินทร์เองก็เช่นกัน แต่โชคดีอย่างหนึ่งที่เจ้าหน้าที่ทำงานกันอย่างแข็งขัน และยังมีการร่วมมือกับวัดและชุมชน ทำงานเชิงรุก ใช้วัดเป็นศูนย์กลางของชุมชนเพื่อให้ความรู้ ใช้ธรรมะเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจและบรรเทาปัญหาผู้ติดสุรา สมกับชื่อ ‘ธรรมะยาใจ’

…นำธรรมะมาช่วยเยียวยาจิตใจผู้ที่ต้องเข้ารับการบำบัด

-1-

“ชุมชนปราสาททนงของเราเป็นชุมชนที่จัดโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 และประสบความสำเร็จอย่างมาก แต่มีเสียงถามมาว่า คนรักษาศีล 5 แล้วทำไมยังดื่มเหล้ากันอยู่ ประกอบกับทางองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) มีโครงการเลิกเหล้าเข้าพรรษาและบุญประเพณีกับชุมชนอยู่แล้ว แต่ก็ยังแก้ปัญหาได้แค่เป็นครั้งคราว เราเลยคิดจะทำโครงการช่วยเหลือคนดื่มสุรา และเริ่มทำจริงๆ ในปี 2559” พระอาจารย์รูปหนึ่งในวัดให้ข้อมูลกับเรา พร้อมทั้งอธิบายเสริมว่า โครงการที่วัดสว่างอารมณ์ได้แรงบันดาลใจมาจากโครงการธรรมะยาใจของภาคเหนือ เป็นสูตรบำบัดเชิงพุทธที่จะช่วยเยียวยาจิตใจของผู้ดื่ม โดยพระอาจารย์อธิบายเพิ่มเติมว่า “ถ้าเราใช้ยาสำหรับในการเลิก คนดื่มก็อาจจะกลับมากินอีกรอบได้ แต่ถ้าเราใช้วิธียาใจ ใช้ใจห้ามใจให้เขาเลิกเอง จะช่วยให้เขาหยุดได้ ยั้งใจตัวเองได้ เลิกได้อย่างยั่งยืนและคุมสติตัวเองได้”

เมื่อเป็นเช่นนี้ พระอาจารย์จึงนำโครงการธรรมะยาใจมาประยุกต์ใช้กับชุมชนปราสาททนง เริ่มตั้งแต่การสแกนหาคน โดยทั้งอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ไปจนถึงผู้นำชุมชนจะมีข้อมูลเกี่ยวกับผู้ดื่มสุรา และจะมีแพทย์ พยาบาล และบุคลากรทางการแพทย์เข้ามาช่วยสแกนคน โดยวัดระดับการกินเหล้าด้วย ถ้าเจอว่าใครเมาหนัก เมาจนหัวราน้ำ ก็จะได้รับคำแนะนำให้มาเข้าร่วมโครงการนี้ ซึ่งหากผู้ติดสุรายินดีเข้าร่วมโครงการ ก็จะมีการบำบัดด้วยธรรมะควบคู่ไปกับการดูแลจากทีมแพทย์และพยาบาล เพื่อป้องกันการเกิดอาการลงแดงหรือขาดเหล้าในช่วงแรก

“ที่เขาพูดกันว่า ‘บวร’ – วัด บ้าน โรงเรียน เป็นองคาพยพสามอย่างที่สำคัญมาก ถ้าไม่ได้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันก็แก้ปัญหาเรื่องเหล้าไม่ได้”

เมื่อได้คนเข้ามาแล้ว ทางวัดก็จะเชิญภาคสังคม เช่น กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน หรือผู้นำชุมชน รวมถึงคนในครอบครัวเข้ามารับรู้และให้กำลังใจร่วมกันด้วย เมื่อคนที่กำลังเลิกเหล้าได้รับกำลังใจแบบนี้ก็จะมีแรงผลักดันให้สู้เต็มที่มากขึ้น

อย่างไรก็ดี พระอาจารย์ชี้ว่า แม้เป้าหมายของโครงการจะเป็นการทำให้เลิกเหล้าได้ แต่หากผู้เข้าร่วมโครงการยังไม่สามารถเลิกเหล้าได้ แต่สามารถลดปริมาณการดื่ม หรือดื่มได้อย่างมีสติ ก็นับว่าเป็นความสำเร็จขั้นหนึ่งแล้ว

“เราจะเริ่มจากการทำให้วัดสวยงาม สะอาด คนที่เข้ามาก็จะเกรงใจ เวลาจัดงานบุญประเพณีก็จะไม่มีเหล้าหรือบุหรี่เลย พอเริ่มจากวัดก็จะไปสู่ชุมชน ทาง อบต. ก็มีโครงการหมู่บ้านสะอาดมาเสริมกันด้วย”

เมื่อผู้ดื่มมาเข้าร่วมโครงการและได้สวมชุดขาวปฏิบัติธรรมที่วัดแล้ว พระอาจารย์อธิบายว่า โครงการธรรมะยาใจของที่นี่จะไม่ได้บังคับว่า ผู้เข้าร่วมจะต้องอยู่ในโครงการจนครบ 7 วัน แต่ใช้วิธีทำสัญญาใจกันมากกว่า จะกลับไปเลิกที่บ้านได้ และถ้าเลิกได้เมื่อไหร่ถึงมาแจ้งทางวัดอีกที ทั้งนี้ ทางวัดสว่างอารมณ์จะมีการสวดมนต์วันเสาร์ ซึ่งเป็นวันเดียวกับที่ผู้เข้าร่วมโครงการมารายงานอาการของตนเองด้วย หรือหากทางผู้เข้าร่วมโครงการอยากจะเข้าพิธีบรรพชาอุปสมบทเลยก็ได้เช่นกัน

“เมื่อเขาเลิกได้แล้ว เราก็จะนำคนที่เลิกได้เป็นต้นแบบให้คนอื่นได้ทำต่อ และคนที่เลิกเหล้าได้ก็จะนำความไปบอกคนอื่นต่อด้วย เราจะเรียกพวกเขาว่า ‘คนหัวใจเพชร’ มีเข็มเกียรติคุณและแปะป้ายเลิกเหล้าได้เด็ดขาด แต่จะได้เข็มนี้ต้องเลิกได้ติดต่อกันเป็นเวลา 5 ปีก่อนนะ เพราะเลิกเหล้า 2-3 ปีมันยังไม่หมดฤทธิ์ดี”

นอกจากภาคสาธารณสุขและวัดจะร่วมกันเป็นอย่างดีแล้ว ภาคสังคมเป็นอีกหนึ่งกุญแจสำคัญที่ช่วยในการเลิกเหล้าด้วย โดยร้านค้าทุกร้านจะงดขายเหล้าในวันสำคัญทางศาสนา บุคลากรทางการแพทย์เองก็มาร่วมงานภาคสังคมทุกงานเช่นเดียวกัน แต่พระอาจารย์ชี้ว่า จากระบบการทำงานที่มีการผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนบุคลากรตามวาระ อาจทำให้การทำงานไม่ได้ต่อเนื่องกันเท่าที่ควร

“เราต้องให้ความสำคัญกับภาคสังคม อย่างที่พูดแต่ต้นเลยว่า พฤติกรรมเป็นปัจจัยเสี่ยง สิ่งที่จะช่วยปรับพฤติกรรมการกินก็คือสังคมรอบตัว บางทีถ้าเลิกดื่มได้แล้ว แต่เจอคนมายุอีกก็อาจจะหลุดไปดื่มได้ หรือถ้าทุกคนในครอบครัวกินหมด แต่ตัวเองเลิกคนเดียว กลับบ้านไปก็อาจจะเลิกไม่ได้ นี่แหละปัจจัยเสี่ยง ซึ่งภาคสังคมจะเข้ามาเป็นตัวฉุดและกระตุ้นให้เขายับยั้งได้”

ในตอนท้าย พระอาจารย์สรุปให้เราเห็นภาพว่า เมื่อพูดถึงผู้ติดสุรา เรากำลังพูดถึงโรคสองส่วน คือทางกาย ซึ่งเป็นหน้าที่ของบุคลากรทางการแพทย์ที่จะเข้ามาพูดคุย คัดกรอง ในการบำบัดด้านร่างกายหรืออาการที่เกิดขึ้นจากการบำบัด และตั้งโต๊ะสนทนาให้ความรู้กัน อีกส่วนคือทางใจ ซึ่งเป็นหน้าที่ของวัดในการบำบัดโรคทางใจ

“จะบำบัดนานไหมต้องดูใจเขาใจเราด้วย” พระอาจารย์ว่า “เวลาเจอคนจริงๆ เราต้องมีจิตวิทยานะ เพราะต่างคนก็ต่างจริตกัน ผู้สอนเองก็ต้องมีความรู้ เป็นที่ศรัทธาของชาวบ้าน และอยู่ในสถานที่ที่น่าเคารพนับถือจริงๆ เขาจะถึงเชื่อและสัญญาใจกับเรา นี่คือบทบาทของวัด”

มาถึงตรงนี้ พระอาจารย์เน้นย้ำกับเราว่า สิ่งที่สำคัญที่สุดสำหรับคนเลิกเหล้าคือ ‘กำลังใจ’ เพื่อให้ฮึดและสู้ต่อไป เพราะถ้าคนดื่มเข้ามาบำบัด แต่กลับบ้านแล้วก็ทะเลาะกับคนที่บ้านอีกก็อาจจะล้มเหลวได้ การให้กำลังใจและการเสริมแรงจึงเป็นสิ่งสำคัญที่สุด

“อีกอย่างที่สำคัญไม่แพ้กันคือ ‘การมองภาพเชิงบวก’ มีทัศนคติต่างๆ เป็นบวก เพื่อที่เวลาไปเข้าสู่การวิปัสสนาปฏิบัติธรรมจะทำให้เขาเข้าใจชีวิตมากขึ้น และหยุดให้ได้ขาดด้วย”

สิ่งหนึ่งที่เราเห็นชัดเจนจากเรื่องเล่าของพระอาจารย์คือ การปรับกระบวนการธรรมะยาใจให้เข้ากับบริบทของคนสุรินทร์ ซึ่งพระอาจารย์บอกว่า เรามักมีคำกล่าวกันว่า “มาสุรินทร์ต้องกินสุรา” เพราะสุรินทร์มีประเพณีที่ต้องใช้เหล้า แต่แน่นอนว่า เราไม่ควรไปโทษประเพณี แต่ต้องหาวิธีลดปัจจัยเสี่ยงโดยรณรงค์ให้งานบุญประเพณีลดเหล้าแทน ซึ่งนี่คือหน้าที่ของวัด พระอาจารย์ รวมถึงภาคสาธารณสุข อบต. ผู้นำชุมชน หรือครอบครัว ที่เข้ามามีส่วนร่วมในเรื่องนี้ด้วย

“หลวงพ่อมีคติข้อหนึ่งว่า เรากินเหล้าและสู้มานาน ถ้าสู้ไม่ไหวก็ถอยเสียเถอะ คือคุณกินมาสิบเหล้าแล้วไม่เคยชนะเลย เป๋อย่างเดียว กินมานานก็ยังเหมือนเดิม ลองเลิกดู ชั่งน้ำหนักดูว่ากินเหล้ากับไปทำอย่างอื่น อันไหนมีความสุขกว่า” พระอาจารย์ทิ้งท้าย

-2-

จากบทสนทนากับพระอาจารย์ เรายังได้มีโอกาสคุยกับเจ้าหน้าที่จากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ซึ่งเป็นอีกหนึ่งกุญแจสำคัญที่ช่วยในการบำบัดผู้ติดสุรา โดยเจ้าหน้าที่คนดังกล่าวให้ข้อมูลว่า ตำบลปราสาททนงมีการทำกิจกรรมต่างๆ ในเรื่องสุราอยู่แล้ว และหน่วยงานที่เข้ามามีบทบาทและความสำคัญในเรื่องนี้ก็คือวัดนั่นเอง

“เราดำเนินการขับเคลื่อนโครงการด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมประชาชนในพื้นที่ ปีนี้ เราก็ของบมาทำโครงการงานบุญปลอดเหล้าเพื่อช่วยเปลี่ยนพฤติกรรมของคนในชุมชน และยังร่วมมือกับวัดอย่างที่บอกไปในการอบรมเรื่องธรรมะยาใจด้วย”

ขณะที่ทางฝั่งของ รพ.สต. เอง เจ้าหน้าที่เล่าว่า กุญแจสำคัญคือกลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) รวมถึงผู้นำชุมชน ที่มาช่วยขับเคลื่อน สำรวจ ว่าในกลุ่มประชากรมีคนดื่มเหล้ากี่คน จนกระทั่งได้ข้อมูลมาเพื่อใช้ดำเนินกิจกรรมในตำบลและใช้แก้ไขปัญหาต่างๆ

“เรามีการตั้งคณะกรรมการขับเคลื่อนระดับตำบล ทั้งพระภิกษุ ผู้นำชุมชน กลุ่มอสม. และตัวแทนจากภาคประชาชนร่วมกับท้องถิ่นในการเป็นคณะกรรมการขับเคลื่อน มีไลน์ (Line) ของแต่ละกลุ่ม รวมถึงศูนย์ประสานงานตำบล เรามีทั้งการประชุม การโทรศัพท์คุยกัน ถ้าเร่งด่วนก็อาจจะคุยกันแบบไม่เป็นทางการก่อนเพื่อที่จะกระจายงานออกไป”

เมื่อถูกถามถึงปัจจัยที่ทำให้คนติดเหล้าไม่อยากเลิกเหล้า หรือยังเลิกไม่ได้ เขานิ่งไปนิดหนึ่งก่อนจะกล่าวว่า “ผมว่าน่าจะเกิดจากพฤติกรรมหรือนิสัยส่วนตัว เป็นเรื่องส่วนบุคคลด้วย รวมถึงลักษณะทางวัฒนธรรม การเลี้ยงดู สังคมที่เขาเติบโตมาก็มีส่วน ยิ่งถ้าเขาเคยเห็นต้นแบบในอดีตแล้วก็มีส่วน ผมคิดว่ามันถ่ายทอดมาสู่ลูกหลานได้นะ เกิดพฤติกรรมเลียนแบบกัน”

“เพราะฉะนั้น เราเลยมองว่า การที่เอาคนมาปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ความคิด ให้เขาเลิกกินเหล้าหรือลดปริมาณการดื่มให้น้อยลง ก็ถือเป็นการช่วยเหลือเขาในระดับหนึ่ง เราอาจจะเป็นเป็นแค่ความสำเร็จเพียงเสี้ยวหนึ่งของเขา แต่เราก็ภูมิใจนะที่เป็นส่วนหนึ่งช่วยให้เขาเลิกได้”

ในตอนท้าย เจ้าหน้าที่คนดังกล่าวให้ความเห็นที่น่าสนใจเกี่ยวกับข้อเสนอแนะในการบำบัดคนติดสุราว่า เราควรจะต้องมีนโยบายที่ชัดเจนและจริงจังในการขับเคลื่อน แต่แน่นอนว่า ถ้าจะไม่ให้มีเหล้าเลยคงเป็นไปไม่ได้ จึงเป็นหน้าที่และบทบาทของภาครัฐและส่วนราชการที่จะขับเคลื่อนเรื่องการบำบัดสุรา การจำหน่ายและควบคุมราคาสุรา รวมถึงเรื่องอัตราภาษีที่เหมาะสม ส่วนชุมชนเองก็ต้องเข้ามาบูรณาการขับเคลื่อนร่วมกัน ทั้งให้ความรู้และสนับสนุนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของคนดื่มสุราด้วย

The post รู้จักกับ ‘ธรรมะยาใจ’ – เยียวยาหัวใจผู้ติดสุราด้วยสูตรบำบัดเชิงพุทธ appeared first on Alcohol Rhythm.

ขณะที่บีโธเฟ่น (Beethoven) ถูกยอมรับโดยทั่วไปว่าเป็นคีตกวีที่ใช้ความรู้สึกนึกคิดและอารมณ์ของตนเองผนึกเข้าไปในดนตรี สร้างสรรค์จนออกมาเป็นผลงานชื่อดังก้องโลก 

เมื่อเป็นเช่นนี้ เราจึงอาจกล่าวได้ว่า การแสดงออกเชิงศิลปะในรูปแบบต่างๆ ช่วยให้เข้าใจอารมณ์ความรู้สึกของมนุษย์ บางครั้งก็ยังเป็นยาดีระบายการแตกสลาย และเยียวยาความปวดร้าวให้กลับมาดีขึ้น

แต่ไม่ใช่แค่เพียงใช้เพื่อเข้าใจและเยียวยาจิตใจเท่านั้น แต่การแสดงออกเชิงศิลปะยังมีบทบาทที่มากไปกว่าน้ัน คือ การถูกใช้เป็นอาวุธที่ (ไม่) ลับ เพื่อคอยเสริมพลังให้คนที่กำลังเผชิญกับอาการติดเหล้าได้ด้วยเช่นกัน

ศิลปะมีบทบาทอย่างไรกับการบำบัดคนติดเหล้า และเราจะนำไปศิลปะเข้ามาช่วยเยียวยาและรักษาอาการเจ็บป่วยของพวกเขาได้อย่างไร ชวนหาคำตอบได้จากบทความด้านล่างนี้

ศิลปะบำบัดกับความอยาก (เล่า) เหล้า

“ชาวอเมริกันจำนวนมากถึง 60% ได้เข้าร่วมในโปรแกรมการแพทย์เสริมหรือโปรแกรมการแพทย์ทางเลือก (CAM) ที่รวมไปถึงการบำบัดด้วยการแสดงออกเชิงศิลปะ” วารสาร Aging Health ระบุเช่นนี้ แสดงให้เราเห็นถึงบทบาทสำคัญของศิลปะในการบำบัดสุรา อีกทั้งโปรแกรมการแพทย์เสริมที่ว่านี้ ยังเป็นตัวช่วยจุดประกายแพสชัน (passion) เก่า ๆ ของคนติดเหล้า และเชื่อมโยงกิจกรรมบางอย่างที่ผู้คนหลงใหลและเคยกระทำก่อนจะติดเหล้า ซึ่งถือเป็นเรื่องที่ดีเลยทีเดียว

ตรงนี้ยังสอดคล้องกับวารสาร Psychology Today ที่เผยว่า การบำบัดด้วยการแสดงออกเชิงศิลปะแตกต่างจากเทคนิคการบำบัดโดยทั่วไป ซึ่งประกอบไปด้วยการแสดงออก จินตนาการ การมีส่วนร่วมอย่างแข็งขัน และการผสานกันระหว่างจิตใจกับร่างกาย

การบำบัดด้วยการแสดงออกเชิงศิลปะยังรวมถึงการจดบันทึก การเขียนเชิงสร้างสรรค์ การแสดง การร้องเพลง การเต้นรำ การวาดภาพ การปั้น การแต่งเพลง การเล่นเครื่องดนตรี การวาดภาพ การแสดงบทบาทสมมติ ฯลฯ

ถ้าจะพูดให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น วิธีการบำบัดด้วยการแสดงออกเชิงศิลปะประกอบไปด้วย

ดนตรีบำบัด – การรักษาอาการติดเหล้าด้วยดนตรีไม่ใช่แค่ฟังเพลงเพื่อดึงดูดอารมณ์ แรงจูงใจ หรืออุปสรรค แต่จะว่าด้วยการวิเคราะห์เนื้อเพลง การแต่งเพลง การเล่นดนตรีตามอารมณ์ ทำให้สามารถฟื้นตัวผ่านเนื้อเพลงและทำนองเพลงได้ตรงๆ 

เต้นรำบำบัด – การเคลื่อนไหวตามจังหวะเพลง สามารถช่วยให้บุคคลผสานรวมแง่มุมทางอารมณ์ร่างกายและจิตใจ อีกทั้งยังช่วยให้เราได้ทำความเข้าใจ ‘ตัวเอง’ โดยการเต้นรำบำบัด อาจจะฝึกจังหวะนับถอยเท้าตามทำนอง หรือพลิ้วไหวร่างกายแบบไร้ทิศทางและไม่ตามจังหวะ เป็นต้น

วาดภาพบำบัด – การวาด ละเลง ระบายสี เป็นตัวช่วยให้หลายๆ คนสามารถประนีประนอมความขัดแย้งภายในตนเอง และปลดปล่อยอารมณ์ที่อัดอั้นอย่างลึกซึ้งให้ออกมา

ถ้าพูดในภาพรวม การนำการแสดงออกเชิงศิลปะมาใช้บำบัดคนที่มีอาการติดเหล้า อาจจะบำบัดโดยผ่านกระบวนการที่ให้คนติดเหล้าสร้างงานแต่ละชิ้นด้วยตนเอง หรือทำงานร่วมกับคนอื่นเป็นกลุ่มโดยใช้การแสดงออกอย่างสร้างสรรค์ ซึ่งแต่ละคนอาจค้นพบการบำบัดที่ดีและเหมาะสมกับเงื่อนไขทางสุขภาพของตนเอง โดยจะเลือกรูปแบบที่ไม่เป็นแบบแผน หรือไตร่ตรองไว้ก่อนสำหรับการเปล่งประกายความรู้สึกและอารมณ์ก็ย่อมทำได้ตามที่คนๆ นั้นต้องการ

อย่างไรก็ดี การบำบัดด้วยการแสดงเชิงศิลปะมักจะถูกใช้เป็นมาตรการเสริม ควบคู่ไปกับการบำบัดแบบพูดคุยถือยังเป็นส่วนหลักของโปรแกรมการรักษาอยู่

‘เพราะการแสดงออกเชิงศิลปะบ่งบอกความรู้สึกของเราได้ดีที่สุด’ สำรวจประโยชน์ของศิลปะบำบัดเหล้า

การใช้ศิลปะบำบัดอาการติดเหล้ามีมาตั้งแต่คริสต์ศักราช 1950 และเป็นที่ยอมรับต่อๆ กันว่า การบำบัดด้วยวิธีนี้สามารถจัดการกับการเสพติดแอลกอฮอล์ได้ 

ปัจจุบัน การบำบัดด้วยการแสดงออกเชิงศิลปะกำลังได้รับความนิยมอย่างมาก เพราะเป็นวิธีการที่ดีต่อสุขภาพ และไม่ได้ส่งผลกระทบมากขึ้นต่อความเครียดและความวิตกกังวล ตลอดจนช่วยพัฒนาทักษะด้านการสื่อสาร เสริมสร้างความเชื่อมโยงระหว่างจิตใจกับร่างกาย

วารสารการพยาบาลติดยาเสพติดสหราชอาณาจักร ระบุว่า ศิลปะบำบัดอาจมีประโยชน์ในระหว่างการรักษาการติดยาและแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะการเปิดช่องทางการสื่อสารให้ผู้เข้ารับการรักษาลดความรู้สึกอับอาย ลดความเครียด และเป็นทางออกที่ดีสำหรับในยามอารมณ์อ่อนไหว

อีกทั้ง ระหว่างการบำบัดด้วยการแสดงออกเชิงศิลปะยังสามารถช่วยให้บุคคลเจอทางออกที่ดีและเหมาะสมกับสุขภาพของตนเอง มีเครื่องมือช่วยกำจัดอารมณ์ที่รุนแรงของตนออกไป และยังใช้ศิลปะเป็นตัวช่วยเปิดบทสนทนา สำรวจความคิดส่วนตัว และพฤติกรรมเชิงลบที่อาจทำลายตนเอง รวมถึงใช้ประสานบุคคลให้เข้าร่วมรักษาโรคพิษสุราเรื้อรัง และเพิ่มแรงจูงใจในการเปลี่ยนแปลงชีวิตเชิงบวก

ขณะที่ทางฝั่งสมาคมสหพันธ์ศิลปะสร้างสรรค์แห่งชาติ (NCCATA) ยังเพิ่มเติมด้วยว่า การบำบัดด้วยการแสดงออกสามารถเสริมสร้างสุขภาพ ด้วยการพัฒนาความรู้ด้านอารมณ์ ร่างกาย และสังคม  ถ้าพูดให้ชัดขึ้น “เวลาเราพูดถึงผู้คนที่กำลังก้าวไปสู่การสร้างสรรค์สิ่งต่างๆ อย่างอิสระด้วยตนเอง มันอาจฟังดูไร้ทิศทาง และดูเหมือนว่าคนๆ นั้นไม่รู้เลยว่าตนเองกำลังจะสร้างบางสิ่ง แต่แท้จริงแล้ว พวกเขากำลังสร้างการเข้าใจตนเองให้ดียิ่งขึ้นอยู่” สอดคล้องกับ Psych Central ซึ่งเป็นเว็บไซต์ข้อมูลและสุขภาพจิตอิสระ ที่เผยว่า การเข้าถึงความสนใจของบุคคลหนึ่งๆ จะช่วยให้ผู้คนเห็นภาพการต่อสู้ภายในของตนเองและลดความวิตกกังวล

ทั้งนี้ การบำบัดด้วยการแสดงออกเชิงศิลปะจะไม่ทำให้เกิดการตัดสินหรือการเผชิญหน้า ทำให้ผู้ป่วยแต่ละคนสามารถทำงานด้วยวิธีการสร้างสรรค์ได้ด้วยตนเอง โดยไม่ต้องกลัวว่าคนอื่นจะคิดหรือพูดอะไร และยังไม่ส่งผลกระทบต่อส่วนอื่นๆ ของร่างกาย และโดยทั่วไปมักจะไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายมาก ดังนั้น การบำบัดด้วยการแสดงออกเชิงศิลปะอาจช่วยให้บุคคลกลับมาบำบัดเหล้าได้ในช่วงวิกฤต

แต่ใช่ว่าเราจะไม่มีข้อควรระวังอะไรเลย เพราะการบำบัดด้วยการแสดงออกเชิงศิลปะอาจเปิดเผยบาดแผลและอารมณ์ที่ฝังลึก ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดปัญหาในการดื่มแม้จะไม่รู้ตัวก็ตาม แต่ความสามารถในการรับรู้ถึงสิ่งกระตุ้นและความเครียดที่อาจเกิดขึ้นในระหว่างการบำบัดสามารถช่วยให้แต่ละคนเรียนรู้วิธีที่จะรับมือและจัดการกับสิ่งเหล่านี้ เมื่อพวกเขาออกไปใช้ชีวิตประจำวัน

เมื่อความเครียดเกี่ยวกับการกำเริบของโรคและการเสพติดล้วนเกี่ยวพันกันอย่างซับซ้อน การแสดงออกเชิงศิลปะอย่างสร้างสรรค์อาจเป็นเครื่องมือที่ดีเยี่ยมในการบรรเทาความเครียดดังกล่าว ซึ่งจะช่วยให้การบำบัดด้วยการแสดงออกมีประโยชน์ในการลดอาการกำเริบของโรค และยังช่วยลดความโกรธ ความอับอาย การปฏิเสธ ความเศร้า และความกลัว ที่เป็นอารมณ์ที่สามารถกระตุ้นและทำให้รุนแรงขึ้นได้จากการเสพติด

การแสดงความรู้สึกของแต่ละบุคคลผ่านศิลปะมักจะมีพลังมากกว่าคำพูดและการให้ข้อมูลเชิงลึก ซึ่งการบำบัดด้วยการแสดงออกเชิงศิลปะยังสามารถฉายภาพการรักษาในเชิงบวก ซึ่งอาจช่วยเพิ่มแรงจูงใจของบุคคลให้เข้ามามีส่วนร่วม เพื่อให้บรรลุการมีสุขภาพดีนั่นเอง

เมื่อการติดเหล้าเลิกยากกว่าที่คิด การรักษาจึงต้องหลากหลาย

อาจเป็นเรื่องปกติที่คนทั่วไปมักจะมองว่า ‘การไม่ดื่ม’ เป็นยาครอบจักรวาลที่จะทำให้ชีวิตของคนติดเหล้าดีขึ้น แต่ทั้งนี้ เราต้องทำความเข้าใจก่อนว่า อาการติดเหล้ามีปัจจัยที่ช่วยกระตุ้นก่อให้กำเริบหรืออยากเหล้ามากกว่าความคิดที่ว่า “ฉันต้องไม่ดื่ม” เช่น อาการถอน – ผู้ที่เลิกดื่มแอลกอฮอล์อาจมีอาการวิตกกังวล ปวดศีรษะ คลื่นไส้ นอนไม่หลับ หงุดหงิด อ่อนเพลีย และฝันร้าย ซึ่งอาจรุนแรงถึงขั้นต้องดื่มแอลกอฮอล์เพื่อหยุดอาการดังกล่าว ความทุกข์ทางอารมณ์ – บ่อยครั้งผู้มีปัญหาที่เต็มไปด้วยอารมณ์ มักไปจบด้วยการใช้แอลกอฮอล์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าบุคคลนั้นไม่ได้เรียนรู้ทักษะการเผชิญปัญหาที่จำเป็น และการจัดการกับความต้องการของชีวิต หรือคำเชิญชวนที่แฝงไปด้วยความกดดันจากคนรอบข้าง – ผู้ติดเหล้าอาจพบว่าตัวเองอยู่ในสถานการณ์อันน่าอึดอัดที่เพื่อนสนิทหรือสมาชิกภายในครอบครัว พูดเชิญชวนให้ดื่มสักแก้ว

นี่เป็นเพียงปัจจัยบางส่วนที่คอยกระตุ้นให้คนติดเหล้าอยากกลับไปดื่ม ดังนั้นคนทั่วไป (รวมถึงคนติดเหล้าที่พยายามโทษตัวเองบ่อยๆ ) อาจจะต้องสร้างความเข้าใจ ตลอดจนตระหนักว่า ยิ่งมีการรักษาด้วยการบำบัดต่างๆ มากขึ้นเท่าไหร่ก็ส่งผลดีมากขึ้นเท่านั้น ซึ่งการบำบัดด้วยการแสดงเชิงศิลปะอาจเป็นตัวช่วยหนึ่งรักษาคนติดเหล้าให้ละ เลิก เหล้าได้อีกทางด้วยเช่นกัน 

ที่มา: 

Expressive Therapy for Alcoholism

Relapse Triggers for Alcoholics

The Use of Art and Music Therapy in Substance Abuse Treatment Programs

Complementary and alternative medicine use for treatment and prevention of late-life mood and cognitive disorders

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post ร่ายรำ ขับร้อง สาดสี – การบำบัดที่ว่าด้วยการแสดงออกเชิงศิลปะเพื่อช่วยคนติดเหล้า appeared first on Alcohol Rhythm.

Alcohol Rhythm เปลี่ยนจังหวะชีวิตคนติดเหล้า ชวนอ่านทัศนะบางส่วนของ นพ.โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์ ว่าด้วยโลกของแพทย์และมานุษยวิทยา รวมถึงระบบบำบัดสุราในปัจจุบันที่คุณหมอโกมาตรนิยามว่า เราอาจจะลองเพิ่ม ‘การจัดความสัมพันธ์’ และ ‘การสื่อความปรารถนาดี’ เข้าไป

เป็นการเติมความเป็นมนุษย์ลงไปในระบบบำบัด เพราะเบื้องหลังขวดเหล้าทุกขวดมีเรื่องราวชีวิตคนซ่อนอยู่

อ่านบทสัมภาษณ์นพ.โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์ ฉบับเต็มได้ ที่นี่

:: หลีกหนีจากโลกไร้ความหวัง ::

ถ้าพูดถึงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ คุณหมอเห็นว่ามันฝังรากลึกในสังคมไทยอย่างไรบ้าง และรากหรือความเชื่อเกี่ยวกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ส่งผลกับคนติดสุราอย่างไร

หลักการข้อที่สองคือ การเข้าใจบริบท คือ เข้าใจว่าการดื่มสุราเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตและสังคมอย่างไร เหมือนกับว่าการดื่มสุราเป็นจิ๊กซอว์ชิ้นหนึ่ง ที่เราจะเข้าใจมันได้ก็ต้องเห็นจิ๊กซอว์ตัวอื่นๆ ที่มาปะติดปะต่อประกอบกันด้วย  บริบทคือปัจจัยแวดล้อมอื่นๆ ที่ทำให้เราเข้าใจและเข้าไปเกี่ยวข้องกับสิ่งนั้นได้ดีขึ้น ยกตัวอย่างเหมือนกับไฟฉาย เวลาเราส่องไฟฉายไปเพื่อหาสิ่งที่เราต้องการ แต่ด้วยความที่แสงจากไฟฉายจะค่อนข้างแคบ ก็จะทำให้เราไม่เห็นสิ่งแวดล้อมอื่นๆ พอเราจะไปเก็บของที่เราหา เราก็อาจไปสะดุดตอไม้ หัวชนกิ่งไม้ หรือก้าวไปเหยียบงูเข้า ไฟฉายที่ดีจึงมักมีกรวยแสงส่องออกมารอบๆ จุดโฟกัสด้วย ตรงนี้ก็เหมือนกับการที่เราจะเห็นบริบท ซึ่งการดื่มสุราของแต่ละกลุ่มก็อาจมีบริบทที่แตกต่างกัน บางบริบทคนดื่มอาจเลือกได้ บางบริบทอาจเลือกไม่ได้ อันนี้เราก็ต้องเข้าใจด้วย

มีคนเปรียบเทียบไว้น่าสนใจนะว่า ถ้าเราพิจารณาเปรียบเทียบการดื่มสุรากับกาแฟในบริบทของการทำงาน จะพบว่ามันทำหน้าที่ตรงข้ามกัน ในโลกของการทำงาน กาแฟทำหน้าที่เปลี่ยนจาก ‘พัก’ ไปสู่ ‘งาน’ อย่างเช่น พอเราเริ่มจะลงมือเขียนบทความสักชิ้น ถ้าได้กาแฟสักแก้ว มันเป็นการส่งสัญญาณว่า “จะทำงานแล้วนะ” และดูเหมือนกาแฟจะทำให้เรามีสมาธิดีขึ้นด้วย  แต่เหล้าทำหน้าที่เปลี่ยนจาก ‘งาน’ ไปสู่ ‘พัก’ คือ พอเลิกงานก็ไปฉลองกัน

เมื่อเป็นเช่นนี้ สุรากับกาแฟในบริบททางสังคมแบบหนึ่งจึงทำหน้าที่เป็นหมุดหมายการเปลี่ยนข้ามเวลาในการใช้ชีวิตของเรา ตรงนี้อาจจะเป็นเพราะผลในทางชีววิทยาด้วย คือ กาแฟเป็นตัวกระตุ้นให้ตื่นตัว ส่วนแอลกอฮอล์มีฤทธิ์กล่อมประสาท ทำให้ร่างกายรู้สึกผ่อนคลาย ซึมๆ ไม่ซีเรียสกับอะไรมาก คือไม่รับรู้อะไรที่จะมาซ้ำเติม mental load ของเราอีกแล้ว ในบริบทของสังคมที่ผู้คนอยากหนีไปจากโลกที่ไร้ความหวัง การติดเหล้าจึงเป็นทางออกที่ผ่อนคลาย และในโลกที่ไม่ไหวแล้ว การดื่มก็เหมือนเป็นการหลบลี้หนีจากโลกของความจริงที่เจ็บปวด

ในแง่นี้ เหล้าจึงมีหน้าที่สังคมบางอย่างแตกต่างกันไปตามบริบท มันเป็นหมุดหมายการเปลี่ยนผ่านของเวลางานไปสู่การเล่น หรือตัวเบิกทางของนักธุรกิจ เป็นสิ่งที่ทำให้ความเป็นทางการลดลงไป ผมคิดว่า การเข้าใจบริบทเหล่านี้อาจมีความสำคัญถ้าเราจะทำงานรณรงค์ เราอาจต้องเข้าใจมุมมองของคนดื่มว่า เขามองอะไรยังไง ขณะเดียวกัน ก็ต้องเข้าใจบริบทของการดื่ม อาจต้องไปดูฉากทัศน์ของการดื่มที่มีบริบทต่างกัน อันนี้อาจช่วยให้เราจำแนกแยกแยะเป้าหมายของการรณรงค์เพื่อที่จะสื่อสารข้อความให้กับแต่ละกลุ่มได้ เป็น tailor-made มากกว่าจะมองแบบ one size fits all ที่ไปเหมารวมจนสร้างภาพการดื่มสุราเป็นสิ่งเลวร้ายไปเสียทั้งหมด  ในบางกรณีที่การดื่มไม่เป็นปัญหา ก็อาจไม่ต้องเสียแรงเสียเวลารณรงค์ เพราะถ้าเรามองแต่ว่าสุราเป็นสิ่งเลวร้าย ก็เท่ากับว่าเราปฏิเสธที่ทางของแอลกอฮอล์ไปโดยสิ้นเชิง การเข้าใจบริบทต่างๆ ของการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่มีมายาวนานในสังคมไทยก็อาจจะช่วยให้เราเข้าใจบทบาทต่างๆ ที่เหล้าทำหน้าที่อยู่  และเราอาจเสนอทางเลือกหรือทางออกที่หลากหลายมากกว่าการรณรงค์ให้เลิกเพียงอย่างเดียว

:: การรณรงค์กับบริบทเชิงโครงสร้าง ::

ปฏิเสธไม่ได้ว่า คนจำนวนหนึ่งมีภาพจำว่าคนดื่มเหล้าเป็นคนจน หรือจนเพราะชอบดื่มเหล้า ตรงนี้สะท้อนให้เห็นวาทกรรมอะไรในสังคมไทยบ้างไหม โดยเฉพาะถ้ามองในแง่ของโครงสร้างทางชนชั้น

ถ้าเรามองว่า เราเลือกรณรงค์หรือส่งข้อความโดยเน้นไปที่กลุ่มคนจนหรือคนรายได้น้อยมากกว่ากลุ่มอื่น ตรงนี้อาจจะมาจากความปรารถนาดีก็ได้ คือเป็นการรณรงค์เพราะเห็นปัญหา และเป็นห่วงกลุ่มเปราะบางที่มีความเสี่ยงมากกว่ากลุ่มอื่น แต่ก็ต้องไม่ลืมมองอีกมุมว่า วาทกรรมหรือภาพที่ถูกผลิตออกมาอาจกลายเป็นการติดป้ายตีตรา ตอกย้ำความรังเกียจเดียดฉันท์ หรือสร้าง stigma ให้กลุ่มคนจนไปด้วย การผลิตซ้ำที่เกิดขึ้นต่อเนื่องนี้จะกลายเป็นการสร้างภาพเหมารวม (stereotype) ของคนจนว่าเป็นคนติดเหล้าไป หรือยิ่งไปกว่านั้น การรณรงค์ที่ไม่เข้าใจบริบทเชิงโครงสร้าง ทำให้เห็นว่าคนจนเหล่านี้เลือกที่จะไปดื่มเหล้าเอง ก็เหมือนเป็นการกล่าวโทษที่เน้นไปยังพฤติกรรมส่วนบุคคลเกินไป

การรณรงค์ที่ถูกผลิตขึ้นจากมุมมองชนชั้นกลางมักมีอคติของชนชั้นกลาง (middle-class biased) แฝงอยู่ คือ มีมุมมองที่คิดว่ามนุษย์มีอิสระในการเลือก (freedom of choice) ถ้าคุณได้ข้อมูลข่าวสารเพียงพอ คุณจะตัดสินได้ เพราะคุณมีเหตุผล ก้าวข้ามความเชื่อผิดๆ และมีอิสรภาพที่จะเลือกทำในสิ่งที่ถูกต้องแทน แต่จริงๆ ในหลายๆ กรณี มนุษย์อาจไม่ได้เข้มแข็ง มีเหตุผล หรือมีอิสรภาพขนาดนั้น ถ้าเรามองว่ามนุษย์นั้นเปราะบาง คนส่วนใหญ่ โดยเฉพาะคนจนที่ดิ้นรนหาเช้ากินค่ำ ไม่ค่อยมีทางเลือกในชีวิตอยู่แล้ว การปฏิเสธไม่ไปดื่มเหล้ากับหัวหน้างานหรือผู้รับเหมา อาจหมายถึงการไม่มีงานทำในวันต่อมา อันนี้เป็นงานวิจัยที่ผมเคยอ่านเกี่ยวกับการดื่มสุราของคนงานก่อสร้างในภาคเหนือ พอเป็นแบบนี้มันก็ไม่ตรงไปตรงมา ไม่ใช่เรื่องความรู้ความเข้าใจในเรื่องโทษภัยของสุราแล้ว แต่พอเรารณรงค์แบบจน-เครียด-กินเหล้า ก็กลายเป็นการสร้างภาพเหมารวม ผูกความจนกับการไม่รู้จักคิด พอไปบวกกับมายาคติเรื่องอิสรภาพในการเลือก ก็เลยกลายเป็นการกล่าวโทษ ‘เหยื่อ’ หรือผลิตซ้ำภาพเหมารวมบางอย่างไป

:: สื่อสารความปรารถนาดี ::

ถ้าการสื่อสารแบบเดิมอาจก่อให้เกิดอคติ แล้วเราควรจะสื่อสารอย่างไรที่จะทำให้คนเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของตนเองได้

ผมคิดว่า นอกจากเราจะต้องมี ‘มุมมองของคนใน’ ‘เข้าใจบริบท’ และ ‘มองปรากฏการณ์แบบองค์รวม’ แล้ว ในแง่การสื่อสารในระดับบุคคลก็อาจต้องเข้าใจว่า การสื่อสารเพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเป็นเรื่องที่ไม่ง่าย แต่ถ้าจะมีข้อเสนอแนะ ผมคิดว่ามีหลักสำคัญๆ 4 ข้อ

ข้อแรก และเป็นข้อที่สำคัญที่สุด เราต้องสื่อให้ผู้รับสัมผัสถึงความปรารถนาดีของเราก่อน คือ ให้การสื่อสารอยู่บนพื้นฐานของความปรารถนาดีต่อกัน บนพื้นฐานของความเป็นมนุษย์เสมอกัน ไม่ถือดีว่าเราดีกว่า รู้มากกว่า ไม่ใช้การตำหนิ ต่อว่า ประจาน หรือทำให้เสียหน้า อันนี้เป็นด่านแรกของการสื่อสาร เพราะถ้าเรายังสื่อความปรารถนาดีออกไปไม่ได้ เราจะบอกอะไรหรือจะแนะนำอะไรให้กับใครก็จะยากมาก เพราะผู้รับสารอาจจะมองว่า คุณไม่ได้ปรารถนาดีอะไรกับเขาเลย ที่ทำไปเพราะหน้าที่ เพราะเป็นนโยบายองค์กรหรือเป้าหมายภารกิจ แต่ไม่ได้มาหวังดีกับเขาจริงๆ

ข้อที่สอง ต้องสื่อสารเพื่อฟื้นศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ถ้าคนไม่เห็นคุณค่าของชีวิต ไม่รู้สึกว่าเขามีสิทธิที่จะมีชีวิตที่ดีขึ้น การปรับเปลี่ยนอะไรก็จะไม่เกิดขึ้น คือต้องสื่อสารเพื่อย้ำให้เห็นถึงคุณค่าและศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ ทำให้เขาลุกขึ้นมากำหนดชีวิตของตนเองได้ ไม่ใช่สื่อสารด้วยการประณามหรือทำให้เขากลายเป็นเบี้ยล่างของความรังเกียจเดียดฉันท์

ข้อที่สาม สื่อสารเพื่อให้สังคมและชุมชนเข้ามาช่วย เพราะบางครั้ง การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ความเคยชินหรือปรับเปลี่ยนสิ่งต่างๆ ลำพังด้วยตัวของเราเองก็เกิดขึ้นได้ยากนะ เราลองสังเกตดูก็ได้ว่า ทุกศาสนาจะมีการรวมกันเป็นชุมชนทั้งนั้น เพราะการต่อสู้ทวนกิเลส ความเคยชิน และความสะดวกสบาย เป็นการต่อสู้ที่ทำได้สำเร็จตามลำพังได้ยาก  การมีแรงสนับสนุนจากชุมชนจึงสำคัญ ศาสนาต่างๆ จึงมีชุมชนคอยเกื้อหนุน หล่อเลี้ยง และดูแลกัน เพราะการต่อสู้ทวนกระแสเป็นเรื่องที่ยากมากและต้องใช้เวลา อาจเกิดการท้อถอยได้ง่าย อย่างกรณีของคนติดเหล้า แม้บางคนต้องการเลิกก็ยังเลิกได้ยาก ยิ่งถ้าเลิกได้ระยะหนึ่งแล้วกลับไปดื่มจนติดอีก เขาก็จะยิ่งอาย รู้สึกผิด ไม่กล้าสู้หน้าคนอื่นเข้าไปอีก การสื่อสารที่สำคัญจึงต้องเชื้อเชิญให้ชุมชนและสังคมเข้ามามีส่วนร่วม

เมื่อได้ทั้ง 3 ข้อนี้แล้ว ข้อที่สี่ จึงเป็นการสื่อสารว่า เขาต้องทำอะไร คือเป็นเรื่องวิธีการหรือเทคนิค แต่ผมสังเกตว่าทุกวันนี้ ถ้าเราต้องการให้ใครเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมอะไร ส่วนใหญ่จะออกไปในลักษณะที่บอกว่า คุณต้องทำอย่างนั้น อย่างนี้ ทำแล้วจะดีต่อสุขภาพ หรือดีต่อครอบครัว  แต่การบอกเทคนิคจะไม่ได้ผลเลยถ้าเรายังไม่สามารถสื่อความปรารถนาดีลงไปได้ อันนี้เป็นเรื่องที่รู้กันดีในแวดวงโฆษณา เหมือนอย่างโฆษณาประกันชีวิต หรือแม้แต่การโฆษณาสุราเอง ก็ล้วนแต่พยายามสื่อความปรารถนาดี สร้างความรู้สึกที่ดีต่อกัน บางทีเราอาจจะต้องลองเรียนรู้เรื่องแบบนี้จากภาคธุรกิจบ้าง

ผมคิดว่า เนื้อหา (content) อาจไม่ใช่สิ่งสำคัญที่สุดนะ โดยเฉพาะเนื้อหาแบบสอนหรือเทศน์ให้คนทำ แต่ข้อความ (message) อาจมีความสำคัญในแง่ที่เป็นตัวจัดวางความสัมพันธ์ระหว่างผู้ส่งสารกับผู้สื่อสารมากกว่า ทุกวันนี้ เราวางตัวเป็นคนสอนว่าอะไรถูก อะไรควร หรือบางครั้งก็เป็นการประณาม หรือประจานการกระทำที่เราเห็นว่าไม่เหมาะสม ผมคิดว่าความสัมพันธ์แบบนี้อาจไม่เกื้อกูลให้เกิดการเปลี่ยนแปลง สำหรับผม ถ้าเราหวังให้คนตั้งหลักหรือมุ่งมั่นจะเปลี่ยนแปลง จุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงอาจไม่ได้เกิดจากการสอนเท่ากับเกิดจากความรู้สึกถึงความปรารถนาดี

:: ทบทวนการออกแบบระบบ ::

เราคิดว่า คนติดเหล้ามักไม่ยอมเข้ารับการบำบัด หรือเข้ารับการบำบัดได้น้อยมาก แต่ถ้ามองภาพกว้าง ทัศนคติและมุมมองเชิงลบของสังคมเองก็มีส่วนผลักคนติดเหล้าออกไปจากระบบด้วยหรือเปล่า

ก่อนจะตอบคำถามตรงนี้ ผมขอยกตัวอย่างงานวิจัยหนึ่งในอินเดียเกี่ยวกับการรักษาวัณโรค ก่อนหน้านี้ เจ้าหน้าที่สาธารณสุขจะพูดว่า คนป่วยเป็นวัณโรคกับโรคเรื้อนมักไม่ยอมมารักษาเพราะความอับอาย กลัวว่าตนจะเป็นที่รังเกียจของคนอื่น เลยไม่ค่อยมารับยารักษาที่โรงพยาบาล เมื่ออัตราการรักษาต่ำ การควบคุมโรคก็ล้มเหลว อธิบายแบบนี้กันมาหลายปี

แต่เมื่อนักวิจัยลงไปศึกษาจริงๆ ถึงพบว่า ที่ว่ามานั้นไม่จริงเลย คนส่วนใหญ่ที่ไม่เข้ารับการรักษาหรือรักษาไม่ครบถ้วน ก็เพราะเมื่อเขาไปถึงสถานพยาบาลแล้วมักจะไม่เจอเจ้าหน้าที่ คือ เจ้าหน้าที่ไม่อยู่ ไปประชุมบ้าง ออกไปทำงานนอกสถานพยาบาลบ้าง พอไปวันนี้ไม่เจอ จะกลับมาใหม่อีกก็ไม่ง่าย งานก็ต้องทำ ต้องดิ้นรนทำมาหากิน พอไป 2-3 ครั้งแล้วไม่ได้รับการรักษาอะไร ก็เลยรู้สึกว่าไม่ไปดีกว่า

ที่ผมเล่าเรื่องนี้ขึ้นมาก็เพราะว่า ในสถานการณ์ที่เรารู้สึกว่า คนไม่มารับบริการหรือไม่มารักษา สิ่งที่เราต้องทบทวนคือ ระบบของเราดีหรือยัง การออกแบบระบบเหมาะกับการใช้งานไหม บุคลากรมีทักษะความสามารถที่จะสร้างความสัมพันธ์และความเชื่อมั่นให้กับผู้ป่วยหรือไม่ เรื่องนี้สำคัญนะ เพราะปัญหาการติดสุราหรือยาเสพติดต่างๆ มีเรื่องการถูกทำลายความเชื่อมั่น เรื่องทัศนคติ และการรังเกียจเดียดฉันท์อยู่ด้วย ผมว่าตรงนี้เราต้องเข้าไปดูตัวระบบด้วยว่าเป็นอย่างไร ทำไมคนไม่มารับบริการเท่าที่ควร เพราะจริงๆ แล้ว เหล้ามีผลข้างเคียงต่อตัวผู้ป่วยที่เห็นผลทันตามากกว่าบุหรี่อีก ดื่มเหล้าคืนนี้ พรุ่งนี้ก็มีอาการเมาค้างเลย ปวดหัว ตอนเช้าลุกไม่ขึ้น อะไรแบบนี้ ดังนั้น ถ้าระบบบริการดีก็อาจมีคนมาปรึกษามากขึ้นก็ได้

:: ชีวิตมีความหวัง (?) ::

อีกหนึ่งปัญหาที่หลายคนกังวลคือ อายุของคนที่เริ่มดื่มเหล้าน้อยลงเรื่อยๆ คุณหมอคิดอย่างไรกับเรื่องการดื่มของเยาวชน ถ้าเราจะป้องกันพวกเขาไม่ให้ดื่มเหล้าเพิ่มมากขึ้น เราจะใช้กลยุทธ์การวางความสัมพันธ์ได้ไหม อย่างไร

ผมเชื่ออย่างหนึ่งว่าพวกเขาจะไม่ดื่มจนเป็นปัญหา ถ้าชีวิตเขามีความใฝ่ฝัน หรือความหวังรอเขาอยู่ในอนาคต ถ้าเขามองเห็นอนาคตว่า ต่อไปเขาจะเติบโตไปทำสิ่งที่มีความหมายต่อชีวิตหรือต่อครอบครัวของเขา ถ้าเขามีความใฝ่ฝันและมีความหวังต่ออนาคตแล้ว คงไม่มีใครเสี่ยงที่จะไปทำอะไรที่อาจจะทำลายชีวิตตัวเองง่ายๆ

แต่ถ้าอนาคตหดหู่ มืดมน สิ้นหวัง หรือหมดหนทางการต่อสู้ ไม่ว่าจะเป็นเด็ก เยาวชน หรือทุกคนก็อาจจะไม่สนใจอะไรแล้ว เพราะมันไม่มีอะไรจะเสีย อนาคตมันไม่ได้มีความหวังอะไรให้เขาแล้ว แบบนี้ก็คงไม่มีใครคิดอยากจะรักษาเนื้อรักษาตัวเพื่ออนาคต เพราะมันมองไม่เห็นอนาคตเลย ตรงนี้เป็นเรื่องใหญ่สุด ถ้าชีวิตคนมีความมุ่งหวัง มีความปรารถนาและใฝ่ฝันว่าเขาจะมีชีวิตที่ดี มีอนาคต ที่มัน promising คงไม่มีใครอยากทำลายชีวิตตนเองหรอก

The post มองปัญหาในขวดสุราผ่านแว่นตามานุษยวิทยา กับ นพ.โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์ appeared first on Alcohol Rhythm.

จากทางหลวงชนบทสายยาว ผ่านเพิงร้านอาหารและร้านกาแฟเล็กๆ รายทาง เลี้ยวเข้าสู่เขตศาสนสถาน สิ่งที่ปรากฏสู่สายตา คือ สีเขียวของแมกไม้งอกงามอยู่ทั่วพื้นที่ ตัดกับสีแดงของสังกะสีมุงหลังคาหน้าจั่วบนอาคารและศาลาส่วนใหญ่ แซมด้วยสีสันหลากหลายบนชุดของชาวบ้านผู้มาเยือนประปราย

ด้วยความที่เป็นวัดเล็ก มีพระสงฆ์จำวัดอยู่ราว 6-7 รูป ทำให้บรรยากาศโดยรอบกล่าวได้ว่าร่มรื่น เงียบสงบ เหมาะแก่การพักผ่อนและปฏิบัติธรรม ขณะเดียวกัน ด้วยความที่เป็น ‘วัดบ้าน’ มิใช่ ‘วัดป่า’ ทำให้ร่องรอยความคึกคักของกิจกรรมชุมชนยังคงมีให้เห็นอยู่ทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นการตั้งเต็นท์ประจำกลางลานวัด จัดเรียงเก้าอี้พลาสติกไว้พรั่งพร้อม เมื่อรวมกับป้ายประกาศกิจกรรมต่างๆ ย่อมสรุปได้ไม่ยากว่า วัดสว่างอารมณ์คือศูนย์กลางการรวมตัวของคนในชุมชนตำบลปราสาททนงที่สำคัญแห่งหนึ่ง

“ถ้าเป็นวันหยุดคนจะเยอะกว่านี้อีก” พี่หนึ่ง พยาบาลจากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในพื้นที่ เอ่ยให้เราฟังหลังนั่งสังเกตชาวบ้านมาพักใหญ่

เหตุผลไม่ใช่แค่เพราะทุกคนหยุดงานและมีเวลาว่างเท่านั้น แต่ยังเป็นเพราะทุกวันเสาร์ วัดสว่างอารมณ์จะจัดกิจกรรมพิเศษซึ่งเป็นที่มาของการเยี่ยมเยือนของเราในครั้งนี้ – กิจกรรมบำบัดผู้ติดสุราด้วยธรรมะ หรือโครงการบำบัดวิถีพุทธ

“คนสุรินทร์ดื่มเยอะมาก แต่ส่วนหนึ่งมาจากเรื่องวัฒนธรรมด้วย ที่นี่มีพิธีแซนโฎนตา ซึ่งเป็นการเซ่นไหว้บรรพบุรุษตามแบบเขมร เขาจะใช้สุราเป็นเครื่องเซ่นหลัก ปกติที่อื่นอาจใช้เหล้าไหว้ขวดเดียว แต่ที่นี่ไหว้แซนกันเป็นลัง เพราะนอกจากไหว้บรรพบุรุษแล้วก็มีไหว้ปราชญ์ เลี้ยงทีมทำพิธีแซนด้วย หลายคนก็เริ่มดื่มจากการไหว้แซน”

จากประสบการณ์ทำงานในวงการแพทย์ และคลุกคลีอยู่กับชาวบ้านตำบลปราสาททนงมาแต่ไหนแต่ไร ทำให้พี่หนึ่งได้พบปะพูดคุยกับนักดื่มหลากหลายรูปแบบ เจอคนติดสุรามาก็ไม่น้อย บางคนเลิกแล้วแต่กลับตัดไม่ขาด ครั้นจะมาหาหมอก็ไม่กล้า เธอจึงคิดว่า ถ้าเปลี่ยนมาทำงานเชิงรุก ใช้วัดเป็นศูนย์กลางให้ความรู้ด้านสุขภาพ ผสานกับการให้ธรรมะเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ น่าจะบรรเทาปัญหาผู้ติดสุราในชุมชนได้ดี

เมื่อพี่หนึ่งนำความคิดนี้ไปปรึกษาพระอาจารย์ของวัด ผลก็คือได้การตอบรับอย่างกระตือรือร้น “พี่เพิ่งรู้ว่าพระอาจารย์ก็ช่วยเหลือคนติดเหล้ามานานแล้ว แต่ช่วยเหลือเป็นการส่วนตัว ใช้วิธีสัญญาใจ ให้หยุดหนึ่งเดือน แล้วกลับมาพบพระอาจารย์ใหม่ ทำไปเรื่อยๆ จนหยุดดื่มได้”

โครงการบำบัดวิถีพุทธของวัดสว่างอารมณ์เริ่มต้นขึ้นตั้งแต่บัดนั้น โดยพี่หนึ่งนำต้นแบบจากโครงการธรรมะยาใจในจังหวัดเชียงใหม่มาเสนอ และพระอาจารย์ก็ได้ปรับประยุกต์ให้เหมาะสมกับวิถีชีวิตของคนสุรินทร์ จนถึงตอนนี้ ชาวบ้านตำบลปราสาททนงหลายคนที่เข้าร่วมการบำบัดสามารถเลิกดื่มได้เด็ดขาด และบางส่วนได้เลือกอุปสมบทเป็นพระสงฆ์ เพื่อปฏิบัติธรรมเยียวยาใจและมอบความหวังให้ผู้อื่นต่อไป

ภาพชุดนี้ คือ บรรยากาศของวัดสว่างอารมณ์ และกิจกรรมส่วนหนึ่งในโครงการบำบัดวิถีพุทธ ที่มาช่วยเปลี่ยนจังหวะชีวิตชาวจังหวัดสุรินทร์หลายคนให้เลิกเหล้า เข้าถึงธรรมะ อีกทั้งยังเป็นตัวอย่างประจักษ์ชัดว่า ความร่วมมือระหว่างบุคลากรทางการแพทย์ ผู้นำทางศาสนา และชุมชน สามารถคลี่คลายปัญหาผู้ติดสุราได้อย่างมีประสิทธิภาพ และตอบโจทย์วิถีชีวิตของผู้คน

1. หนึ่งในหลักการดูแลผู้ติดสุราที่สำคัญ คือการจัดให้สภาพแวดล้อมเงียบสงบ อากาศเย็นสบาย และมีแสงสว่างเพียงพอ เพื่อทำให้ผู้ป่วยผ่อนคลาย ไม่ตกใจหรือหวาดกลัวจนอาการขาดสุราทวีความรุนแรงขึ้น ซึ่งวัดสว่างอารมณ์แห่งนี้เต็มไปด้วยแมกไม้ร่มรื่น ไม่อึดอัดจอแจจนเกินไป เหมาะแก่การเป็นสถานที่บำบัดที่ดี

2. ในบริเวณวัดมีป้ายคติสอนใจที่เข้าใจง่าย ตรงไปตรงมาอย่าง “ไม่มีคำว่าสายเกินไป” “คิดแล้วต้องทำ” “พรุ่งนี้ต้องดีกว่านี้” เพื่อเตือนสติและให้กำลังใจผู้ต้องการเลิกเหล้าไม่ให้ยอมแพ้หรือท้อถอย

3. หลวงพี่น้อย (นามสมมติ) คือหนึ่งในผู้เข้าร่วมการบำบัดวิถีพุทธในวัดสว่างอารมณ์ หลังจากติดสุราอย่างหนักมาหลายปีและล้มเหลวในการเลิกเหล้ามากว่าสิบครั้ง สุดท้ายหลวงพี่น้อยก็เลิกเหล้าสำเร็จได้ด้วยความช่วยเหลือจากพระอาจารย์ผู้จัดทำโครงการ และเริ่มต้นชีวิตใหม่ใต้ร่มกาสาวพัสตร์โดยไม่มีกำหนดว่าจะลาสิกขาเมื่อใด

4. หนึ่งใน ‘กิจกรรมเด็ด’ ที่ภิกษุอดีตนักดื่มหลายรูปพูดถึงขณะเข้าร่วมโครงการบำบัดวิถีพุทธ คือ การปฏิญาณตนว่าจะเลิกดื่มอย่างเด็ดขาดต่อหน้าชาวบ้านที่มาประกอบพิธีกรรมทางศาสนาในโถงอุโบสถอันเรียบง่ายแห่งนี้ “ให้สัญญาไปแล้ว ถ้าทำไม่ได้ก็อายเขา” หลวงพี่รูปหนึ่งว่า

ขณะที่ฝั่งฆราวาสผู้เข้าร่วมโครงการเอง ก็ต้องให้ ‘สัญญาใจ’ แก่พระอาจารย์หรือพระสงฆ์ว่าจะเลิกดื่มเช่นเดียวกัน ซึ่งสัญญาใจดังกล่าวขึ้นชื่อว่าทำให้ชาวบ้านหยุดดื่มได้อย่างชะงัดนัก

5. ในวันที่ไม่มีกิจกรรมทางศาสนา ห้องสมุดในวัดสว่างอารมณ์ก็เป็นอีกหนึ่งสถานที่ที่มีคนในชุมชนแวะเวียนเข้ามาใช้บริการหาความรู้จากหนังสือหลากหลายหมวดหมู่ โดยส่วนมาก ผู้ที่เข้ามาหยิบยืมหนังสือมักเป็นนักเรียนของโรงเรียนใกล้เคียง วัดแห่งนี้จึงกล่าวได้ว่าเป็นศูนย์กลางของคนในชุมชนแทบทุกเพศทุกวัย

6. แม้ผู้นำทางศาสนาจะมีบทบาทอย่างมากในโครงการบำบัดวิถีพุทธ กระนั้นพระอาจารย์ของวัดสว่างอารมณ์ก็ให้ความเห็นว่า การบำบัดผู้ติดสุราที่ดีต้องร่วมมือกับหมอ พยาบาล และบุคลากรทางการแพทย์ เพื่อดูแลสุขภาพกายตามหลักวิทยาศาสตร์ ควบคู่ไปกับการดูแลสุขภาพใจด้วยคติธรรมคำสอน

7. ทุกๆ วันเสาร์ ศาลากลางวัดจะถูกเปลี่ยนเป็นที่จัดกิจกรรมให้ความรู้เกี่ยวกับผลกระทบจากการดื่มสุรา และการบำบัดผู้ติดสุรา โดยมีผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจากสถานพยาบาลในชุมชนมาให้คำแนะนำ เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมของโครงการบำบัดวิถีพุทธที่ทั้งภิกษุและชาวบ้านทั่วไปสามารถเข้าร่วมได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย

8. หลังฟังวิทยากรบรรยายจบ ผู้เข้าร่วมกิจกรรมจะพากันล้อมวง ระบายสีภาพ เพื่อฝึกสมาธิและตรวจดูว่าใครยังมีอาการมือสั่นจากการดื่มสุรามาเป็นระยะเวลานานบ้าง ผู้ที่ยังมีปัญหามือสั่นจะได้รับคำแนะนำเป็นรายบุคคลต่อไป

9. นอกจากการให้ความรู้เรื่องสุราและการบำบัดแล้ว บางครั้งวิทยากรก็จะเปลี่ยนบรรยากาศมาสอนเรื่องการออกกำลังกายเพื่อรักษาสุขภาพง่ายๆ แก่ชาวบ้าน ซึ่งได้รับความนิยมจากกลุ่มผู้สูงอายุที่แวะเวียนมาร่วมกิจกรรมและปฏิบัติธรรมในวัด

10. การเลิกดื่มสุราไม่เพียงทำให้ชีวิตของอดีตนักดื่มหลายคนดีขึ้น แต่ยังทำให้อดีตนักดื่มบางคนกลายมาเป็นแบบอย่าง เป็นแรงบันดาลใจ และเป็นครูที่นำประสบการณ์มาถอดบทเรียนเพื่อสอนวิธีเลิกดื่มให้แก่คนรอบข้าง

The post ‘เลิกเหล้ามาเข้าวัด’ เปลี่ยนจังหวะชีวิตด้วยโครงการบำบัดวิถีพุทธ (Photo Essay) appeared first on Alcohol Rhythm.

ตัดภาพมาที่ประเทศไทยซึ่งดูเหมือนจะประสบปัญหาในทำนองเดียวกัน จากสถิติของกรมสุขภาพจิตปี 2556 ระบุว่า มีผู้ติดสุราประมาณ 2.7 ล้านคนทั่วประเทศ และถึงจะมีระบบการบำบัดรักษาผู้ติดสุรา แต่ผู้ที่เข้ามาบำบัดในระบบกลับมีไม่เกินร้อยละ 7 ของผู้ป่วยทั้งหมดที่มีอยู่

การเข้ารับการบำบัดภาวะติดสุราอาจไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับทุกคน อย่างไรก็ดี เมื่อเทคโนโลยีก้าวหน้ามากขึ้น นักพัฒนาแอปพลิเคชันจึงพยายามเพิ่มการเข้าถึงทรัพยากร จัดสรรให้เกิดตัวเลือกสำหรับการบำบัดแอลกอฮอล์ ผ่านการสร้าง ‘แอปพลิเคชัน’ ที่มีบทเรียนช่วยเลิกเหล้า สร้างชุมชนแลกเปลี่ยนความรู้ ประสบการณ์ รวมถึงช่วยสังเกตสภาพอารมณ์และจิตใจของคุณ

Alcohol Rhythm เปลี่ยนจังหวะชีวิตคนติดเหล้า ชวนคุณทำความรู้จัก 19 แอปพลิเคชันที่จะมาเป็นผู้ช่วยบำบัด เลิกเหล้าให้กับคุณ และสามารถอยู่กับคุณได้ตลอด 24 ชั่วโมงขอแค่มีสมาร์ตโฟน

1. แอปพลิเคชัน ‘Pear reSET’ 

Pear reSET เป็นแอปฯ ทางการแพทย์ที่ช่วยรักษาความผิดปกติการใช้สารเสพติดและแอลกอฮอล์บนมือถือตัวแรก โดยได้รับการอนุมัติจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาในสหรัฐอเมริกา 

ผลการทดลองทางคลินิก 12 สัปดาห์ของผู้ป่วย 399 คน พบว่า Pear reSET ช่วยให้ผลการรักษาดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยอัตราการเลิกบุหรี่สูงขึ้น 40.3% เทียบกับ กับกลุ่มไม่ได้ใช้แอปฯ

แอปฯ นี้จะแนะนำวิธีการบำบัดแก่ผู้ใช้ผ่านชุดบทเรียนที่น่าสนใจ ซึ่งผู้ใช้สามารถเรียนจนจบบทได้ด้วยตัวเอง และทำแบบทดสอบหลังเรียนในแต่ละบทเพื่อรับรางวัลเสมือนจริง อย่างไรก็ดี Pear reSET สามารถดาวน์โหลดได้เฉพาะบุคคลที่มีอายุเกิน 17 ปีและมีใบสั่งยาจากแพทย์เท่านั้น 

2. แอปพลิเคชัน Sober Grid

Sober Grid เป็นแพลตฟอร์มชุมชนออนไลน์ คล้ายๆ Facebook โดยให้ผู้ใช้สามารถสร้างบัญชีส่วนตัว และเข้าไปมีส่วนร่วมกับคนอื่นๆ ที่กำลังบำบัดแอลกอฮอล์เหมือนกัน 

ทั้งนี้ ถ้าผู้ใช้เปิดระบุตำแหน่ง GPS จะสามารถพบปะกับคนอื่นๆ ที่พยายามเลิกดื่มเหมือนกันในบริเวณใกล้ๆ ทำให้สามารถทำความรู้จัก แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และเคล็ดลับจากเพื่อนเลิกดื่มได้อย่างใกล้ชิด 

คุณลักษณะพิเศษอีกอย่างหนึ่งของแอปฯ นี้ คือ สามารถสร้างภารกิจที่ต้องทำประจำวัน เช่น อ่านคำคมแรงบันดาลใจ หรือเขียนสิ่งที่อยากขอบคุณลงในสมุดบันทึก เชื่อหรือไม่ว่า เมื่อคุณทำได้ตามเป้าหมายเล็กๆ น้อยๆ เหล่านี้ จะช่วยพัฒนาอารมณ์และลดความคิดเชิงลบไปได้มากทีเดียว

อย่างไรก็ตาม ถ้าคุณอยากใช้แอปฯ นี้โดยไม่ให้ใครรู้จัก ก็สามารถใช้ฟังก์ชันของแอปผ่านรูปแบบไม่ระบุตัวตนได้อีกทางหนึ่ง

3. แอปพลิเคชัน Nomo

Nomo เป็นนาฬิกาที่สามารถทำเครื่องหมายจุดเปลี่ยนทางอารมณ์ ซึ่งจะทำให้คุณสามารถสังเกตจังหวะ หรือช่วงเวลาที่อารมณ์คุณเกิดความเปลี่ยนแปลงได้อย่างชัดเจน รู้ว่าอะไรคือสิ่งที่รบกวนจิตใจ ทำให้คุณโกรธ เศร้า กระทั่งมีความสุข 

นอกจากนี้ คุณยังสามารถแบ่งปันความรู้สึกกลัว สุข หรือ อับอาย ที่มักพบเจอได้ในชีวิตประจำวันลงในแอปฯ เพื่อรับเอฟเฟ็กต์ก้อนกำลังใจใหญ่ๆ วิ่งใส่ให้คุณรู้สึกดีขึ้น และสามารถแบ่งปันไปยังกลุ่มผู้ใช้งานที่คุณอยากให้พวกเขาให้กำลังใจได้อย่าง เพื่อน ครอบครัว คู่รัก หรือคนที่คอยให้ปรึกษา  

ขอบอกเลยว่าแอปฯ นี้จะช่วยให้คุณรู้สึกโดดเดี่ยวน้อยลงเมื่อต้องบำบัดสารเสพติดหรือแอลกอฮอล์อย่างแน่นอน

4. แอปพลิเคชัน SoberTool

ถ้าวันไหนเกิดลังเลใจ อยากจะดื่มขึ้นมา ลองเรียกหาแอปฯ SoberTool ช่วยคุณดู   

แอปฯ นี้มีข้อความสร้างแรงบันดาลใจ ซึ่งจะแจ้งเตือนผู้บำบัดสารเสพติดหรือแอลกอฮอล์ทุกวันเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย และสามารถรับรางวัลจากวันที่ไม่ดื่มได้อย่างง่ายๆ อีกทั้งยังช่วยคำนวณเงินออมโดยประมาณจากการไม่ดื่มแอลกอฮอล์ของผู้ใช้อีกด้วย 

หนึ่งในเครื่องมือที่มีเอกลักษณ์ที่สุดในแอปฯ นี้ ที่ไม่พูดถึงไม่ได้ คือ การทำความรู้จักตัวกระตุ้นและวิธีหลีกเลี่ยงอาการอยากดื่มกำเริบ หากผู้ใช้รู้สึกว่าอยากดื่มมาก เขาสามารถหาคำตอบว่าอะไรคือสาเหตุ และรับคำแนะนำผ่านข้อความที่เป็นประโยชน์ ส่งเสริมแรงบันดาลใจให้ไม่ดื่มได้

5. แอปพลิเคชัน WEconnect

WEconnect เป็นที่แอปฯ ที่จะแจ้งเตือนผู้ใช้ทุกวันเพื่อติดตามว่าคุณทำตามแผนการบำบัดอยู่หรือเปล่า และถ้าเริ่มรู้สึกโดดเดี่ยว หมดกำลังใจล่ะก็ แอปฯ ยังสามารถเตือนให้คุณออกไปพบปะผู้คน โทรหาใครสักคน ไม่ว่าจะเป็น เพื่อน คนรัก ครอบครัว เพื่อช่วยเติมกำลังใจให้ตนเอง กระทั่งมีฟังก์ชัน “SOS” ที่จะมอบความช่วยเหลือพิเศษตอนคุณรู้สึกแย่อีกด้วย  

ยิ่งไปกว่านั้น แอปฯ นี้สามารถเขียนบันทึกเหมือนไดอารี่ได้ตลอดทั้งวัน เช่น แปดโมงเช้าออกไปวิ่งที่สวนสาธารณะ บ่ายโมงไปพบแพทย์ ห้าโมงนั่งฟังเพลงหรือใช้เวลาอยู่กับธรรมชาติ และเป็นช่องทางแจ้งข่าวให้ผู้ใช้เข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ เช่น ออกแบบวิธีบำบัดอย่างไรดี ในรูปแบบกลุ่มหรือการพูดคุยแบบตัวต่อตัวกับผู้สนับสนุน 

6. แอปพลิเคชัน rTribe

สำหรับผู้ที่ดาวน์โหลดแอปฯ นี้จะต้องทำการทดสอบ เพื่อประเมินความรุนแรงของการติดยาเสพติดหรือระดับความรุนแรงในการติดแอลกอฮอล์ และแอปฯ จะตอบสนองโดยป้อนผลลัพธ์ออกมาในรูปแบบคำแนะนำที่เกี่ยวกับแผนการบำบัด ซึ่งผู้ใช้สามารถสร้างบัญชีแบบไม่ระบุตัวตน เพื่อเชื่อมต่อกับเพื่อนผู้บำบัดคนอื่นๆ คอยบันทึกแผนการบำบัดของตัวเอง รวมถึงแบ่งปันขั้นตอนการบำบัดแก่เพื่อนๆ ได้ 

นอกจากนี้ แอปฯ ยังช่วยระบุช่วงเวลาที่ผู้ใช้รู้สึก “ถูกกระตุ้น” ให้ใช้สารเสพติดหรือดื่มแอลกอฮอล์ วิธีนี้จะช่วยวางแผนป้องกันการกำเริบของโรคและหาทางรับมือกับตัวกระตุ้นต่างๆ ทั้งยังมีบทความ วิดีโอ วิธีช่วยเหลือเบื้องต้นเมื่อเกิดอาการอยากดื่มหรือเสพให้แก่ผู้ใช้อีกด้วย

7. แอปพลิเคชัน AA Big Book Free – For Alcoholics Anonymous

AA Big Book Free ช่วยให้ผู้ใช้เข้าถึงเนื้อหาทั้งหมดเกี่ยวกับการเลิกแอลกอฮอล์ ซึ่งมาพร้อมกับโปรแกรมการค้นหาการนัดพบ พอดแคสต์ บทสวดมนต์ และเรื่องราวประสบการณ์ส่วนตัว 

ผู้ใช้สามารถใช้แอปฯ นี้ในการ ‘บุ๊คมาร์ก’ หรือเก็บประโยคที่ชอบ ที่มีความหมายต่อชีวิตพวกเขา และสร้างบันทึกความคิดเห็นส่วนตัวได้ในแต่ละบท ทั้งยังมีเครื่องคำนวณการไม่ดื่มของผู้ใช้ เพื่อให้ติดตามความคืบหน้าการบำบัดแอลกอฮอล์ได้

8. แอปพลิเคชัน 24 Hours a Day

 24 Hours a Day สร้างจากหนังสือขายดีของ Richard Walker ตัวแอปฯ มาพร้อมกับ การอ่านทำสมาธิ 366 วัน ที่ผู้ใช้สามารถอ่านได้ตลอดทุกช่วงเวลา ยามที่รู้สึกว่าต้องการแรงสนับสนุน 

ไม่เพียงแต่จะอ่านบทความได้อย่างสะดวกสบาย ผู้ใช้ยังสามารถแบ่งปันข้อความที่ชอบกับเพื่อนผ่านอีเมลหรือระบบส่งข้อความในโทรศัพท์ ค้นหาวิธีทำสมาธิผ่านการใช้คีย์เวิร์ด และแจ้งเตือนให้คุณอ่านบทความอยู่เป็นประจำ ถือเป็นเครื่องมือที่ดีในการช่วยให้ผู้ใช้ลดความอยากดื่มแอลกอฮอล์ 

9. แอปพลิเคชัน 12 Steps AA Companion

12 Steps AA Companion เหมาะสำหรับคนที่เข้าร่วมบำบัดแอลกอฮอล์กับกลุ่ม Alcoholics Anonymous ซึ่งแอปฯ นี้จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับวิธีการบำบัดผู้ติดสุรา โดยผู้ใช้สามารถอ่านบทสวด คำสัญญา เน้นจุดสำคัญบนข้อความ และแลกเปลี่ยนเรื่องราวที่บันทึก โดยแต่ละขั้นตอนเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการบำบัดและฟื้นฟู

10. แอปพลิเคชัน Came to Believe in Sobriety

Came to Believe in Sobriety แอปฯ ที่ใช้งานง่าย ถูกออกแบบโดยอดีตผู้ติดยาและผู้ติดแอลกฮฮล์ เพื่อให้การสนับสนุนคนบำบัดแอลกอฮอล์นี้ จะมีตัวละครนกฮูกนำผู้ใช้ไปสู่การฟื้นตัว ช่วยในการตั้งเป้าหมาย บันทึกความคืบหน้า และฉลองให้กับความอดทน หรือเหตุการณ์ต่างๆ ที่สำคัญต่อผู้ใช้ 

จุดเด่นของแอปฯ นี้ คือ โทนของความสนุกสนานและเป็นมิตร เหมาะสำหรับผู้คนทุกวัยที่กำลังฟื้นฟูจากอาการติดแอลกอฮอล์

11. แอปพลิเคชัน SMART Recovery Cost Benefit Analysis

The SMART Recovery Cost Benefit Analysis (CBA) เป็นส่วนเสริมของ SMART Recovery groups ใช้เครื่องมือ CBA หรือการประเมินของคำถาม 4 ข้อ ประกอบไปด้วย  

1 ข้อดีของการใช้ / ทำคืออะไร?

2 ข้อเสียของการใช้ / ทำคืออะไร?

3 ข้อดีของการไม่ใช้ / ไม่ทำคืออะไร?

4 ข้อเสียของการไม่ใช้ / ไม่ทำคืออะไร?

การตอบคำถามเหล่านี้จะทำให้ผู้ใช้ได้ทบทวนตัวเอง และช่วยให้ผู้คนจำนวนมากฟื้นฟูจากการเสพติดตั้งแต่การใช้สารเสพติด แอลกอฮอล์ ไปจนถึงการเสพติดทางเพศ ได้ง่ายขึ้น 

12. แอปพลิเคชัน Headspace

Headspace ออกแบบมาเพื่อให้การนั่งทำสมาธิเป็นเรื่องง่ายและสะดวก ซึ่งการนั่งสมาธิสามารถสร้างฐานคิดแบบใหม่ ๆ อีกทั้งช่วยให้มองโลกในแง่บวกมากกว่าแง่ลบ โดยการศึกษา ระบุว่า การทำสมาธิสามารถทำให้จิตใจสงบและช่วยลดความเครียดทางจิตใจได้ เช่น ความวิตกกังวล ความเจ็บปวดและภาวะซึมเศร้า เพราะงั้นจึงเป็นอีกหนึ่งทางเลือกหนึ่งที่ดีสำหรับการบำบัดหรือเลิกเหล้า

13. แอปพลิเคชัน Simple Habit

อีกหนึ่งแอปพลิเคชันที่ออกแบบมาให้ใช้งานง่ายสำหรับการทำสมาธิ ยิ่งถ้าวิถีชีวิตของคุณพบเจอแต่ความวุ่นวาย นี่เป็นเครื่องมือที่ยอดเยี่ยมที่จะช่วยให้ผ่อนคลาย ลดความเครียด และหายใจช้าลง ไม่ว่าจะเจอเหตุการณ์ที่ดูจะสร้างความวิตกกังวล เช่น เช้านี้ต้องเข้าประชุมใหญ่หรือนัดเดทครั้งแรก ทั้งยังเป็นเครื่องมือทำให้นอนหลับสบายได้อีกด้วย

เพราะการพักผ่อนก็เป็นอีกเรื่องสำคัญที่ทำให้สุขภาพหลังเลิกเหล้าอย่างไรล่ะ

14. แอปพลิเคชัน Tide

การสร้างความสมดุลเรื่องงานและชีวิตให้ดีเป็นสิ่งที่สำคัญมาก โดยเฉพาะในช่วงที่กำลังบำบัดอาการติดสารเสพติดหรือแอลกอฮอล์ เพราะเป็นช่วงที่ง่ายต่อการเกิดความเครียด ซึ่งเจ้าความเครียดนี้ก็มักผลักดันให้กลับไปติดสุราหรือยาเสพติดอีก

Tide จะช่วยให้ผู้ใช้มีสมาธิและทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นด้วยเสียงชวนผ่อนคลายเล็กๆ น้อยๆ เช่น เสียงป่า เสียงฝน เสียงทะเล และตัวจับเวลา โดยตัวจับเวลาสร้างสมาธิสามารถตั้งได้นานถึงครั้งละ 25 นาที และคั่นด้วยช่วงพักสั้น ๆ 5 นาที เมื่อมีสมาธิทำงานมากขึ้น งานสำเร็จลุล่วง ก็จะมีเวลาพักผ่อนที่ดีมากขึ้น ถือเป็นตัวจัดระเบียบชีวิตอีกหนึ่งแอปฯ ที่น่าสนใจ 

15. แอปพลิเคชัน Strides

Strides ช่วยให้ผู้ใช้มีความรับผิดชอบ และกำหนดความก้าวหน้าเพื่อไปสู่เป้าหมายของตนเอง 

ผู้ดาวน์โหลดแอปฯ นี้สามารถติดตาม วิธีการกินอาหารที่ดี วิธีทำสมาธิ การออกกำลัง และอื่นๆ โดย Stridesให้ผู้ใช้ปรับแต่งประเภทของการติดตามได้ 4 ประเภท คือ 

1 เลือก ‘Target’ ถ้าต้องการไปถึงเป้าหมายในเวลาที่แน่นอน 

2 เลือก ‘Habit’ ถ้าต้องการเลิกพฤติกรรมที่ไม่ดี 

3 เลือก ‘Average” เพื่อติดตามค่าเฉลี่ยในช่วงเวลาหนึ่งๆ 

และ 4 เลือก ‘Milestones’ เพื่อติดตามความก้าวของผู้ใช้เพื่อทำโครงการให้สำเร็จ 

16. แอปพลิเคชัน Yonder

ท่ามกลางช่วงเวลาของการบำบัด บางคนอาจต้องการประสบการณ์การท่องเที่ยวใหม่ๆ เพื่อทำให้จิตใจผ่อนคลาย และหลงลืมการดื่มแอลกอฮอล์ไป Yonder จะช่วยวางแผนการผจญภัยครั้งใหม่ของผู้ใช้ โดยสามารถวางแผนการเดินทาง ทั้งเดินป่า ทริปพายเรือคายัค ปีนเขา ฯลฯ ที่จะทำให้คุณมีสุขภาพกายและสุขภาพใจที่ดีขึ้น

17. แอปพลิเคชัน Forks Over Knives

แอปฯ นี้ออกแบบโดยผู้สร้างภาพยนตร์เรื่อง Forks Over Knives และมีสูตรอาหารที่มาจากพืชผัก มากกว่า 300 สูตร ที่จะช่วยให้ผู้ใช้ได้กินอาหารคลีนและผ่านการแปรรูปน้อยที่สุด 

โดยแต่ละเมนูมีวิธีทำอาการแบบทีละขั้นตอน และยังมีรูปภาพที่ช่วยให้เตรียมอาหารได้อย่างง่าย ๆ ซึ่งผู้ใช้สามารถสร้างบันทึกอาหารจารโปรดและสร้างรายการการซื้อของได้อีกด้วย ถ้าลด ละ เลิกจากการดื่มเหล้าได้แล้ว ก็อย่าลืมหันมาใส่ใจอาหารการกินเพื่อสุขภาพที่ดีอย่างยั่งยืน

18. แอปพลิเคชัน Nudge

แอปฯ นี้สามารถ ‘ติดตาม’ กิจกรรมทั้งหมดของผู้ใช้ ทั้งจำนวนก้าวเดิน การวิ่ง และ Apple Health เพื่อช่วยให้บรรลุเป้าหมายในการอดอาหารหรือลดน้ำหนัก 

แอปฯ นี้สามารถเชื่อต่อกับชมรมต่าง ๆ เพื่อรับคำแนะนำ การสนับสนุน และแรงบันดาลใจจากผู้ใช้งานคนอื่นได้ 

Nudge ยังเชื่อมต่อคุณกับโค้ชส่วนตัวของผู้ใช้ ถ้าหากต้องการรักษาสุขภาพหลังเลิกดื่มและแรงบันดาลใจมากกว่าเดิม Nudge ก็เป็นอีกตัวเลือกที่ไม่เลว

19. แอปพลิเคชัน Lose It!

แม้ว่า Lose it! จะเป็นแอปฯ ที่ดูเหมือนใช้เพื่อลดน้ำหนัก แต่ด้วยฟังก์ชันสูตรอาหารเพื่อสุขภาพ และภารกิจท้าทายในการออกกำลังกาย ตลอดจนวิธีติดตามเป้าหมายการออกกำลังกายของผู้ใช้ รวมถึงคุณประโยชน์ที่เป็นเอกลักษณ์ คือ การมี The embodyDNA ที่ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับอาหาร เครื่องดื่มและกิจกรรมที่สามารถช่วยให้ลดน้ำหนัก ทำให้เป็นอีกแอปฯ หนึ่งที่เราอยากให้คุณรู้จักไว้เพื่อรักษาสุขภาพของตนเองในระยะยาว

ที่กล่าวมาทั้งหมด คือ แอปฯ ที่เปรียบเสมือนเพื่อนแท้ คอยชุบชูใจในสถานการณ์ความเมาและไม่เมาที่ผ่านเข้ามาในชีวิต ถ้าใครอ่านมาถึงตรงนี้แล้วรู้สึกอยากบำบัดอาการติดเหล้าหรืออยากเป็นตัวช่วยผลักดันให้คนที่ติดเหล้า ลด ละ เลิกเหล้าให้ได้นั้น เพียงแค่คว้าโทรศัพท์ แล้วกดเลือกดาวน์โหลดแอปฯ ตามที่ต้องการ เพียงเท่านี้การเดินทางบำบัดก็สามารถเกิดขึ้นได้อย่างง่ายดาย และเท่ากับว่าจุดหมายการเลิกเหล้าได้ใกล้เข้ามาอีกขั้น

https://www.rehabs.com/smartphone-apps-for-recovery/?fbclid=IwAR1OrOaVdMaWS79Hq4QomY0Uu5eIdDgEpLaOR5JIh067nTNB9DOKHN_oCSE

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post ‘ติดเหล้าไม่โดดเดี่ยว’ 19 แอปพลิเคชันที่จะช่วยคุณเลิกเหล้า appeared first on Alcohol Rhythm.