สาเหตุของการเข้าไม่ถึงการบำบัดรักษามีหลากหลาย ไล่เรียงตั้งแต่ความไม่รู้ – ไม่รู้ว่าการติดแอลกอฮอล์เป็นโรค หรือมองว่าเหล้าไม่ใช่ปัญหา ความไม่เข้าใจ – ไม่เข้าใจถึงพิษภัยของสุรา หรือหลายคนอาจจะอยากเข้าบำบัด แต่ไม่รู้ว่าควรจะเริ่มอย่างไร หรือควรจะเริ่มที่ไหน จึงยังพ่ายแพ้ต่อคลื่นความเมามายอยู่ร่ำไป

ในช่วงปีที่ผ่านมา โครงการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ (HITAP) ร่วมกับ The 101.world ภายใต้การสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ได้ร่วมทำโครงการ Alcohol Rhythm เปลี่ยนจังหวะชีวิตคนติดเหล้า เพื่อมุ่งสื่อสารถึงญาติ คนใกล้ชิด และผู้ดื่ม โดยหวังว่าจะช่วยลดช่องว่างการเข้าไม่ถึงบริการบำบัดรักษาอาการติดสุรา

ผลงานในโครงการนั้นมีหลากเนื้อหา หลายหมวด ไล่เรียงตั้งแต่การให้ความรู้ง่ายๆ แบบแอลกอฮอล์ 101 เรื่องเหล้าสร้างแรงบันดาลใจ การดูแลผู้ติดเหล้า และวิธีการใหม่ๆ เพื่อเลิกเหล้า รวมไปถึงชุดเครื่องมือเพื่อผู้ติดสุรา ญาติ และบุคลากรทางการแพทย์

ต่อจากนี้คือการนำเสนอ 10 เรื่องเหล้ายอดนิยม ประจำปี 2019 เพื่อเป็นการทบทวนผลงาน และให้คุณได้ย้อนดูการเดินทางในปีที่ผ่านมากันอีกครั้ง และเราจะมาร่วมก้าวเข้าสู่ปี 2020 ไปด้วยกันอย่างแข็งแรง!

อินโฟกราฟิก: 10 เรื่องเหล้าทั่วไทย ที่คุณอาจไม่เคยรู้

รู้หรือไม่ ประเทศไทยมีนักดื่มทั้งหมดกี่คน?

แล้วรู้หรือไม่ ว่าคนวัยไหนดื่มสุรามากที่สุด?

ยังไม่รู้ก็ไม่เป็นไร แต่วันนี้คุณจะได้รู้แล้ว เพราะ Alcohol Rhythm เปลี่ยนจังหวะชีวิตคนติดเหล้า ขอพาคุณตะลอนทั่วไทย ดู 10 เรื่องเหล้าที่คุณอาจไม่เคยรู้ ไล่เรียงตั้งแต่จำนวนนักดื่มในประเทศไทย ช่วงอายุที่มักดื่มสุรา ไปจนถึงสาเหตุหลัก ว่าอะไรทำให้คนตัดสินใจเลิกเหล้า ผ่านทางอินโฟกราฟิกสดใส ย่อยง่าย งานนี้จะเก็บไว้เป็นคลังความรู้ก็เยี่ยม หรือเอาไว้ทายขำๆ กับเพื่อนตอนกินข้าวเย็นนี้ก็ดูดีไม่หยอก

‘ใกล้บ้าน สมานใจ’ : คุยกับ ดร.หรรษา เศรษฐบุปผา ว่าด้วยนวัตกรรมบำบัดคนติดสุรา

ปัญหาการติดสุรานับเป็นปัญหาที่รุนแรงปัญหาหนึ่งในสังคมไทย โดยในแต่ละปี มีผู้ที่ติดสุราและต้องเข้ารับการบำบัดเป็นจำนวนมาก แต่การบำบัดนั้นยังไม่ใช่จุดสิ้นสุด เพราะผู้เข้ารับการบำบัดมีโอกาสที่จะกลับไปติดสุราอีก จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีเครื่องมือเพื่อประคับประคองพวกเขาให้ไม่หวนกลับไปติดสุราซ้ำ

หนึ่งในโปรแกรมที่ช่วยดูแลผู้ติดสุราหลังเข้ารับการบำบัดให้กลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ และสามารถลด ละ เลิก สุราได้จริง คือโปรแกรม ‘ใกล้บ้าน สมานใจ’ ที่มีหัวหน้าโครงการคือ ดร.หรรษา เศรษฐบุปผา ซึ่งแม้จะเริ่มต้นใช้โปรแกรมนี้ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ แต่ปัจจุบัน โรงพยาบาลทั่วประเทศได้ใช้โปรแกรมนี้เป็นหนึ่งในชุดเครื่องมือสำหรับบำบัดผู้ติดสุราหลังจำหน่ายออกจากสถานพยาบาล ตามนโยบายของกระทรวงสาธารณสุข

“โรคติดสุราไม่เหมือนโรคทั่วไปที่รักษาแล้วหายขาด แต่โรคนี้มันมีทั้งติดทางกาย และติดทางใจ จึงเป็นที่มาที่ไปว่า จะทำอย่างไรให้คนที่เข้ามารักษาอาการทางกายแล้ว กลับออกไปใช้ชีวิตในชุมชนได้นานขึ้น โดยไม่ต้องกลับมารักษาอีก”

“คนทั่วไปมักเข้าใจว่าการลด เลิก ตัด ไม่ใช้สารเสพติด ไม่ดื่มเหล้า ไม่น่าจะใช่เรื่องยาก แต่ในความเป็นจริง มันเป็นเรื่องของการติด เป็นเรื่องของสมอง ซึ่งแก้ยาก ดังนั้นถ้าไม่มีใครช่วยเหลือ ช่วยประคับประคองเขา กระทั่งไปประณาม ตั้งข้อรังเกียจ มองว่าเป็นการหาเรื่องใส่ตัว ทำตัวเอง แก้ปัญหาผิดๆ โดยไม่ได้ให้ความสำคัญและช่วยเหลือเขาอย่างจริงจัง แบบนั้นถือว่ามาไม่ถูกทาง”

อินโฟกราฟิก : ดูแลอย่างไร … ถ้าคนใกล้ตัวมีปัญหาการดื่มสุรา?

เพื่อนคุณอยู่เลเวลไหนเวลากินเหล้า?

เลเวล 1 : ปากบอกไหว แต่ใจพร้อมหลับ

เราจะมีวิธีสังเกตอาการแบบไหน ที่ดูแล้วเข้าข่ายเมาภาพตัด?

เลเวล 2 : สิบแก้วไม่เมา กลัวเหล้าไม่พอ

เราจะเช็คคนใกล้ตัวว่าเขาติดเหล้ามั้ย ได้ยังไง?

เลเวล 3 : ขาดเธอ เหมือนขาดใจ

อาการแบบไหนที่เรียกว่าลงแดงจากการขาดเหล้า?

อย่าลืมว่า เพื่อนแท้มีน้อย เพื่อนสติเต็มร้อยก็เช่นกัน

3 สกิลที่ควรมีติดตัวเวลาอยู่ในวงเหล้า

สกิลที่ 1 : (ดูแลคน) วาร์ปเก่ง – ดื่มอยู่ดีๆ หันมาอีกทีเพื่อนปลิว (หมดสติ) ไปแล้ว แบบนี้ต้องทำยังไง?

สกิลที่ 2 : ม้วน (ผ้า) เก่ง – ถ้าเกิดเหตุไม่คาดฝันคือเพื่อนชัก อย่าเพิ่งผลีผลามคว้าช้อนยัดปากไป แต่ต้องทำอย่างไรลองอ่านดูเลย!

สกิลที่ 3 : ประคบเก่ง – นั่งอยู่ดีๆ ได้ยินเสียงดังตึง ปรากฏว่าเพื่อนปลิวแถมศีรษะยังฟาดพื้นอีก เจอเหตุการณ์แบบนี้อย่าเพิ่งตกใจ ตั้งสติไว้ และทำตามคำแนะนำในรูป

เพราะเรื่องไม่คาดฝันเกิดขึ้นได้เสมอ โดยเฉพาะเมื่อเพื่อนของคุณเริ่มสติหลุดในวงเหล้า เราจึงต้องเตรียมพร้อมรับทุกสถานการณ์ เย็นนี้นั่งๆ อยู่ ก็ลองสังเกตอาการของคนใกล้ตัวสักนิด เผื่อเกิดอะไรขึ้น จะได้ดูแลเขาได้อย่างถูกวิธี

เหล้าจ๋า น้องลาก่อน: 7 วิธีบอกเลิก ไม่ให้เหล้าต้องเจ็บ

ฝากไปบอกเหล้าที ว่าไม่มีเราต่อไป~
กับ 7 วิธี ตัดใจจากเหล้า ถนอมความรู้สึกคนเคยรัก บวกกับ 4 เคล็ดลับพิเศษ เพื่อให้การบอกเลิกครั้งนี้จบจริง!

“(เหล้า) ที่รัก เราเลิกกันเถอะ”

ผมบอกกับขวดสีอำพันตรงหน้า รู้สึกเจ็บแปลบๆ เมื่อต้องบอกเลิกกับพี่แอล (กอฮอล์) ที่ผูกพันกันมาแสนนาน แต่จะให้ทำอย่างไรได้ เพื่อสุขภาพและเพื่อคนรอบตัว เข้าพรรษานี้ผมต้องเลิกเหล้าให้ได้!

หมายเหตุ: ภาพด้านบนเป็นสถานการณ์จำลองถึงนักดื่มหลายคนที่อยากเลิกเหล้าให้เด็ดขาด แต่บางคนก็ไม่ประสบความสำเร็จ ต้องกลับมาหาพี่เหล้าคนรักเก่าอยู่ร่ำไป

และถึงแม้มันอาจจะดูเว่อร์ไปสักนิด แต่เชื่อเถอะว่า การเลิกเหล้าสำหรับผู้ดื่มที่ดื่มมานานแสนนานนั้นไม่ง่ายเลย ทั้งด้วยอาการทางกายและทางใจ ทำให้ขั้นตอนที่ยากที่สุดของการเลิกเหล้าก็คือการเริ่มต้นที่จะเลิกเหล้า และจากการที่มีโอกาสได้คุยกับผู้ป่วยที่เคยติดเหล้า ทุกคนต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า เมื่อติดเหล้าไปแล้ว จะให้เลิกก็ยากเกินห้ามใจ มีคนถึงกับบอกว่า ‘ตนเองยอมตายไปพร้อมกับการนอนกอดขวดเหล้า’ เลยทีเดียว

แต่แม้การบอกเลิก (เหล้า) จะเป็นเรื่องยาก ก็ใช่ว่าคุณจะเลิกไม่ได้ เพราะหลายครั้งที่ความล้มเหลวในการเลิกเหล้ามาจากการขาดความเข้าใจที่ถูกต้องในเรื่องการเลิกเหล้า และทำให้การเลิกเหล้าต้องล้มเหลวไป

“ดื่มเพื่อสุขภาพ(?)” เมื่อยีนส่งผลให้แอลกอฮอล์ออกฤทธิ์กับคนแตกต่างกัน

หนึ่งในความเชื่อของชาวเอเชียคือ การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ดีต่อสุขภาพ

ได้ยินแบบนี้ หลายคนคงเริ่มคุ้นชื่อกับยาชูกำลังอย่างม้ากระทืบโลงหรือโด่ไม่รู้ล้ม ที่เขาว่ากันว่ามีสรรพคุณร้อยแปด ทั้งบำรุงร่างกาย บำรุงโลหิต แก้ประจำเดือนมาไม่ปกติ ยันเสริมพละกำลัง ความเชื่อเหล่านี้จึงยิ่งน่าเชื่อถือมากขึ้นไปอีก

แต่ใช่ว่าจะมีแต่ชาวเอเชียที่เชื่อแบบนี้ เพราะในตะวันตก ก็มีความเชื่อในทำนองเดียวกัน เช่น งานวิจัยที่บอกว่า การบริโภคแอลกอฮอล์จะช่วยให้คอเลสเตอรอลดี และไม่ได้เป็นอันตรายต่ออินซูลินในร่างกาย

แต่คุณรู้หรือไม่ว่า อาจไม่ใช่ทุกเชื้อชาติที่เหมาะกับการดื่ม โดยเฉพาะชาวเอเชียอย่างเราๆ เมื่อมีงานวิจัยที่ค้นพบว่า ชาวเอเชียมียีนบางอย่างในร่างกายที่อาจไม่รองรับการบริโภคแอลกอฮอล์!

(Quote) เลิกเหล้ามันอยู่ที่ (เข้า) ใจ ความคิดและพฤติกรรม : สำรวจการบำบัดแบบ CBT (Cognitive Behavior Therapy)

อาการติดเหล้าเป็นอย่างไร หากคนไข้ผ่านการบำบัดสารเสพติดหลายๆ ครั้ง จะช่วยให้เลิกได้ง่ายขึ้นหรือไม่ หักดิบคืออะไร และปลอดภัยจริงหรือไม่ และวิธีช่วยคนใกล้ตัวให้เลิกเหล้าได้สำเร็จคืออะไรกันแน่ …

ชวนอ่านทัศนะของ ผศ.นพ.ณัทธร พิทยรัตน์เสถียร จากภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้เป็นจิตแพทย์ อาจารย์ และผู้เชี่ยวชาญด้านการบำบัดด้วยความคิดและพฤติกรรม หรือ CBT (Cognitive Behavior Therapy) ในประเทศไทย ได้เผยวิธีการเลิกเหล้าแบบ CBT ที่เริ่มต้นจากการ ‘พูดคุย’ ทำความเข้าใจเหตุผลในการดื่ม สำรวจสภาพแวดล้อม และหาทางออกใหม่ๆ ให้กับเหตุผลของแต่ละคน รวมถึงตอบคำถามข้างต้นผ่านทางวิธีแบบ CBT

(อ่านบทสัมภาษณ์ ผศ.นพ.ณัทธร ทิพยรัตน์เสถียร ฉบับเต็มได้ ที่นี่)

‘แก้วเหล้านั้นยังสำคัญอยู่ไหม?’ มองการบำบัดสุราผ่านหลักปรัชญาอัตถิภาวนิยม

หลักอัตถิภาวนิยมทำงานกับทั้งข้างหน้าและข้างหลัง ข้างหน้าคือชวนให้เห็นภาพสวยงามในอนาคต ข้างหลังคือเบื้องหลังว่า คุณเจออะไรมาก่อนจะมากินเหล้า แล้วจึงปิดท้ายว่า เมื่อคุณเห็นภาพในอนาคต เห็นชีวิตในอนาคตที่คุณอยากใช้แล้ว มันไม่มีเหล้า แล้วแก้วนั้นยังสำคัญกับคุณอยู่ไหม”

“…เคสที่ติดสุรามาหนักๆ เขาไม่ได้เพิ่งเจ็บปวดหรือเพิ่งติดมาเมื่อเดือนที่แล้ว แต่เขามีภาวะที่กดดันและเครียดมานานมาก คือรู้ว่าตัวเองอยากทำอะไร อยากเลือกอะไร แต่ไม่กล้าแสดงความต้องการออกไป เลยตัดสินใจหนีความจริงโดยใช้การกินเหล้าให้ลืม จึงเกิดการใช้เหล้ามาเป็นการรับมือ…”

“ถ้าเป็นในสหรัฐฯ มีกฎหมายเลยว่า ถ้าคุณเกิดมีปัญหาขึ้นมา จะแค่เครียดก็ได้ รัฐจะมีบริการให้พบนักจิตวิทยาได้หลายครั้ง โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ถ้าติดสารเสพติดจะไปเข้ากลุ่มบำบัดที่ไหนก็ได้ แต่ในไทย คุณลองถามสิว่า ถ้าอยากเลิกเหล้าต้องไปที่ไหน วิชาชีพไหนจะช่วยคุณได้ คนก็อาจจะยังไม่รู้ตรงนี้ แล้วยังเรื่องค่ารักษาอีก ต้องยอมรับว่า คนติดเหล้าคือคนที่ไม่ค่อยมีเงิน บางคนไม่มีเงินพอจะจ่ายค่าเช่าห้องด้วยซ้ำ แล้วเขาจะจ่ายเงินเพื่อบำบัดเหล้าไหมล่ะ ลืมไปได้เลย”

“ถ้าจะมองจริงๆ มนุษย์ทุกคนก็เหมือนกันหมด แต่เราไม่ควรไปตัดสินว่า คนที่เลือกการรับมือแบบนี้จะแย่กว่าอีกคน และถ้าจะมองให้ลึกซึ้งกว่านั้นคือ คนที่เลือกเหล้า เขามีความเจ็บปวดบางอย่างอยู่หรือเปล่า จริงๆ แล้วมนุษย์เราควรเมตตาและเข้าอกเข้าใจกันไม่ใช่หรอ แต่สังคมทุกวันนี้เป็นเหมือนสังคมแห่งการตัดสินและกระทืบซ้ำมากกว่า”

ดื่มเหล้าเท่ากับ ‘แมน’ (?) : สำรวจมายาคติที่ทำให้ผู้ชายต้องดื่ม

คุณผู้ชายทั้งหลายเคยประสบปัญหาปฏิเสธการดื่มเหล้าไม่ได้บ้างหรือไม่

ในสังคมซึ่งถูกครอบงำด้วยวัฒนธรรมชายเป็นใหญ่ การดื่มสุราถูกนับเป็นการแสดงออกถึงความมาดแมนแบบหนึ่ง นั่นทำให้ผู้ชายหลายคนประสบปัญหา ‘ต้องดื่ม’ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะถ้าใครออกตัวว่าไม่ดื่ม หรือดื่มไม่เป็น ก็อาจถูกคนรอบข้างหัวเราะเยาะหยันและมองว่าไม่มีความเป็นลูกผู้ชายเอาเสียเลย

แต่ลูกผู้ชายที่แท้จริงจำเป็นต้องดื่มเหล้าเสมอไปหรือ?

“การดื่มแอลกอฮอล์ปริมาณมากถูกมองเป็นวิธีพิสูจน์ความเหนือกว่า แกร่งกว่า แมนกว่า และคนที่คอแข็งที่สุดมักได้รับเสียงชื่นชม ยกย่องให้เป็นผู้นำของกลุ่ม”

“ตรงกันข้าม หากชายใดคออ่อน ดื่มแก้วสองแก้วแล้วเมาล้มพับ ก็อาจถูกตราหน้าว่าอ่อนแอเหมือนผู้หญิง ทำให้สุดท้ายแล้วผู้ชายต้องดื่มหนักขึ้น หนักขึ้นเพื่อฝึกฝนตัวเองให้คอแข็งยิ่งกว่าเดิม”

“การปลูกฝังวัฒนธรรมชายเป็นใหญ่พร้อมกับการดื่มสุราอาจก่อให้เกิดปัญหาต่างๆ ตามมา ทั้งปัญหาความรุนแรงเพราะผู้ชายเชื่อว่าตนแข็งแกร่ง ต้องการแสดงอำนาจ ฤทธิ์ของแอลกอฮอล์ทำให้ความยับยั้งชั่งใจน้อยลงจนเกิดการทะเลาะวิวาท ใช้ความรุนแรงกับคนในครอบครัว และปัญหาสุขภาพของตัวผู้ดื่มเอง”

ศูนย์ปรึกษาปัญหาสุรา ‘1413’ สายนี้เพื่อคนอยากเลิกเหล้า: คุยกับ พ.อ.(พิเศษ)นพ.พิชัย แสงชาญชัย

“วัตถุประสงค์ของสายด่วนเลิกเหล้าคือ การช่วยให้เขาปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและมีแรงจูงใจในการเลิก ถ้าเป็นญาติ ก็ช่วยในด้านจิตใจ เพราะญาติมักจะได้รับผลกระทบจากผู้ดื่มและพยายามหาความช่วยเหลือ เมื่อเราคุยเสร็จแล้ว จะขอเบอร์ติดต่อเพื่อโทรกลับไปติดตามผล โดยเราตั้งโปรแกรมไว้ว่าจะติดตาม 5 ครั้งในหนึ่งปี โดยแบ่งเป็นโทรในช่วง 1 สัปดาห์ถัดไป 1 เดือนถัดไป 3 เดือนถัดไป 6 เดือนถัดไป และ 12 เดือนถัดไป เพราะฉะนั้น คนที่เข้ามารับบริการจะได้รับบริการให้คำปรึกษาประมาณ 6 ครั้ง”

“สุราถือเป็นสารเสพติดที่ถูกกฎหมาย เข้าถึงได้ง่าย อีกทั้งการดื่มสุราก็เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมทางสังคม งานแต่ง งานบวช หรืองานเฉลิมฉลองอะไรต่างๆ ก็มักจะมีสุราเข้าไปเกี่ยวข้อง ภาวะติดกับภาวะปกติจึงอยู่ใกล้กันมาก ทำให้ผู้ดื่มมักไม่รู้ตัวว่าตัวเองติด กว่าจะรู้ตัวก็เป็นมากแล้ว ดังนั้นจึงอาจจะรักษาค่อนข้างยาก อีกทั้งผู้ดื่มสุราจะมีโรคร่วมมาก ไม่ว่าทางกาย เช่น โรคตับ โรคกระเพาะ โรคหัวใจ รวมถึงโรคจิตเวช เช่น ภาวะซึมเศร้า อารมณ์แปรปรวน วิตกกังวล ดังนั้น ปัญหาการติดสุราจึงเป็นเพียงยอดภูเขาน้ำแข็ง ที่ยังมีปัญหาอยู่ข้างใต้อีกจำนวนมาก การจะดูแลแก้ไขต้องได้รับการประเมินโดยถี่ถ้วน ดูแลต่อเนื่อง และดูแลในหลายๆ ปัญหา”

“ส่วนมากคนไข้มักจะไม่ได้มารับบริการเองตั้งแต่ต้น คำแนะนำคือ ญาติสามารถไปปรึกษาแพทย์ได้ก่อน ไม่ต้องรอจนกระทั่งคนไข้มา ซึ่งนี่จะช่วยย่นระยะเวลาการไม่เข้าสู่การบำบัดรักษาได้ และเวลาที่ญาติเริ่มคุยกับคนไข้เรื่องมาพบแพทย์ ก็อย่าเพิ่งไปเน้นเรื่องการติดสุรา เพราะเรื่องนี้เป็นเรื่องที่ผู้ติดจะรับรู้น้อยที่สุดและจะปฏิเสธ แต่ให้เน้นที่ปัญหาซึ่งเขาพอจะรู้สึกได้ว่ามันเป็นปัญหาของเขา เช่น เรื่องสุขภาพ บอกว่าเราห่วงใยสุขภาพของเขา อยากพาไปพบแพทย์เพื่อเช็คสุขภาพ จากนั้นแพทย์จะพูดคุยเชื่อมโยงไปยังเรื่องอาการติดสุรา และนำไปสู่การบำบัดรักษาต่อไป”

ดื่มเหล้าเพื่อความเท่าเทียม : สุราและการต่อสู้ของสิทธิสตรี

ครั้งหนึ่ง การดื่มสุราของผู้หญิงเป็นสัญญะของการต่อต้านวัฒนธรรมชายเป็นใหญ่

“ขณะที่ผู้ชายดื่มเหล้าสังสรรค์กับมิตรสหายจนกลายเป็นเรื่องปกติ ผู้หญิงกลับไม่สามารถดื่มโดยปราศจากการถูกตีตราและตำหนิติเตียน ดังนั้น เมื่อทั่วโลกตระหนักถึงความเท่าเทียมทางเพศมากขึ้น เกิดการต่อสู้เพื่อสิทธิสตรีมากขึ้น การดื่มเหล้าของผู้หญิงจึงกลายเครื่องมือหนึ่งซึ่งใช้ต่อต้านระบบปิตาธิปไตย”

“ประสบการณ์การถูกกดขี่ทางเพศเป็นปัจจัยหนึ่งที่ผลักดันให้ผู้หญิงหันมาดื่มเหล้ามากขึ้นหลังเป็นอิสระจากอำนาจของผู้ชาย”

“คำถามที่น่าสนใจคือ ปรากฏการณ์ผู้หญิงดื่มสุราที่เพิ่มขึ้นจากอดีตแสดงให้เห็นว่าเราหลุดจากขนบชายเป็นใหญ่อย่างสมบูรณ์แล้วใช่หรือไม่?”

หมายเหตุ: เก็บข้อมูลจนถึงวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post 10 เรื่องเหล้ายอดนิยม 2019 appeared first on Alcohol Rhythm.

แน่นอนว่าการที่ร่างกายรับสารแอลกอฮอล์เข้าไปอย่างรวดเร็วและมากเกินไป จะทำให้เกิดผลกระทบทั้งกับร่างกายและจิตใจของผู้ดื่ม รวมถึงผลกระทบต่อคนรอบข้าง เช่น อาการเมาสุรา ซึ่งเป็นอาการที่เราเห็นได้ชัดที่สุด และอาจจะก่อให้เกิดผลที่ไม่พึงปรารถนาตามมาด้วย อีกทั้ง เมื่อผู้ดื่มตัดสินใจที่จะบอกลาโต๊ะสังสรรค์ด้วยการตัดสินใจเลิกเหล้า หรืออยากจะงดเหล้าในช่วงเทศกาลสำคัญ ก็อาจต้องประสบกับภาวะขาดแอลกอฮอล์ ลองคิดดูสิว่า ปกติคุณดื่มแอลกอฮอล์ทุกวันหรือเกือบทุกวัน แล้วถ้าวันหนึ่ง สารที่คุณได้รับประจำหายไปแล้ว ร่างกายย่อมต้องได้รับผลกระทบอย่างแน่นอน

Alcohol Rhythm เปลี่ยนจังหวะชีวิตคนติดเหล้า จึงขอพาไปรู้จักกับ ‘ภาวะเมาสุรา’ และ ‘ภาวะขาดสุรา’ อันเป็นผลกระทบจากการดื่มแอลกอฮอล์และจากการขาดแอลกอฮอล์ เพื่อที่จะได้รับมือกับภาวะดังกล่าวอย่างถูกวิธี วันหยุดนี้ถ้ามีฉลองก็อย่าลืมสังเกตอาการหรือคนตัวรอบตัว ไม่เช่นนั้น วันสุขหรรษาอาจจะพังไม่เป็นท่าได้

เมาเป็นแบบไหน อย่างไรเรียกว่าเมา?

จากการสำรวจระบาดวิทยาสุขภาพจิตระดับชาติ ปี พ.ศ. 2551 ของกรมสุขภาพจิต พบว่าคนไทยจำนวนประมาณ 3.2 ล้านคน เป็นโรคติดสุรา

เสียงโหวกเหวกโวยวาย และการเดินโซซัดโซเซเป็นอาการที่เรามักจะเห็นกันบ่อยๆ ในช่วงเวลาหลังสถานบันเทิงปิดทำการ หรือตามงานเทศกาลที่มีการเฉลิมฉลองต่างๆ  ซึ่งลักษณะอากัปกริยานี้ หากมองเห็นเผินๆ เราก็อาจจะตีความได้ทันทีว่า บุคคลดังกล่าว ‘เมาสุรา’ เข้าให้แล้ว

โดยปกติ ร่างกายของเราสามารถเผาผลาญแอลกอฮอล์บริสุทธิ์ได้ 10 กรัมต่อชั่วโมง ซึ่งหากเทียบให้เข้าใจง่ายๆ โดยประมาณ จะเท่ากับเบียร์ 1 กระป๋อง  สุรา 40 ดีกรี 25 ซีซี หรือไวน์ 1 แก้ว แน่นอนว่า หากดื่มในปริมาณมากๆ หรือรีบๆ ดื่มให้หมดแก้ว ซึ่งต้องดื่มด้วยความรวดเร็วนั้น ก็จะส่งผลให้เกิดอาการเมาขึ้นได้

ดังนั้น ‘ภาวะเมาสุรา’ จึงเกิดจากการดื่มสุราเข้าไปด้วยอัตราที่เร็วกว่าการทำลายเผาผลาญแอลกอฮอล์ของร่างกาย จนมีระดับแอลกอฮอล์ในกระแสโลหิตสูง ส่งผลให้เกิดผลกระทบต่อร่างกาย จิตใจ และเกิดพฤติกรรมที่ผิดปกติ รวมถึงความสามารถในการทำหน้าที่ต่าง ๆ ก็จะบกพร่องไปตามระดับความเมาด้วย ถ้าจะให้สรุปง่ายๆ คือ อาการเมาจะรุนแรงแค่ไหน ก็ขึ้นอยู่กับความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในเลือดนั่นเอง

อาการเมาที่สามารถเห็นได้อย่างชัดเจนคือ พูดไม่ชัด มีการเคลื่อนไหวที่ไม่ประสานกัน เดินโซเซ นัยน์ตากระตุก สมาธิหรือความทรงจำบกพร่อง และมีอาการซึมมากจนอาจถึงขั้นหมดสติ นอกจากนี้ ยังมีการแสดงอากัปกริยาด้านพฤติกรรมที่แสดงถึงภาวะความแปรปรวนภายใน (อารมณ์และจิต) อย่างเห็นได้ชัด เช่น การแสดงพฤติกรรมก้าวร้าว หรือการร้องไห้ เป็นต้น

การเรียนรู้วิธีการช่วยเหลือเบื้องต้นจึงเป็นเรื่องที่สำคัญและจำเป็นอย่างมาก ถ้าหากคนใกล้ชิดของเรามีอาการเมาสุรา ญาติพี่น้องหรือเพื่อนฝูงสามารถดูแลผู้ที่มีภาวะเมาสุราแบบไม่รุนแรงได้ที่บ้าน โดยนำผู้ที่มีอาการเมาสุราออกจากสถานที่ที่มีการดื่ม และให้หยุดการดื่มในทันที พร้อมทั้งจัดสถานที่นอนหลับให้สะดวกสบายและปลอดภัย มีการเฝ้าดูอาการอย่างใกล้ชิด หากมีอะไรผิดปกติให้พาไปรักษายังโรงพยาบาลทันที

จากอาการ ‘เมา’ สู่การ ‘ขาด’ สุรา

เมื่อเริ่มดื่มได้ ก็ต้องเลิกดื่มได้ เรามักจะเห็นว่า มีผู้ดื่มสุราหลายๆ คนตัดสินใจจะวางแก้ว และออกจากวงการการดื่มสุราแบบถาวร โดยเฉพาะตามช่วงเทศกาลต่างๆ เช่น เทศกาลเข้าพรรษา ที่คนมักยึดเป็นหมุดหมายในการเลิกดื่ม แต่การงดเหล้าและหยุดดื่มถือเป็นอะไรที่ยากยิ่ง โดยเฉพาะกับผู้ดื่มที่ดื่มสุราเสมือนหนึ่งเป็นกิจวัตรประจำวัน หลายคนอาจเกิดอาการอยากและมีภาวะบางอย่างเกิดขึ้นกับร่างกาย จนต้องกลับมาคว้าแก้วดื่มอีกครั้ง

หากพูดให้เข้าใจง่าย ๆ ผู้ป่วยเหล่านี้กำลังมีภาวะ ‘ขาด’ สุรา ซึ่งหมายถึง ผู้ที่มีสภาวะการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาหรือสภาวะทางจิตใจ ที่เกิดขึ้นหลังจากผู้ติดสุราหยุดดื่มสุราหรือลดปริมาณการดื่มลง

ข้อมูลจากสถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี (สถาบันธัญญารักษ์เดิม) และกรมสุขภาพจิต รายงานสถิติผู้ป่วยที่มีปัญหาจากการดื่มสุรา ที่เข้ารับการรักษาในสถานพยาบาลทุกระดับในเกือบทุกภูมิภาคว่า มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นจากหนึ่งแสนคนเป็นสองแสนกว่าคนภายในระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2553-2555) โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผู้ป่วยที่มีภาวะขาดสุราระดับรุนแรงและซับซ้อน ซึ่งเป็นปัญหาที่บุคลากรทางการแพทย์เกือบทุกคนต้องเผชิญ

สาวิตรี อัษณางค์กรชัย ผู้ประพันธ์หนังสือ ‘ปัญหาและความผิดปกติจากการดื่มสุรา: ความสำคัญและการดูแลรักษาในประเทศไทย’ ให้ข้อสังเกตว่า ช่วงเวลาที่ผู้ป่วยที่มีภาวะขาดสุราถูกส่งตัวเข้ามารับการรักษา เป็นช่วงเวลาก่อนจะเริ่มเทศกาลเข้าพรรษา เนื่องจากผู้ติดสุราจำนวนหนึ่งได้ปฏิบัติตามกิจกรรมรณรงค์ ‘งดเหล้าเข้าพรรษา’ ซึ่งกลุ่มนักดื่มกลับใจเหล่านั้นจะหยุดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับน้ำเมาทันทีเมื่อเริ่มเข้าพรรษา จนเกิดอาการขาดสุราตามมา ดังนั้น ผลกระทบที่เกิดจากความรุนแรงของอาการขาดสุราอันกลายเป็นปัญหาและอุปสรรคของบรรดาอดีตนักดื่มคอทองแดง จึงเป็นเรื่องที่ผู้ป่วยและคนใกล้ชิดจะต้องรับรู้เพื่อเตรียมรับมือ

หนังสือแนวปฏิบัติในการดูแลผู้ป่วยภาวะขาดสุรา โดยสถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี ได้มีการพูดถึงระดับความรุนแรงของการอาการขาดสุราไว้ 3 ระดับ ดังนี้

ระดับแรก จะเป็นอาการขาดสุราเล็กน้อย สังเกตง่าย ๆ เมื่อผู้ป่วยมีอาการ มือสั่น หงุดหงิด วิตกกังกล (ในระดับเล็กน้อย) ปวดมึนศีรษะ เหงื่อออก เบื่ออาหาร มีความดันโลหิตสูง คลื่นไส้ อาเจียนและนอนไม่หลับ ซึ่งอาการเหล่านี้จะเกิดขึ้น หลัง 6 ชั่วโมง จนถึง 36 ชั่วโมงหลังมีการดื่มครั้งสุดท้าย

ระดับที่สอง จะเป็นอาการขาดสุราปานกลาง ซึ่งอาการของผู้ป่วยจะมีอาการชีพจรเต้นเร็ว ความดันโลหิตสูง กระวนกระวายกระสับกระส่ายมากขึ้น (กว่าระดับแรก) เบื่ออาหาร คลื่นไส้ และอาเจียน อาการจะเกิดในช่วง 24 ชั่วโมง ถึง 72 ชั่วโมง หลังการดื่มครั้งสุดท้าย

ระดับสุดท้าย เป็นอาการขาดสุราขั้นรุนแรง ซึ่งจะมีอาการเกิดขึ้นในช่วง 48 ชั่วโมง ถึง 96 ชั่วโมงหลังการดื่มสุราครั้งสุดท้าย โดยผู้ป่วยจะมีภาวะสับสน วัน เวลา และ สถานที่ (Delirium Tremens) รวมถึงจะมีอาการกระสับกระส่ายอยู่นิ่งไม่ได้ร่วมอยู่ด้วย ทั้งนี้สมาธิของผู้ป่วยจะลดลง ชีพจรเต้นเร็วขึ้น มีไข้ และอาจเกิดภาพหลอน หูแว่ว ตลอดจนมีอาการหวาดระแวงรวมอยู่ด้วย

เพื่อช่วยรักษาอาการดังกล่าว ในทางสุขภาพและการแพทย์จึงมีหลักการบำบัดรักษาผู้ป่วยภาวะขาดสุรา อันเป็นกระบวนการที่จะช่วยให้ผู้ที่ติดสุราสามารถหยุดดื่มสุราได้ โดยให้มีอาการขาดสุราน้อยที่สุด เพราะผู้ที่เสพติดสุรามักมีอาการผิดปกติเมื่อหยุดดื่ม บางรายอาจรุนแรงจนถึงแก่ชีวิตได้ ซึ่งหลักการรักษาภาวะขาดสุราประกอบด้วย

การให้ยาระงับประสาทกับผู้ป่วย โดยการรูปแบบการให้ขนาดยาควรพิจารณาตามระดับความรุนแรงของผู้ป่วยแต่ละคน

การบรรเทาอาการทางกาย ซึ่งเป็นเรื่องที่ที่จำเป็นสำหรับผู้ป่วยที่มีภาวะขาดสุรา มีความสำคัญเท่า ๆ กับการให้ยาระงับประสาท ผู้ป่วยควรได้รับการรักษาตามอาการที่เกิดขึ้น

การเสริมวิตามินและเกลือแร่ เป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้ามสำหรับผู้ป่วยส่วนใหญ่ที่กำลังอยู่ในช่วงถอนพิษสุรา

สุดท้ายคือ การจัดการสิ่งแวดล้อม ซึ่งควรจัดให้เงียบสงบ มีแสงสว่างเพียงพอ และมีอากาศเย็นสบาย ไม่ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกตกใจหรือหวาดกลัว เนื่องจากสิ่งแวดล้อมที่มีเสียงดังรบกวน ไม่สะดวกสบาย หรือมีสิ่งเร้ามากเกินไป จะทำให้อาการขาดสุราทวีความรุนแรงมากขึ้น และควรมีเจ้าหน้าที่ที่มีทักษะการใช้เทคนิคการจัดการทางพฤติกรรมเพื่อบรรเทา และรักษาอาการตื่นกลัวของผู้ป่วย นอกจากนี้ ยังควรแยกผู้ป่วยเพื่อจำกัดการพบปะของผู้ป่วยหรือบุคคลอื่น ๆ หรือให้น้อยที่สุดถ้าผู้ป่วยมีอาการสับสน ไม่รับรู้เกี่ยวกับบุคคล เวลา และสถานที่

จะเห็นว่าภาวะเมาและขาดสุราเป็นสิ่งที่สามารถเกิดขึ้นได้เสมอ และถ้ารุนแรง ก็อาจจะทำให้ถึงขั้นเสียชีวิตได้ จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ผู้ดื่มสุรา หรือคนใกล้ตัวของผู้ดื่มสุรา ควรจะมีความรู้ ความเข้าใจ ในภาวะเมาและขาดสุรา รวมถึงคอยสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด เพื่อที่ปาร์ตี้ชิกๆ ในวันฉลองของคุณจะได้ไม่กลายเป็นปาร์ตี้พังล่มไม่เป็นท่า

ที่มา:

ปัญหาและความผิดปกติจากการดื่มสุรา : ความสำคัญและการดูแลรักษาในประเทศไทย โดย สาวิตรี อัษณางค์กรชัย, สุวรรณา อรุณพงค์ไพศาล

แนวปฏิบัติในการดูแลผู้ป่วยภาวะขาดสุรา โดย สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี  กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข

พิชัย แสงชัยชาญ (ม.ป.ป.) สายด่วน 1413 ศูนย์ปรึกษาปัญหาสุรา

เรื่องและภาพ: ทีมงาน Alcohol Rhythm

The post จาก ‘เมา’ สู่ภาวะ ‘ขาด’ สุรา: รู้จักและรับมือกับปัญหาที่ไม่ควรมองข้าม appeared first on Alcohol Rhythm.

ในประเทศไทย มีความพยายามหลายอย่างที่จะลดช่องว่างการเข้าไม่ถึงบริการบำบัดรักษา และหนึ่งในนั้นคือโครงการศูนย์ปรึกษาปัญหาสุราทางโทรศัพท์ หรือที่เรารู้จักกันในนาม สายด่วนเลิกเหล้า 1413 ซึ่งเป็นรูปแบบการให้คำปรึกษาทางโทรศัพท์หรือทางออนไลน์ โดยสายด่วนเลิกเหล้าเป็นนวัตกรรมเลิกเหล้าที่สะดวกและประหยัด เพราะผู้มาขอรับบริการสามารถติดต่อทางโทรศัพท์หรือทางออนไลน์ได้ มีความต่อเนื่องเพราะจะมีการให้บริการติดตามผลในช่วงเวลา 12 เดือน นับจากที่ผู้ขอรับบริการโทรมา และรวดเร็วเพราะผู้ขอรับบริการสามารถโทรเข้ามาขอคำปรึกษาได้ก่อน ซึ่งจะช่วยทำให้ผู้ดื่มเข้าสู่ระบบบำบัดได้เร็วขึ้น ทั้งหมดนี้ทำให้สายด่วนเลิกเหล้าเป็นอีกหนึ่งตัวเลือกที่น่าสนใจสำหรับผู้ติดสุรา หรือญาติของผู้ติดสุราที่ต้องการคำปรึกษา

Alcohol Rhythm เปลี่ยนจังหวะชีวิตคนติดเหล้า สนทนากับ พ.อ.(พิเศษ)นพ.พิชัย แสงชาญชัย จิตแพทย์ กองจิตเวชและประสาทวิทยา โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ไล่เรียงตั้งแต่เรื่องสถานการณ์การดื่มสุรา และช่องว่างในการเข้าไม่ถึงบริการบำบัดรักษาอาการติดสุรา รวมถึงเรื่องโครงการสายด่วนเลิกเหล้า 1413 และการบำบัดรักษาผู้ติดสุราในภาพรวม

ตอนนี้สถานการณ์การดื่มสุราของคนไทยเป็นอย่างไร และที่บอกว่ายังมีช่องว่างในการเข้าไม่ถึงบริการบำบัดรักษา คุณหมอคิดว่าช่องว่างนี้เป็นอย่างไรบ้าง ถ้าเทียบในอดีตกับปัจจุบัน

กรมสุขภาพจิตเคยทำการสำรวจในปีพ.ศ. 2556 พบว่า คนที่มีปัญหาการดื่มสุราทั้งประเทศมีประมาณ 2.7 ล้านคน และในจำนวนนี้จะมีผู้ที่ดื่มแบบอันตรายประมาณ 1.8 ล้านคน และคนที่อยู่ในข่ายติดประมาณ 900,000 คน

ใน 900,000 คนนี้ มีคนที่เข้าสู่ระบบการบำบัดรักษาประมาณ 6.1% และยังไม่เข้าอีก 94% ซึ่งถือว่าสูงมาก ตรงนี้เรียกว่าเป็นช่องว่าง (Gap) ที่คนมีปัญหาการดื่มไม่ได้เข้าสู่การรักษา ผมคิดว่า ช่องว่างตรงนี้เกิดจากการที่สังคมอาจจะยังไม่ค่อยเข้าใจเรื่องอาการติดสุรา ว่าเป็นโรคที่บำบัดรักษาได้ ไม่รู้ว่าถ้าจะรักษาต้องไปหาใคร ไปพบแพทย์ด้านไหน อีกทั้งสถานบำบัดก็ยังมีอยู่จำกัด ในแง่ของการเบิกค่ารักษา ก็ยังเบิกไม่ได้เพราะภาครัฐไม่ได้สนับสนุนตรงนี้ ซึ่งก็เป็นเหตุผลรวมๆ ที่ทำให้ช่องว่างที่ว่านี้มีขนาดใหญ่

โครงการศูนย์ปรึกษาปัญหาสุรา 1413 หรือสายด่วนเลิกเหล้า ที่เริ่มต้นในปีพ.ศ. 2548 มีจุดเริ่มต้นมาจากอะไร

จุดเริ่มต้นคือสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เริ่มทำโครงการเลิกเหล้าเข้าพรรษา ซึ่งเมื่อทำการรณรงค์ให้ประชาชนเลิกเหล้าในช่วงเข้าพรรษา คนก็มีความต้องการอยากจะเลิก แต่พออยากจะเลิก ก็จะมีคนไข้บางคนที่มีอาการถอนพิษรุนแรง และอาจจะเป็นอันตรายได้ ซึ่งอันตรายจากการถอนพิษที่ว่าคือ ชัก สมองสับสน มีโรคแทรกซ้อน ซึ่งคนกลุ่มนี้จะมีประมาณ 5% จากทั้งหมด ด้วยเหตุนี้ ทางสสส. จึงได้จัดตั้งสายด่วนเลิกเหล้าขึ้น เพื่อให้ความรู้ ความเข้าใจ และความช่วยเหลือแก่ผู้ดื่มที่อยากจะหยุดดื่มให้สามารถหยุดดื่มได้อย่างปลอดภัย และโครงการนี้ก็ดำเนินต่อเนื่องมาเรื่อยๆ

เมื่อมาถึงยุคของแผนงานการพัฒนาระบบ รูปแบบ และวิธีการบำบัดรักษาผู้มีปัญหาการบริโภคสุราแบบบูรณาการ (ผรส.) ทางสสส.เห็นว่า การทำงานเรื่องสายด่วนควรจะมีฝั่งวิชาการเข้ามาร่วมด้วย จึงให้ทางผรส.เข้ามาดูแล ซึ่งผมก็เข้ามาดูแลในช่วงนี้ คือในปีพ.ศ. 2556 โดยมีการพัฒนาเรื่องทางวิชาการ และทำการศึกษาวิจัยเพื่อให้ได้ระบบรูปแบบที่ชัดเจน และมีหลักฐานทางวิชาการรองรับว่าดี

ในตอนที่คุณหมอเข้ามาดูแลโครงการนี้ เห็นความสำเร็จหรือจุดแข็งอย่างไรบ้าง

สิ่งที่ได้เห็นคือ สายด่วนมีศักยภาพในการให้บริการ ซึ่งผมคิดว่านี่เป็นช่องทางที่จะช่วยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้ โดยเมื่อคนไข้หรือญาติโทรเข้ามาขอคำปรึกษา แล้วเราให้คำปรึกษาไป 1 ครั้ง จากนั้น เราไปติดตามวัดผลแล้วพบว่า มีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม คือดื่มน้อยลง และการดื่มมีความรุนแรงน้อยลง ญาติก็มีสุขภาพจิตที่ดีขึ้น อันนี้เรียกได้ว่าเป็นจุดแข็งของสายด่วนเลิกเหล้า

อีกหนึ่งจุดแข็งคือ การให้ความรู้กับสังคมและเป็นตัวเชื่อมต่อระหว่างชุมชนกับสถานบำบัด ซึ่งเป็นการช่วยลดช่องว่างในการเข้าถึงบริการบำบัดรักษา (Treatment gap) ด้วยส่วนหนึ่ง อีกทั้งโครงการนี้ยังเป็นที่ฝึกและสร้างนักให้คำปรึกษาหน้าใหม่เพิ่มมากขึ้น เพื่อที่จะเข้าไปให้ความรู้ ความเข้าใจ และให้คำปรึกษาแก่ผู้ดื่มและญาติ อีกทั้งสายด่วนยังร่วมมือกับภาคีเครือข่ายในการรณรงค์ให้ความรู้และความเข้าใจแก่คนในสังคม เกี่ยวกับเรื่องการลดปริมาณการดื่ม การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และการเลิกสุราอย่างปลอดภัย

นักให้คำปรึกษาหน้าใหม่คือคนกลุ่มใดบ้าง

โครงการเราจะมีนักศึกษาระดับปริญญาตรี คณะจิตวิทยา สาขาการให้คำปรึกษา มาฝึกงาน โดยมีมหาวิทยาลัยต่างๆ ส่งนักศึกษามาฝึกงานที่นี่ประมาณ 3-4 เดือนต่อรุ่น ซึ่งเรามีโอกาสฝึกฝนนักศึกษากลุ่มนี้ให้มีศักยภาพในการให้คำปรึกษาผู้ดื่มและญาติ โดยมีหลักสูตรฝึกฝนที่ชัดเจน

กลุ่มคนส่วนใหญ่ที่โทรเข้ามาขอคำปรึกษาเป็นกลุ่มใด ระหว่างญาติกับตัวผู้ติดสุราเอง

ในตอนแรก พบว่าส่วนใหญ่เป็นญาติ โดยมีอัตราส่วนประมาณสัก 60:40 ซึ่งน่าจะมาจากการที่ตัวผู้ดื่มเองไม่ได้คิดอยากจะเลิก จึงไม่ได้หาข้อมูล มีแต่ญาติที่เดือดร้อน แต่พอเราทำไปเรื่อยๆ พบว่าอัตราส่วนตรงนี้เปลี่ยนไป กลายเป็น 50:50 ซึ่งเข้าใจว่า น่าจะเป็นผลมาจากการรณรงค์ทำให้ผู้ดื่มรับรู้ว่ามีช่องทางขอความช่วยเหลืออยู่ จึงโทรมาเองมากขึ้น

กระบวนการให้คำปรึกษาทางโทรศัพท์ของสายด่วนเลิกเหล้าตั้งแต่ต้นจนจบประกอบด้วยขั้นตอนใดบ้าง

การให้คำปรึกษาทางโทรศัพท์จะมีอยู่ 3 ประเภท ได้แก่ (1) reactive call คือเขาโทรเข้ามาหาเรา เราก็ให้บริการ (2) proactive call คือเราเป็นฝ่ายโทรไปเอง และ (3) follow up call คือการโทรติดตามผล ซึ่งเมื่อเราเปิดบริการสายด่วน 1413 ทางสสส.ก็ช่วยประชาสัมพันธ์ให้คนรับรู้ว่ามีสายด่วนนี้อยู่ เมื่อคนโทรเข้ามา เรานับเป็นครั้งแรก และให้คำปรึกษาพูดคุยไป โดยเฉลี่ยประมาณครึ่งชั่วโมงต่อคน

วัตถุประสงค์ของสายด่วนเลิกเหล้าคือ การช่วยให้เขาปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและมีแรงจูงใจในการเลิก ถ้าเป็นญาติ ก็ช่วยในด้านจิตใจ เพราะญาติมักจะได้รับผลกระทบจากผู้ดื่มและพยายามหาความช่วยเหลือ เมื่อเราคุยเสร็จแล้ว จะขอเบอร์ติดต่อเพื่อโทรกลับไปติดตามผล โดยเราตั้งโปรแกรมไว้ว่าจะติดตาม 5 ครั้งในหนึ่งปี โดยแบ่งเป็นโทรในช่วง 1 สัปดาห์ถัดไป 1 เดือนถัดไป 3 เดือนถัดไป 6 เดือนถัดไป และ 12 เดือนถัดไป เพราะฉะนั้น คนที่เข้ามารับบริการจะได้รับบริการให้คำปรึกษาประมาณ 6 ครั้ง

นอกจากนี้ เรายังพบองค์ความรู้ว่า การบำบัดที่ได้ผลดีคือการเสริมสร้างแรงจูงใจ จึงเกิดนวัตกรรมใหม่ขึ้นมา เรียกว่า Telephone Motivational Enhancement Therapy (TMET) คือการบำบัดเพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจทางโทรศัพท์ ซึ่งเป็นผลพวงจากการดำเนินโครงการ โดยเมื่อเราพบว่า วิธีและโครงสร้างแบบนี้ได้ผลดี เราก็ทำการศึกษาวิจัย เปรียบเทียบระหว่างกลุ่มที่ได้รับคำปรึกษาตามปกติ กับกลุ่มที่ได้รับคำปรึกษาแบบเสริมสร้างแรงจูงใจแล้วติดตามผล 6 เดือน ซึ่งเราพบว่ามีความแตกต่างชัดเจนทั้งกับตัวผู้ดื่มและญาติ ฉะนั้น TMET จึงเป็นวิธีการที่เราปฏิบัติต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

การเสริมสร้างแรงจูงใจกับการให้คำปรึกษาตามปกติให้ผลลัพธ์ที่แตกต่างกันอย่างไร

จากการวัดผลพบว่า ระดับความรุนแรงของการดื่มลดลงอย่างมีนัยยะสำคัญ ในส่วนของญาติ สภาพอารมณ์ จิตใจก็ดีขึ้น และมีหนทางในการแก้ไขปัญหาที่ดีกว่า เช่น สามารถพูดเสริมสร้างแรงจูงใจ หรือพาผู้ดื่มไปสู่สถานบำบัดได้มากกว่า เพราะว่าในตอนเริ่มต้น ผู้ดื่มหรือญาติจะพยายามแสวงหาวิธีการหยุด ลด ละ เลิกสุราเอง พอทำไปสักพักแล้วไม่สำเร็จ ก็จะเลิกล้มความตั้งใจ รอจนเจ็บป่วยหนักแล้วถึงคิดจะเลิก ตอนนั้นถึงจะเลิกได้ แต่สุขภาพก็ย่ำแย่ไปแล้ว ดังนั้น แรงจูงใจในการเปลี่ยนแปลงจึงมีความสำคัญมาก และที่สำคัญกว่านั้นคือ การสร้างแรงจูงใจควรจะมีความต่อเนื่อง ซึ่งการเปลี่ยนแปลงสำคัญจะอยู่ในช่วง 6-12 เดือนแรก เพราะฉะนั้น การบริการของเราจึงครอบคลุมเวลาการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เพื่อส่งเสริมให้เขามีแรงจูงใจในการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง เพื่อจะได้เกิดผลสำเร็จมากขึ้น

อะไรคือความเข้าใจผิดหรือความไม่รู้ รวมถึงคำถามที่พบบ่อยจากกลุ่มคนที่โทรเข้ามาที่ 1413

สำหรับผู้ดื่ม เราพบว่าเมื่อผู้ดื่มต้องการจะเลิกสุรา เขาจะคิดถึงวิธีหักดิบ คือหยุดด้วยตัวเอง แต่ไม่ได้คิดถึงการมาบำบัด และผู้ดื่มก็ไม่เข้าใจว่าอาการติดสุราเป็นโรค ที่มีความเกี่ยวข้องกับสมองหรือพฤติกรรม แต่จะมีมุมมองคล้ายๆ กันว่า ตนเองมีอุปนิสัยที่ชอบดื่ม เพราะฉะนั้นถ้าจะเลิกดื่ม ก็ต้องเปลี่ยนนิสัยที่ว่า แค่นั้นจบ เรายังพบต่อว่า ผู้ดื่มที่พยายามจะเลิกดื่มก็มักจะเจอความล้มเหลวซ้ำๆ เมื่อเขาล้มเหลว เขาก็จะหายไปนานทีเดียวกว่าจะกลับมา ซึ่งตรงนี้เป็นสิ่งที่เราต้องเติมความรู้ความเข้าใจให้ผู้ดื่มว่า การติดสุราเป็นโรคที่สามารถบำบัดรักษาได้ และต้องมีการดูแลที่ต่อเนื่อง

สำหรับญาติ สิ่งที่เราพบคือ ญาติจะต้องการให้ผู้ดื่มหยุดดื่ม จนลืมดูแลสภาพอารมณ์และจิตใจของตนเอง เพราะญาติก็เป็นผู้ที่ได้รับผลกระทบด้านร่างกายและจิตใจจากผู้ดื่มเช่นกัน ฉะนั้น เราจะช่วยญาติในเรื่องของจิตใจ คือทำให้เขาผ่อนคลาย รู้สึกดีขึ้นว่ามีคนมาช่วยเหลือ แล้วก็จะมีหนทางไปช่วยปรับเปลี่ยนผู้ดื่มอีกทีหนึ่ง คืออย่ามุ่งแต่ช่วยผู้ดื่มจนลืมดูแลตัวเอง บางรายอาจจะถูกผู้ดื่มสุราทำร้ายซ้ำๆ หรือตัวญาติเองเครียดจนต้องไปรักษากับจิตแพทย์ก็มี ซึ่งเราก็จะช่วยญาติก่อน

นอกจากนี้ ยังมีคำถามหนึ่งที่เราจะพบบ่อยๆ คือเรื่องของยาเบื่อเหล้า (Disulfiram) เป็นคำถามยอดฮิตเลยว่า จะหาซื้อยาเบื่อเหล้าได้ที่ไหน ซึ่งความจริงแล้ว ยาเบื่อเหล้าเป็นยาที่ค่อนข้างอันตราย อย่างที่เราเห็นในข่าวว่า ญาติอยากให้ผู้ติดสุราเลิกดื่ม ก็ไปซื้อยาเบื่อเหล้าจากร้านขายยามาแอบใส่ให้ผู้ติดสุราทาน สุดท้ายก็เกิดผลข้างเคียงรุนแรงและเสียชีวิตไปก็มี เพราะฉะนั้น ถ้าจะใช้ยาเบื่อเหล้าต้องไปปรึกษาแพทย์ ซึ่งเรื่องยาเบื่อเหล้านี้ก็เป็นเรื่องที่จะต้องพูดคุยและชี้แจงกันพอสมควร เพื่อจะได้ใช้ยาอย่างถูกต้อง

จากที่ติดตามสถิติของผู้ที่โทรเข้ามาขอรับคำปรึกษา มีช่วงไหนบ้างไหมที่จำนวนคนโทรเข้ามาจะเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยยะสำคัญ

เนื่องจากโครงการสายด่วนเลิกเหล้าเป็นโครงการที่ได้รับการประชาสัมพันธ์โดยสสส. ซึ่งจะรณรงค์ประชาสัมพันธ์มากในช่วงฤดูกาลเข้าพรรษา เพราะฉะนั้น จะมีคนโทรเข้ามามากในช่วง 3 เดือนของฤดูกาลเข้าพรรษา เรียกได้ว่าเป็นสัดส่วน 2 ใน 3 ของงานทั้งหมด

ตอนนี้ ทางสายด่วนเลิกเหล้ามีความร่วมมือกับภาคส่วนต่างๆ อย่างไรบ้าง

เราร่วมรณรงค์กับภาคีเครือข่าย หลักๆ คือทาง สสส. และกรมควบคุมโรค เมื่อมีงานรณรงค์อะไร เราก็จะไปออกบูธร่วมรณรงค์และประชาสัมพันธ์ ว่า นี่เป็นอีกหนึ่งช่องทางที่ประชาชนจะขอความรู้ ความเข้าใจ และคำปรึกษาได้ ในส่วนความร่วมมือกับกระทรวงสาธารณสุข เราเป็นวิทยากรฝึกอบรมด้านการให้คำปรึกษาทางโทรศัพท์ และการให้คำปรึกษาเพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจ ตัวอย่างที่เป็นรูปธรรม เช่น เราได้ให้การสนับสนุนสายด่วนเลิกพนัน 1323 ของกรมสุขภาพจิต โดยไปเป็นพี่เลี้ยงในการฝึกให้ความรู้ด้านการให้คำปรึกษา และการเสริมสร้างแรงจูงใจ

แล้วมีแผนที่จะขยายความร่วมมือไปยังภาคส่วนอื่นในอนาคตอย่างไร

งานแรกที่เราคิดว่าต้องขยับขยายคือ เราจะเชื่อมระบบกับสถานบำบัดเข้าด้วยกัน เช่น เมื่อสถานบำบัดให้การบำบัดผู้ติดสุราแล้ว จะส่งต่อรายชื่อมาที่เรา ให้เราติดตามเพื่อช่วยให้ผู้ดื่มเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง และเป็นการตรวจดูผลลัพธ์ของการบำบัดด้วยว่า ที่บำบัดไปแล้วได้ผลอย่างไรบ้าง

สำหรับโครงการใหม่ที่จะเชื่อมระบบกับภาคส่วนอื่นๆ เราจะไปร่วมมือกับกรมควบคุมโรค ซึ่งทางกรมจะช่วยประชาสัมพันธ์สายด่วนนี้ในวงกว้าง ดังนั้น เราก็หวังว่าในภาคส่วนอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับผู้ดื่มจะช่วยเราประชาสัมพันธ์มากขึ้น เพื่อที่ผู้ดื่มและญาติจะโทรมามากขึ้น

ตอนนี้ทางสายด่วนเจอปัญหาหรืออุปสรรคอะไรบ้างไหม

ผู้ป่วยสุราถือว่าเป็นผู้ป่วยที่ซับซ้อน คือมีปัญหาโรคร่วมทั้งทางกายและทางจิต รวมถึงปัญหาอื่นๆ ด้วย ดังนั้น คนที่ให้คำปรึกษาต้องเป็นผู้เชี่ยวชาญ เพราะเราเคยใช้อาสาสมัครคนทั่วไป แล้วพบว่าอาจจะเกิดความผิดพลาดในการให้คำปรึกษาได้ เนื่องจากนี่ไม่ใช่แค่การให้ข้อมูลแบบตรงไปตรงมา แต่ต้องใช้กระบวนการให้คำปรึกษา และต้องมีความรู้ความเข้าใจทางการแพทย์เกี่ยวกับอาการติดสุราและโรคร่วม บางครั้งอาจจะมีเรื่องสารเสพติดหรือโรคจิตเวชอื่นๆ ด้วย ดังนั้น ผู้ที่จะมาให้คำปรึกษาต้องมีความรู้ทางการแพทย์มากพอสมควร เราจึงต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญที่เป็นบุคลากรทางการแพทย์ ไม่ว่าจะเป็นพยาบาล นักสังคมสงเคราะห์ หรือนักจิตวิทยา ทำให้นี่เป็นข้อจำกัดอย่างหนึ่งในเรื่องเจ้าหน้าที่ที่จะมาให้คำปรึกษา ซึ่งเราจะต้องพยายามสร้างคนใหม่ๆ ที่จะเข้ามาทำหน้าที่ตรงนึ้ขึ้นมาด้วย

อีกเรื่องหนึ่งคือเรื่องงาน เพราะตัวงานจะเติบโตไปพร้อมกับการประชาสัมพันธ์ ซึ่งปกติงบประมาณด้านการประชาสัมพันธ์จะค่อนข้างสูงอยู่แล้ว ดังนั้น งบที่จะมาลงตรงนี้ก็อาจจะมีข้อจำกัด และต้องใช้งบประมาณในการประชาสัมพันธ์มากพอสมควร

นอกจากนี้ อีกประเด็นหนึ่งคือเรื่องการเบิกค่ารักษาของการบำบัด ซึ่งภาครัฐยังไม่ได้สนับสนุนให้สามารถเบิกค่าบำบัดสุราได้ ผู้ดื่มบางคนจึงอาจจะมีปัญหาในเรื่องของค่าใช้จ่าย ดังนั้น ถ้าภาครัฐสนับสนุนเรื่องงบประมาณในการบำบัดรักษา ก็จะเป็นโอกาสที่ทำให้ผู้ดื่มเข้าสู่สถานบำบัดได้มากขึ้น

ในทางการแพทย์ การติดสุราแตกต่างจากการติดสารเสพติดชนิดอื่นอย่างไร

สุราถือเป็นสารเสพติดที่ถูกกฎหมาย เข้าถึงได้ง่าย อีกทั้งการดื่มสุราก็เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมทางสังคม งานแต่ง งานบวช หรืองานเฉลิมฉลองอะไรต่างๆ ก็มักจะมีสุราเข้าไปเกี่ยวข้อง ภาวะติดกับภาวะปกติจึงอยู่ใกล้กันมาก ทำให้ผู้ดื่มมักไม่รู้ตัวว่าตัวเองติด กว่าจะรู้ตัวก็เป็นมากแล้ว ดังนั้นจึงอาจจะรักษาค่อนข้างยาก อีกทั้งผู้ดื่มสุราจะมีโรคร่วมมาก ไม่ว่าทางกาย เช่น โรคตับ โรคกระเพาะ โรคหัวใจ รวมถึงโรคจิตเวช เช่น ภาวะซึมเศร้า อารมณ์แปรปรวน วิตกกังวล ดังนั้น ปัญหาการติดสุราจึงเป็นเพียงยอดภูเขาน้ำแข็ง ที่ยังมีปัญหาอยู่ข้างใต้อีกจำนวนมาก การจะดูแลแก้ไขต้องได้รับการประเมินโดยถี่ถ้วน ดูแลต่อเนื่อง และดูแลในหลายๆ ปัญหา

คนติดสุราหลายคนมักไม่รู้ว่าตัวเองติด และมักจะไม่ยอมมาบำบัด ถ้าเกิดว่าเราเป็นญาติหรือคนใกล้ชิดของคนติดสุรา จะมีวิธีง่ายๆ อย่างไรในการสังเกตอาการติดสุรา และจะมีวิธีพูดอย่างไรให้ผู้ติดยอมมาเข้ารับการบำบัดรักษา

ส่วนมากคนไข้มักจะไม่ได้มารับบริการเองตั้งแต่ต้น คำแนะนำคือ ญาติสามารถไปปรึกษาแพทย์ได้ก่อน ไม่ต้องรอจนกระทั่งคนไข้มา ซึ่งนี่จะช่วยย่นระยะเวลาการไม่เข้าสู่การบำบัดรักษาได้ และเวลาที่ญาติเริ่มคุยกับคนไข้เรื่องมาพบแพทย์ ก็อย่าเพิ่งไปเน้นเรื่องการติดสุรา เพราะเรื่องนี้เป็นเรื่องที่ผู้ติดจะรับรู้น้อยที่สุดและจะปฏิเสธ แต่ให้เน้นที่ปัญหาซึ่งเขาพอจะรู้สึกได้ว่ามันเป็นปัญหาของเขา เช่น เรื่องสุขภาพ บอกว่าเราห่วงใยสุขภาพของเขา อยากพาไปพบแพทย์เพื่อเช็คสุขภาพ จากนั้นแพทย์จะพูดคุยเชื่อมโยงไปยังเรื่องอาการติดสุรา และนำไปสู่การบำบัดรักษาต่อไป

หนึ่งในปัญหาเกี่ยวกับการติดสุราคือ คนจำนวนมากเข้าไม่ถึงการบำบัดทำให้เกิดช่องว่างในการบำบัดขึ้น คิดว่าภาครัฐหรือภาคส่วนที่เกี่ยวข้องควรมีมาตรการอะไรที่เป็นรูปธรรมในการสนับสนุนผู้ติดสุราเพื่อลดช่องว่างที่ว่านี้

ในส่วนของภาครัฐ ผมอยากจะให้ภาครัฐเข้ามาสนับสนุนงบประมาณในการบำบัดรักษา คือให้สามารถเบิกค่าบำบัดสุราได้เหมือนกับโรคเรื้อรังโดยทั่วไป เพราะการติดสุราเป็นเหมือนกับโรคเรื้อรัง ถ้าเราดูแลและแก้ปัจจัยเสี่ยงตรงนี้ โรคต่างๆ ที่จะตามมาจะลดน้อยลง และยังอยากให้ภาครัฐช่วยพัฒนาขีดความสามารถของสถานบำบัดในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขให้สามารถบำบัดผู้ป่วยสุราได้ และมีมาตรการคัดกรองในระบบสุขภาพเกี่ยวกับพฤติกรรมการดื่ม เพื่อเพิ่มโอกาสในการพบผู้ดื่มตั้งแต่เนิ่นๆ เพื่อจะจูงใจให้เขาปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้เร็ว ปัญหาจะได้ทุเลาลง

ปัจจุบัน ประเทศไทยมีองค์ความรู้เรื่องการติดสุรามากน้อยแค่ไหน และหากคนเริ่มเข้ารับบริการบำบัดรักษาในระบบมากขึ้น ระบบของเราพร้อมไหมในการรับคนที่จะเข้ามา

จากการที่ สสส.ได้ดำเนินแผนงานการพัฒนาระบบ รูปแบบ และวิธีการบำบัดรักษาผู้มีปัญหาการบริโภคสุราแบบบูรณาการ (ผรส.) เป็นเวลามากกว่า 10 ปี องค์ความรู้เรื่องการคัดกรอง การบำบัด และการฟื้นฟูค่อนข้างชัดเจนแล้ว เรียกได้ว่ามีองค์ความรู้ที่สอดคล้องกับบริบทของไทย เพียงแต่ยังติดขัดในเรื่องการขยายผลและการนำเข้าสู่ระบบการบริการสาธารณสุขโดยทั่วไป ซึ่งผู้กำหนดนโยบายควรจะนำความรู้ไปบังคับใช้ในระบบสาธารณสุขปกติด้วย

คุณหมอคิดว่ายังมีโจทย์สำคัญอะไรที่นักวิจัย หรือผู้กำหนดนโยบายต้องนำไปคิดต่อ

คิดว่าเป็นเรื่องเกี่ยวกับวิธีการบำบัดรักษาฟื้นฟู ว่าแบบไหนที่จะคุ้มค่าคุ้มทุน และเป็นแบบที่รัฐมีงบประมาณสนับสนุนให้ได้ประโยชน์สูงสุด ในส่วนของวิธีการค่อนข้างชัดเจนอยู่แล้ว แต่โจทย์ที่ต้องศึกษาต่อไปคือ จะเลือกวิธีการใด ค่าใช้จ่ายเท่าไหร่ และในระบบสุขภาพระดับไหน เพื่อจะเป็นแนวทางให้ผู้กำหนดนโยบายตัดสินใจว่า จะใช้จ่ายงบประมาณกับเรื่องอะไร เพื่อให้เกิดความคุ้มค่า และทั้งระบบได้รับการดูแลตามสมควร

ในต่างประเทศ มีโมเดลเกี่ยวกับการเลิกสุราโมเดลใดที่น่าสนใจ และอาจจะนำมาปรับใช้กับประเทศไทยได้ไหม

พฤติกรรมการดื่มสุรามีหลายกลุ่ม ในต่างประเทศก็อาจจะเน้นจุดเฉพาะเรื่องมากขึ้น เช่น ผู้ที่มีคดีเมาแล้วขับ หรือกลุ่มผู้ก่อคดีที่สัมพันธ์กับการดื่มสุรา หรือเน้นไปที่กลุ่มเยาวชนในสถานศึกษาหรือคนทำงานในสถานประกอบการ เรียกว่าเป็นวิธีการที่ลงไปกับกลุ่มเฉพาะเรื่อง นอกจากนี้ยังมีการคัดกรองการบำบัดอย่างสั้นหรือการจูงใจ ที่จะทำหลังจากที่เราคัดกรองว่าคนนี้ดื่มหนักและเป็นอันตรายด้วย

ขณะที่รูปแบบอื่นๆ เช่น กลุ่มช่วยเหลือตนเอง (self-help group) เป็นกลุ่มที่ผู้ดื่มและผู้ที่มีปัญหาแต่เลิกแล้วมารวมตัวกันเพื่อช่วยเหลือกัน เรียกว่าเป็นการบำบัดภาคประชาชน ซึ่งจะมาช่วยเสริมการบำบัดของภาครัฐ โดยรูปแบบนี้ต่างประเทศมีมาก แต่ในไทยอาจจะยังมีน้อย

อีกเรื่องหนึ่งที่ประเทศไทยยังไม่ค่อยมีคือการบำบัดทางยา เพราะในไทย ยาในการบำบัดสุรามีน้อยมาก ถ้ามีก็คือยาเบื่อเหล้าซึ่งอันตรายและใช้ยาก ภาครัฐจึงควรจะจัดหาให้มียาในการบำบัดรักษาผู้ติดสุรา เพื่อจะทำให้ประสิทธิภาพโดยรวมในการบำบัดรักษาการติดสุราดีขึ้น

อยากจะสื่อสารอะไรกับกลุ่มญาติหรือผู้ที่ติดสุรา

อยากจะบอกกับสังคมว่า การติดสุราเป็นโรค สามารถป้องกันได้ รักษาได้ อย่าปล่อยให้เรื้อรัง ถ้าเกิดคนที่เขารักหรือคนในครอบครัวมีปัญหาการดื่ม และมีปัญหาอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาสุขภาพ พฤติกรรม หรืออารมณ์ ก็ควรมาพบแพทย์ โดยแพทย์ที่ดูแลหลักๆ คือจิตแพทย์ อีกทั้งปัจจุบันคลินิกเลิกสุราหรือคลินิกบำบัดยาเสพติดมีอยู่ทุกโรงพยาบาล สามารถไปขอรับความช่วยเหลือได้ อย่าปล่อยให้เรื้อรัง

รายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับศูนย์ปรึกษาปัญหาสุราทางโทรศัพท์

The post ศูนย์ปรึกษาปัญหาสุรา ‘1413’ สายนี้เพื่อคนอยากเลิกเหล้า: คุยกับ พ.อ.(พิเศษ)นพ.พิชัย แสงชาญชัย appeared first on Alcohol Rhythm.